SMS, người sáng lập của các dịch vụ tin nhắn, là một bước đột phát trong lịch sử giao tiếp của con người. Kỷ nguyên SMS đã chấm dứt sự cần đến sứ giả truyền tin, bồ câu đưa thư, thậm chí là máy Enigma truyền tin trong thời chiến tranh. Bằng một chiếc điện thoại và mạng di động, chúng ta có thể truyền đi tin nhắn, thay đổi cuộc sống hiện đại.
Khởi đầu của tin nhắn SMS
Vào ngày 3 tháng 12 năm 1992, Neil Papworth - một kỹ sư 22 tuổi người Anh - gửi tin nhắn SMS đầu tiên tới đồng nghiệp Richard Jarvis của Vodafone. Tin nhắn không đi qua điện thoại mà chính là một chiếc máy tính kết nối mạng GSM. Nội dung rất ngắn gọn và phù hợp với không khí lễ hội: Chúc mừng Giáng Sinh.
Tin nhắn SMS đầu tiên thực sự là một đoạn tin thử nghiệm của Neil trong quá trình phát triển hệ thống Dịch vụ tin nhắn ngắn - Short Message Service (SMS) cho khách hàng Vodafone. Tin nhắn được gửi qua hệ thống mạng GSM của Vodafone tại thời điểm đó. Nhà mạng Vodafone đóng vai trò quan trọng trong việc mở ra kỷ nguyên liên lạc mới thông qua việc nhắn tin SMS.
Vào thời điểm đó, không ai, đặc biệt là người lập trình hệ thống SMS, có thể tưởng tượng được sự bùng nổ và độ phổ biến của tin nhắn hiện nay. Thậm chí, chính Neil còn không biết ông là người đầu tiên gửi tin nhắn SMS cho đến khi con ông chia sẻ điều đó với ông. Kỹ sư trẻ 22 tuổi không ngờ làm tester lại tạo ra khoảnh khắc lịch sử.
Đà phát triển của tin nhắn SMS không dừng lại sau tin nhắn đầu tiên. Hệ thống trung tâm tin nhắn thương mại (SMSC) xuất hiện, hỗ trợ trao đổi SMS giữa các nhà mạng. Bắt đầu từ nhà mạng Telia (hiện là TeliaSonera), Aldiscon, phần của Logica - công ty con của CGI, cùng hợp tác. Sau đó, trung tâm tin nhắn SMS lan tỏa từ Fleet Call (nay là Nextel) tại Mỹ, Telenor ở Na Uy, đến BT Cellnet (hiện là O2 UK) tại Anh và mở rộng ra các quốc gia khác sau năm 1993.
Hệ thống trung tâm tin nhắn triển khai từ các nhà mạng để hỗ trợ quá trình gửi tin nhắn thông báo trên điện thoại, bao gồm cả tin nhắn SMS và hộp thư thoại trong máy. Mặc dù đã lắp đặt hệ thống, nhưng SMS nhanh chóng trở thành một dịch vụ thương mại rộng rãi cho người dùng phổ thông, bắt đầu từ nhà mạng Radiolinja tại Phần Lan vào năm 1993.
Khi SMS xuất hiện trong thương mại, các thiết bị di động hỗ trợ mạng GSM vẫn còn hiếm, làm cho khả năng gửi tin nhắn SMS hạn chế. Tình trạng này giống như khi 5G mới ra mắt, cần đợi các thiết bị như 12, S21 series... để bắt đầu được sử dụng rộng rãi.
Tương tự như thời kỳ sơ khai của SMS, Nokia đã đứng đầu trong việc hỗ trợ SMS trên điện thoại của mình. Chiếc Nokia 2010 là điện thoại đầu tiên giúp người dùng soạn thảo và gửi SMS một cách dễ dàng, đóng góp quan trọng vào hình ảnh của điện thoại di động. Trước khi trở nên lạc quan và phổ cập, Nokia từng là người tiên phong đầy đổi mới, như ngày nay là Apple.
