

Trên trang A16Z, có một quan điểm thú vị về các mạng xã hội thời đại mới như TikTok, Pinduoduo, thậm chí Fortnite và Minecraft, mình viết lại để mọi người đọc. Những nền tảng này khác biệt ra sao với các mạng xã hội truyền thống, tận dụng tâm lý người dùng như thế nào và ảnh hưởng đến thị trường tiêu dùng như thế nào, mời mọi người cùng tham khảo.
Tiktok. Fortnite. Minecraft. Pinduoduo. Đây là những công ty 'social+' mà mình muốn giới thiệu. Họ chuyên môn trong một lĩnh vực nhất định như âm nhạc, game hoặc thương mại, sau đó kết hợp yếu tố xã hội để tạo ra những lợi ích to lớn so với những đối thủ không biết tận dụng yếu tố 'social'. Ngay cả trong các lĩnh vực khó như tài chính hay bất động sản, nếu không tích hợp yếu tố xã hội, sản phẩm có thể sẽ không đạt được thành công bất ngờ.
Kết quả là họ có số lượng người dùng tăng nhanh, tương tác khách hàng tốt hơn, lượng quay trở lại cao hơn và khả năng cạnh tranh tốt hơn. Và vì hoạt động dựa trên cộng đồng, các lợi ích trên càng ngày càng lớn hơn.
Đây là cơ hội mà các công ty không nên bỏ lỡ. Mặc dù không mọi lĩnh vực đều có yếu tố xã hội, nhưng có thể bạn chưa nghĩ đến mà thôi. Giống như việc từ analog chuyển sang digital, mọi công ty sẽ cần phải chuyển từ mô hình chơi đơn sang nhiều người chơi, và từ việc phát triển xoay quanh công ty sang phát triển xoay quanh cộng đồng.
Những yếu tố thành công của các công ty social+
Các doanh nghiệp social+ có quan hệ xã hội đặc biệt và được xây dựng cho sản phẩm của mình
Để tạo ra một sản phẩm social+, nó cần phải thu hút một nhóm người quan tâm đến cùng một chủ đề hoặc sản phẩm cụ thể. Ví dụ, TikTok thu hút những người yêu thích nhảy múa, hát nhép theo nhạc. Mytour dành cho những người đam mê công nghệ. Minecraft là điểm đến của những người thích xây dựng và sáng tạo. Các thành viên trong nhóm này kết nối với nhau, chơi cùng nhau và chia sẻ thông tin. Đây chính là social graph. Dưới đây là một ví dụ về hình ảnh của một social graph, trong đó nhiều người đóng góp mã code vào các sản phẩm phần mềm.

Một số sản phẩm xây dựng trên nền tảng iMessage, Facebook, Snapchat... nhưng người dùng và social graph này không nằm trong tay của bạn, mà nằm trong tay của Apple, Facebook, Snap. Một ngày nào đó, những công ty này có thể cho phép bên thứ ba sử dụng social graph của họ để xây dựng một nền tảng cạnh tranh. Trong khi đó, nếu social graph của bạn được tạo ra cho sản phẩm của bạn, với trải nghiệm của người dùng thuộc lĩnh vực của bạn, bạn sẽ trở nên đặc biệt và có khả năng cạnh tranh hiệu quả hơn với các đối thủ. Ví dụ, trải nghiệm của người dùng trên TikTok khác biệt và riêng biệt vì nó được tối ưu hóa cho việc chọn video, thêm nhạc, upload và nhận tim. Ngay cả khi Facebook và Instagram có các tính năng tương tự TikTok, social graph của họ vẫn khác biệt và trải nghiệm cũng khác biệt, có thể không bằng TikTok. Ban đầu có thể tận dụng yếu tố xã hội từ nguồn khác, nhưng cuối cùng bạn cũng cần có cộng đồng riêng của mình.
Social graph đóng vai trò quan trọng trong sản phẩm
Yếu tố xã hội cần được tích hợp sẵn trong trải nghiệm người dùng, không chỉ là một tính năng sau cùng. Chúng ta đã thấy rõ rằng những sản phẩm chỉ phù hợp với việc chơi một mình thì sẽ rất tốt, nhưng khi có nhiều người cùng tham gia thì lại trở nên kém hấp dẫn, điều này không phải là tiêu chuẩn của social+. Việc sử dụng thông báo mời bạn bè tham gia sản phẩm cũng không đủ để xem đó là social+. Một số trang tin tức cho phép người dùng chia sẻ nội dung với bạn bè, tuy nhiên, điều này khác biệt so với Twitter, nơi mà social graph chính là yếu tố tạo ra nội dung.

Tương tác ngang hàng là yếu tố quan trọng nhất
Với các sản phẩm truyền thông truyền thống, bạn chỉ là người tiêu thụ nội dung. Nhưng với các sản phẩm Social+, người dùng có thể tương tác với nhau, tạo một mạng lưới tương tác thực sự. Ví dụ, trong lĩnh vực ứng dụng sức khỏe, Strava kết nối người tập thể thao, họ có thể giao lưu, tập luyện cùng nhau, và so sánh kết quả với nhau. Đó là chân lý của social+.
Việc xây dựng mối quan hệ này không dễ dàng. Nhiều nhà sáng lập đã phải vật lộn để xây dựng social graph cho sản phẩm của mình, và nhiều người đã không thành công. Sản phẩm social+ là một thách thức lớn, cả trong việc thiết kế mối quan hệ tương tác của người dùng lẫn việc tiếp thị và phân phối sản phẩm.

Một sản phẩm social+ thường có hai phần: một phần tương tác và một phần chức năng và giao dịch. Phần tương tác tập trung vào tâm trạng, suy nghĩ của người dùng, trong khi phần chức năng và giao dịch mang tính đặc thù hơn. Khi kết hợp cả hai, sẽ mang lại nhiều lợi ích to lớn. Ví dụ, nếu ứng dụng của bạn chỉ là nền tảng mua bán, nhưng bạn thêm yếu tố xã hội vào quy trình mua bán, điều kỳ diệu sẽ xảy ra.
Chẳng hạn như ứng dụng mua sắm nhóm Pinduoduo. Chức năng chính của nó là 'mua hàng giá rẻ', nhưng khi thêm yếu tố xã hội, nó trở thành 'mua sắm giá rẻ cùng bạn bè'. Số lượng người mua càng nhiều, giá càng giảm. Khi hai phần này kết hợp, điều đó mang lại sự khác biệt hoàn toàn. Đó là cách để tạo ra sản phẩm social+.
Trong các mạng xã hội truyền thống như Facebook, thường chỉ tập trung vào một phần tương tác. Chúng thiếu phần chức năng và giao dịch. Mặc dù Facebook đã bắt đầu triển khai các tính năng thị trường, nhưng chúng không thể tạo ra một môi trường xã hội social+ như thế.
