Tìm hiểu nguyên nhân gây ra hội chứng ruột kích thích tái phát

Tổng quan về hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích (IBS) xảy ra khi chức năng ruột bị rối loạn mà không có dấu hiệu viêm loét hoặc các biến đổi cấu trúc. Ở Việt Nam, bệnh còn được biết đến với các tên gọi như viêm đại tràng co thắt, viêm đại tràng mạn tính. Mặc dù không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng bệnh lại gây nhiều khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày.

Viêm đại tràng co thắt là một bệnh lý phổ biến và khó chẩn đoán

15 - 20% dân số mắc hội chứng ruột kích thích, tỷ lệ này phụ thuộc vào vùng dân cư. Nguyên nhân chính vẫn chưa được xác định rõ, nhưng có thể liên quan đến các yếu tố nguy cơ sau:

Do vấn đề từ thực phẩm: hội chứng này có thể phát triển khi ăn phải những loại thực phẩm không phù hợp với cơ thể.

Hội chứng ruột kích thích có nguy hiểm tới sức khỏe không?

Hội chứng ruột kích thích phổ biến trên toàn cầu. Chỉ có một phần nhỏ các ca bệnh được chẩn đoán và nữ giới có tỷ lệ mắc cao hơn nam giới gấp 2 - 3 lần, đặc biệt là ở những người dưới 45 tuổi.

Khi bị mắc hội chứng ruột kích thích, người bệnh sẽ gặp các triệu chứng khó chịu như đầy hơi, táo bón, tiêu chảy, đau quặn bụng,... ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc và sinh hoạt. Nếu không được điều trị kịp thời và hiệu quả, bệnh có thể tái phát nhiều lần và gây ra các biến chứng như viêm đại tràng mãn tính, trĩ, ung thư đại trực tràng.

Hội chứng ruột kích thích tái phát gây khó khăn lớn cho sinh hoạt hàng ngày

Không chỉ vậy, khi bị mắc bệnh này, nếu kiêng khem nhiều loại thực phẩm, người bệnh sẽ thiếu hụt chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, làm suy yếu sức khỏe. Ngoài ra, người bệnh còn dễ bị chán nản và căng thẳng vì không thể điều trị triệt để bệnh.

3. Giải thích tại sao hội chứng ruột kích thích dễ tái phát?

Là một bệnh lý nhẹ nhưng vì sao hội chứng ruột kích thích lại dễ tái phát? Đó là do những nguyên nhân sau đây:

3.1. Bệnh khó chẩn đoán

Những người mắc hội chứng ruột kích thích có các biểu hiện rất đa dạng. Đôi khi tình trạng của bệnh có thể thay đổi theo thời gian và không ổn định.

Nhiều trường hợp, mặc dù có các triệu chứng khó chịu nhưng khi khám lại không phát hiện ra các tổn thương rõ ràng: không giảm cân, kết quả siêu âm và xét nghiệm bình thường, phân không có gì thay đổi đáng kể, niêm mạc đại tràng bình thường,...

Do khó chẩn đoán bằng cả phương pháp lâm sàng và cận lâm sàng, bệnh rất dễ tái phát nhiều lần.

3.2. Chỉ tập trung vào điều trị các triệu chứng của bệnh

Nhiều người thắc mắc vì sao hội chứng ruột kích thích lại dễ tái phát dù đã điều trị tích cực nhiều lần. Thực tế là điều này chỉ giải quyết các triệu chứng như đau bụng bằng thuốc giảm đau, thuốc chống co thắt; táo bón bằng thuốc nhuận tràng; tiêu chảy bằng thuốc cầm tiêu chảy,... mà không điều trị triệt để nguyên nhân của bệnh.

3.3. Không hoàn toàn kiểm soát được các nguyên nhân gây bệnh

Ngay cả khi đã biết được nguyên nhân gây hội chứng ruột kích thích, người bệnh vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc điều trị dứt điểm. Điều này là do việc kiểm soát chặt chẽ các yếu tố gây bệnh như:

• Thực phẩm trong chế độ ăn hàng ngày: mặc dù chưa rõ mối liên hệ giữa các thực phẩm gây khó tiêu hoặc dị ứng như pho mát, sữa, rượu bia, đồ chiên rán, socola, bông cải, bắp cải, cá, cua, đậu, mỡ, đồ uống có gas,... nhưng nhiều bệnh nhân lại gặp các triệu chứng nghiêm trọng hơn sau khi tiêu thụ những món này. Đáng chú ý là nhiều trong số đó cần thiết cho dinh dưỡng, và nếu kiêng khem quá mức có thể dẫn đến thiếu chất, suy nhược,...;

• Nội tiết tố: thay đổi nội tiết tố ở phụ nữ, đặc biệt là sau chu kỳ kinh nguyệt, liên quan đến nguy cơ viêm đại tràng co thắt. Do đó, phụ nữ thường có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn nam giới. Với chu kỳ kinh nguyệt đều đặn mỗi tháng, đây cũng là nguyên nhân làm cho hội chứng ruột kích thích dễ tái phát;

• Yếu tố thần kinh trung ương: mệt mỏi, căng thẳng, mất ngủ lâu dài,... có thể dẫn tới hội chứng ruột kích thích. Căng thẳng tâm lý ảnh hưởng đến ruột, làm cho nhu động ruột bị rối loạn, gây ra đau co thắt, làm mất cân bằng vi khuẩn có lợi trong ruột và gây ra rối loạn tiêu hóa thường xuyên cho người bệnh. Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, con người thường gặp các vấn đề tâm lý và rối loạn tinh thần, và đây là lý do tại sao hội chứng ruột kích thích dễ tái phát. 

Hội chứng ruột kích thích dễ tái phát do khó kiểm soát chế độ ăn uống hàng ngày

Mặc dù hội chứng ruột kích thích không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng khả năng điều trị dứt điểm là không cao. Vì vậy, chỉ có thể giảm nhẹ các triệu chứng như táo bón, tiêu chảy, đau bụng,... để giảm thiểu sự khó chịu cho người bệnh. Ngoài ra, người bệnh cần điều chỉnh chế độ ăn uống khoa học hơn, hạn chế các thực phẩm khó tiêu và tránh căng thẳng, đồng thời tăng cường vận động để cải thiện bệnh và ngăn ngừa tái phát.