Buzz
Trước khi phẫu thuật, bạn nhớ mình đang đếm ngược từ 10 xuống 5, sau đó tỉnh dậy và không nhớ gì về quá trình gây mê.
Những loại thuốc gây mê từ thời cổ đại đã sử dụng các thành phần từ cây thuốc phiện và rượu. Ngày nay, bác sĩ sử dụng 3 phương pháp gây mê chính là gây tê cục bộ, gây mê qua đường hít và gây mê bằng cách tiêm vào tĩnh mạch, tùy thuộc vào yêu cầu của từng loại phẫu thuật.Gây tê cục bộ là phương pháp ngăn chặn cảm giác đau từ một phần cụ thể của cơ thể không truyền đến não. Phương pháp này hoạt động bằng cách tương tác với protein ở màng tế bào của nơ-ron thần kinh để ngăn chặn tín hiệu điện. Có nhiều chất gây tê cục bộ phổ biến, như cocaine, có cơ chế hoạt động tương tự.
Gây mê dạng hítĐối với các ca phẫu thuật phức tạp, bác sĩ cần làm mất ý thức của toàn bộ cơ thể. Chất gây mê dạng hít, như Diethyl Ether, được sử dụng rộng rãi trong y học phương Tây nhưng sau này bị thay thế vì những rủi ro sức khỏe.
Vào những năm 1840, Diethyl Ether đã được sử dụng để gây mê cho bệnh nhân trong quá trình nhổ răng hoặc phẫu thuật. Oxit nitơ là một lựa chọn phổ biến hơn trong những thập kỷ sau đó và vẫn được sử dụng cho đến ngày nay, mặc dù các dẫn xuất từ Ether như chất sevoflurane trở nên phổ biến hơn.Gây mê bằng cách tiêm vào tĩnh mạch đã được phát triển từ những năm 1870. Chất được tiêm vào tĩnh mạch thường bao gồm Propofol để làm giảm nhận thức và Opioids để giảm đau. Chất gây mê này hoạt động bằng cách ảnh hưởng đến tín hiệu điện trong hệ thống thần kinh.
Khi bị gây mê, tín hiệu trong não không còn hoạt động hỗn loạn như bình thường, có nghĩa là các vùng khác nhau trong não không còn kết nối với nhau. Mặc dù chúng ta chưa hiểu rõ về quá trình diễn ra trong não, nhưng có thể hình dung một cách đơn giản là chất gây mê tương tác với GABA-A ở nơ-ron thần kinh não bộ, ức chế việc truyền tín hiệu điện bằng cách tích tụ electron trong tế bào.
Gây mê, mặc dù phức tạp, nhưng đã là một bước tiến lớn trong lĩnh vực y học. Nhờ vào phương pháp này, các bác sĩ phẫu thuật có thể thực hiện những ca mổ phức tạp như ghép nội tạng. Mỗi năm, kỹ thuật gây mê ngày càng được phát triển để đảm bảo nhiều bệnh nhân hơn có thể sống sót qua những cuộc phẫu thuật đầy đau đớn.Nguồn: TED-Ed