- Xem thêm: Thời kỳ hoàng kim, Nokia phải 'nương tựa' vào Apple
Từ đó, SMS không ngừng phát triển, trở thành khái niệm thay đổi cách con người tương tác và liên lạc. Nó ngày càng phát triển từ GSM và tương thích với 2G, 3G, 4G thậm chí 5G. Tin nhắn SMS vẫn tồn tại mạnh mẽ, là một trong những tính năng quan trọng nhất của điện thoại di động. Một chiếc điện thoại không thể nhắn tin được coi là thiếu sót so với một chiếc có khả năng nhắn tin, thậm chí có thể kiểm chứng với dòng series lock.
Mối đe dọa âm thầm đối với SMS
SMS và cuộc gọi điện thoại vẫn là những dịch vụ sóng vô tuyến cho điện thoại tồn tại dai nhất, chưa có nền tảng hoặc khái niệm nào thay thế được. Đặc biệt là giữa các ứng dụng OTT và hệ thống tin nhắn thông minh trong hệ điều hành như RCS, iMessage,..
Các ứng dụng nhắn tin qua mạng internet có tính năng vượt trội so với SMS. Không chỉ truyền tin nhắn chữ cơ bản, người dùng còn có thể gửi đa phương tiện như hình ảnh, âm thanh, thậm chí có các tính năng bổ trợ như gửi vị trí, stickers,... đa dạng để lựa chọn. Mặc dù SMS có tin nhắn MMS với hình ảnh đa phương tiện nhưng chúng phức tạp và tính phí cao, nên không phổ biến.
Hệ thống gửi tin qua mạng internet hỗ trợ gửi tin miễn phí và cho phép nhắn tin nhiều người cùng lúc, không như SMS phải nhắn từng người. Mặc dù vượt bậc như vậy, nhưng khái niệm tin nhắn SMS vẫn sống sót.
Tin nhắn SMS không còn là phương tiện liên lạc hàng ngày, nhưng vẫn được xem là hình thức chính thống với yếu tố quan trọng nhất: Độ ổn định và sự chắn chắn.
Độ ổn định của tin nhắn được đảm bảo thông qua các hệ thống sóng điện thoại của nhà mạng. Ngay cả khi không có dữ liệu internet hoặc gói dữ liệu, SMS vẫn hoạt động để gửi và nhận tin. Truyền qua trung tâm tin nhắn cũng đảm bảo tin nhắn được gửi, không phụ thuộc vào server ứng dụng tin nhắn.
Tin nhắn SMS giúp đảm bảo sự chắc chắn, đặc biệt khi muốn liên lạc với người khác. Điện thoại cần SIM và số điện thoại để có thể gửi tin nhắn SMS, chắc chắn người sở hữu điện thoại sẽ nhận được tin nhắn. Ngược lại, ứng dụng OTT phụ thuộc vào việc người nhận có sử dụng cùng ứng dụng hay không, tạo rắc rối trong liên lạc.
Trong trao đổi thông tin từ nhà nước trong mùa dịch, SMS chứng minh ưu thế vượt trội. SMS cũng hỗ trợ đăng ký dịch vụ, đóng góp vào các quỹ thông qua cách soạn tin, giảm phức tạp việc chuyển tiền.
Với những ưu điểm này, đặc biệt là sự ổn định, SMS vẫn mạnh mẽ và không bị động bởi các phương thức liên lạc khác. Ngoại trừ trường hợp Apple chơi tin nhắn RCS với Android, nhưng khó xảy ra vì đe doạ iMessage.
Tóm lại
Tin nhắn SMS vượt qua thử thách của thời gian, vẫn là phương tiện liên lạc quan trọng dù đã chạm ngưỡng U40. Vị thế của SMS vững mạnh trên mỗi chiếc smartphone, đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày. Tri ân Neil Papworth và các nhà mạng đã đồng lòng mở ra kỷ nguyên tin nhắn, ngăn chặn cơn sóng thả thính qua email.
- Khám phá thêm trong chuyên mục Điều Bí Mật
