Tính chất nguy hiểm của bệnh viêm niêm mạc trực tràng và các biện pháp phòng ngừa

1. Viêm niêm mạc trực tràng là gì?

Trực tràng là một đoạn cơ trơn nằm ở phần cuối của đại tràng. Phân sẽ đi qua trực tràng trước khi ra khỏi cơ thể.

Viêm niêm mạc trực tràng xảy ra khi lớp mô ở niêm mạc trực tràng bị tổn thương và viêm nhiễm, do nhiều nguyên nhân khác nhau.

Triệu chứng viêm loét trực tràng gây ra đau đớn, chảy máu, tiêu chảy, chảy dịch và cảm giác buồn đi vệ sinh liên tục. Những triệu chứng này có thể xuất hiện trong thời gian ngắn hoặc kéo dài, tái phát nhiều lần sẽ trở thành mạn tính.

2. Dấu hiệu ở người bị viêm niêm mạc trực tràng

Bệnh có thể gây ra những triệu chứng sau:

• Chảy dịch nhầy từ trực tràng ra ngoài;

• Cảm giác muốn đi vệ sinh liên tục;

• Chảy máu trực tràng;

• Đau trực tràng, đau sau khi đi cầu và đau ở bụng trái;

• Cảm giác đầy bụng, căng tức ở trực tràng;

• Tiêu chảy.

Người bị viêm trực tràng thường xuyên có cảm giác buồn đi vệ sinh liên tục

Viêm niêm mạc trực tràng sẽ trở nên nghiêm trọng nếu xuất hiện các biến chứng như:

• Loét: các ổ viêm lâu ngày sẽ phát triển thành vết loét lớn và ăn sâu vào niêm mạc;

• Thiếu máu: chảy máu trực tràng khiến bệnh nhân thiếu máu. Nếu tình trạng này kéo dài, lượng máu cung cấp oxy cho cơ thể sẽ bị thiếu hụt, gây mệt mỏi, đau đầu, khó thở, chóng mặt, da nhợt nhạt;

• Hình thành lỗ dò: khi vết loét ăn sâu vào thành ruột sẽ tạo ra lỗ thủng, có thể thông sang các cơ quan khác. Ví dụ như xuất hiện đường nối từ ruột và dạ hoặc từ ruột sang âm đạo, bàng quang,...

3. Nguyên nhân gây viêm niêm mạc trực tràng là gì?

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, bao gồm:

• Mắc bệnh viêm ruột: khoảng 30% các trường hợp viêm ruột (hay còn gọi là bệnh Crohn) có triệu chứng viêm niêm mạc trực tràng;

• Viêm trực tràng do phẫu thuật: phẫu thuật đại tràng mở lỗ để thải phân ra ngoài thay vì qua trực tràng cũng có thể gây viêm trực tràng;

• Nhiễm trùng: lây qua quan hệ tình dục, đặc biệt qua đường hậu môn, hoặc qua thực phẩm, gây viêm niêm mạc trực tràng. Các nhiễm trùng này bao gồm: herpes sinh dục, lậu, chlamydia và nhiễm khuẩn từ thực phẩm như campylobacter, shigella, salmonella;

Nhiễm trùng qua quan hệ tình dục hoặc thực phẩm có thể gây viêm niêm mạc trực tràng

• Xạ trị: phóng xạ trong xạ trị ung thư tại các khu vực lân cận có thể gây viêm niêm mạc trực tràng. Tác dụng phụ này thường kéo dài vài tháng sau xạ trị, đôi khi vài năm sau mới xuất hiện;

• Viêm trực tràng do bạch cầu ái toan: xảy ra ở trẻ dưới 2 tuổi khi bạch cầu ái toan tích tụ ở niêm mạc trực tràng;

• Dị ứng thực phẩm: các thực phẩm chứa protein như sữa bò hoặc sữa đậu nành cho trẻ sơ sinh gây viêm trực tràng. Ngay cả trẻ bú mẹ nhưng mẹ ăn các chế phẩm từ sữa đạm cũng ảnh hưởng tới trẻ;

• Kháng sinh: kháng sinh tiêu diệt cả vi khuẩn có lợi và có hại, tạo điều kiện cho Clostridium difficile phát triển và gây viêm nhiễm trong trực tràng.

