Buzz
Tiki, từ một startup được định giá gần mức kỳ lân, đã bị Shopee và Lazada bỏ xa trong cuộc đua TMĐT, thậm chí phải đối mặt với sự cạnh tranh từ TikTok Shop.
Tiki từng là một trong những startup tiêu biểu nhất ở Việt Nam và cả trong ngành TMĐT, đã thu hút hàng trăm triệu USD từ các quỹ đầu tư. Năm 2021, Bloomberg đưa tin, Tiki đã huy động được 258 triệu USD dưới sự dẫn đầu của AIA Insurance. Vòng tài trợ này đưa mức định giá của Tiki lên gần 1 tỷ USD – được gọi là kỳ lân. Đồng thời, Tiki cũng đã đặt mục tiêu IPO trên thị trường chứng khoán Mỹ.
Tuy nhiên, thị trường TMĐT ở Việt Nam luôn là một cuộc cạnh tranh khốc liệt, khi các đối thủ nước ngoài của Tiki đều là những tên tuổi có uy tín và 'rất sẵn sàng đầu tư'. Lazada được hậu thuẫn bởi Alibaba - ông lớn trong lĩnh vực TMĐT ở Trung Quốc, trong khi Shopee được 'bơm' tiền từ Sea Group - một startup đã được định giá cao nhất tại Đông Nam Á. Cả ba đều đã tham gia vào cuộc đua quảng cáo và khuyến mãi để thu hút người dùng.
Người sáng lập Tiki - Trần Ngọc Thái Sơn
Tính đến thời điểm hiện tại, có vẻ như thế trận TMĐT đã được xác định với sự dẫn đầu của Shopee, sau đó là Lazada và Tiki rơi vào vị trí sau. Tiki cũng không thể duy trì tốc độ tăng trưởng của mình.
Theo thông tin từ Tech in Asia, Tiki đã ghi nhận thâm hụt trong năm tài chính gần nhất (kết thúc vào tháng 3/2022) do doanh thu giảm. Lưu ý rằng, số liệu năm tài chính 2022 của Tiki đã được kiểm toán, nhưng số liệu năm tài chính 2021 dùng để so sánh không được kiểm toán. Do đó, Tiki ghi nhận tổng doanh thu năm 2022 giảm 7% so với năm 2021. Trong khi đó, tổng chi phí tăng 4% so với cùng kỳ năm trước. Vì vậy, khoản lỗ hoạt động của công ty đã tăng thêm 39% trong năm tài chính 2022. Khoản lỗ của Tiki trong năm 2022 được ước tính khoảng 100 triệu USD.
Tiki sa sút trong cuộc đua GMV với Shopee và Lazada: Thực trạng hiện nay ra sao?
Tiki đối mặt với sức ép từ TikTok Shop, đối thủ mới toanh. Mặc dù chỉ mới xuất hiện hơn một năm nhưng TikTok Shop đã đuổi kịp Sendo và tiến sát đến thành tích của Tiki với tổng GMV khoảng 360 triệu USD.
Báo cáo Momentum Works phân tích khó khăn trong mô hình hoạt động của Tiki. Trong khi Shopee tập trung vào mô hình 3P (third party) - cho phép nhà bán hàng bán trực tiếp tới người dùng, Tiki duy trì cả hai mô hình 3P và 1P. Mô hình 1P của Tiki tương đương với việc tự nhập hàng, kiểm soát giá và vận chuyển tới khách hàng, giống như cách hoạt động của Amazon.
GMV từ mô hình 1P chiếm đến 45% tổng GMV của Tiki. Mặc dù giúp Tiki kiểm soát chất lượng hàng hóa, mô hình 1P cũng tiêu tốn nhiều chi phí và hạn chế việc mở rộng quy mô. Hơn nữa, việc tự nhập hàng và tự bán cũng giảm tính đa dạng của sản phẩm và người bán trên nền tảng.