4. Các phương pháp điều trị viêm niêm mạc trực tràng

Phương pháp điều trị viêm niêm mạc trực tràng sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra viêm. Chi tiết như sau:

Điều trị viêm do nhiễm trùng:

• Kháng sinh: sử dụng doxycycline khi viêm trực tràng do vi khuẩn gây ra; 

• Kháng virus: nếu bệnh nhân bị viêm trực tràng do virus như herpes sinh dục, có thể sử dụng thuốc kháng virus acyclovir.

Điều trị viêm do xạ trị:

Với những trường hợp nhẹ có thể không cần điều trị, nhưng nếu bệnh nhân đau và chảy máu nhiều, cần can thiệp y khoa:

• Sử dụng thuốc: có thể dùng thuốc đặt, uống hoặc thụt rửa. Các loại thuốc giúp giảm viêm và kiểm soát chảy máu bao gồm: mesalamine, metronidazole, sucralfate, sulfasalazine;

• Loại bỏ mô tổn thương: bác sĩ sẽ sử dụng kỹ thuật đốt đông bằng Argon plasma, đốt điện hoặc các biện pháp khác để loại bỏ vùng viêm và chảy máu;

• Làm giãn cơ trơn hoặc làm mềm phân: giúp đẩy các chất gây tắc nghẽn ruột, giảm đau do viêm niêm mạc trực tràng.

Phương pháp điều trị viêm niêm mạc trực tràng tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra viêm.

Điều trị viêm trực tràng do bệnh viêm ruột:

• Sử dụng thuốc kiểm soát triệu chứng viêm trực tràng: bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc chống viêm theo đường uống, thụt rửa hoặc viên đặt như corticoid (budesonide hoặc prednisolone), mesalamine. Trường hợp viêm ruột cần bổ sung thuốc ức chế miễn dịch như infliximab hoặc azathioprine;

• Phẫu thuật: nếu các biện pháp nội khoa không hiệu quả (bệnh không giảm mà thậm chí nặng hơn) thì cần phẫu thuật cắt bỏ phần hư hại của hệ tiêu hóa để bảo vệ chất lượng cuộc sống.

*Lưu ý: Các loại thuốc điều trị viêm niêm mạc trực tràng cần được kê đơn và hướng dẫn sử dụng bởi bác sĩ chuyên khoa. Bệnh nhân không nên tự ý mua để sử dụng.

5. Cách phòng tránh viêm niêm mạc trực tràng đúng cách?

Để giảm nguy cơ mắc bệnh viêm niêm mạc trực tràng, mọi người nên học cách tự bảo vệ bản thân trước những bệnh lây truyền qua đường tình dục. Hoặc ít nhất hãy trang bị bảo hộ cho mình khi quan hệ và nhớ những nguyên tắc sau:

• Không nên có quá nhiều đối tác tình dục trong cùng một thời điểm;

• Sử dụng bao cao su đúng cách mỗi khi quan hệ;

• Tránh quan hệ với những người có dấu hiệu viêm loét, tiết dịch bất thường ở vùng sinh dục hoặc hậu môn;

• Đối với trẻ bị dị ứng đạm bò trong sữa công thức, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ để chọn loại sữa phù hợp hơn. Còn trẻ bú sữa mẹ, mẹ cần điều chỉnh chế độ ăn không có sữa bò;

• Chế độ ăn uống lành mạnh, đảm bảo vệ sinh, ăn chín uống sôi để tránh nhiễm khuẩn đường ruột và mắc các bệnh về tiêu hóa như bệnh Crohn.

Nếu bạn vẫn cảm thấy lo lắng về các triệu chứng của viêm niêm mạc trực tràng, hãy đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Mytour. Với hơn 26 năm kinh nghiệm, chúng tôi tự hào có đội ngũ y bác sĩ chuyên môn và trang thiết bị y tế hiện đại hàng đầu Việt Nam.

Đặc biệt, Mytour đã đạt được chứng nhận ISO 15189:2012 từ Bộ Khoa học và Công nghệ và gần đây nhất là chứng chỉ CAP từ Hiệp hội Bệnh học Hoa Kỳ, xác nhận chất lượng và năng lực Xét nghiệm đạt chuẩn.