Tình hình thị trường ô tô năm 2022: Sự đến và đi của các nhân vật, cùng với... “vụ bia kẹp lạc”

Quá nửa chặng đường năm 2022 của thị trường ô tô Việt Nam đã trải qua nhiều biến động và dự kiến sẽ tiếp tục đến hết phần còn lại.

Xe mới đổ bộ mạnh mẽ

Dường như tình trạng giữ nguyên và thậm chí 'đóng băng' suốt năm 2021 do dịch Covid-19 đã kích thích một đợt bùng nổ sản phẩm trên thị trường ô tô Việt Nam năm 2022.

Ngay từ đầu năm, Honda đã ra mắt mẫu sedan Civic hoàn toàn mới. Mặc dù không còn nằm trong cuộc đua doanh số nhưng vẫn là một tên tuổi có tầm ảnh hưởng đối với thị trường. Ford cũng giới thiệu mẫu SUV full-size nhập khẩu Explorer, trong khi Thaco Kia mang về mẫu sedan K3 phiên bản 2022. Thương hiệu RAM cũng mang đến một làn gió mới cho thị trường với mẫu xe bán tải cỡ trung TRX 1500, nơi mà Ford Ranger, Mitsubishi Triton hoặc Mazda BT-50 chỉ được coi là 'dòng sản phẩm trẻ'.

Bầu không khí sôi động tiếp tục được tăng cường với hàng loạt mẫu xe mới hoặc phiên bản nâng cấp gia nhập thị trường sau đó.

Toyota Việt Nam cùng lúc giới thiệu Avanza thế hệ mới và Veloz Cross. Hai mẫu xe này cùng đem lại sự nóng bỏng cho phân khúc MPV giá rẻ, nơi mà Mitsubishi Xpander đang gần như chiếm lĩnh hoàn toàn. Sau đó, cả Mitsubishi Xpander và Suzuki Ertiga – XL7 cũng được nâng cấp.

Đến cuối tháng 7, thị trường ô tô Việt Nam năm 2022 tiếp tục chào đón hàng loạt mẫu xe mới. Hyundai thay đổi Creta để chính thức tham gia thị trường CUV cỡ B, MG ra mắt mẫu xe MG5, Volkswagen giới thiệu T-Cross và Polo Sport Edition, Honda nâng cấp HR-V trong khi Thaco Kia trình làng mẫu C-SUV Sportage. Nissan sau khi thay đổi nhà phân phối cũng nâng cấp động cơ cho hai mẫu xe Almera và Navara.

Trong phân khúc xe sang, thương hiệu Lexus đồng thời giới thiệu hai mẫu xe được ưa chuộng là NX và LX. Porsche Macan thế hệ mới đã gần như làm cho người tiêu dùng quên đi sự hiện diện của Range Rover Evoque. Mercedes sau một thời gian im lặng đã tỉnh giấc bằng mẫu xe bán chạy nhất của mình là C-Class 2022. Thương hiệu xe sang Đức khác là Audi cũng liên tục mang về mẫu sedan cỡ lớn A8L và một cái tên hoàn toàn mới là e-tron GT hoàn toàn điện. Land Rover cũng vừa ra mắt thế hệ mới của “biệt thự di động” Range Rover.

Thị trường siêu xe cũng chứng kiến sự xuất hiện của cặp đôi DB11 V8 Coupe 2023 và Vantage F1 Edition từ thương hiệu Aston Martin.

Ford Everest 2023, một mẫu xe gia nhập thị trường muộn nhưng đang tạo ra sự khuấy động mạnh mẽ. Sự thay đổi toàn diện giúp Everest trở nên mạnh mẽ hơn, mang đậm phong cách SUV Mỹ hơn, so với các đối thủ như Toyota Fortuner hay Kia Sorento.

Như vậy là tính đến cuối tháng 7. Trong giai đoạn còn lại của năm 2022, thị trường ô tô Việt Nam dự kiến sẽ chào đón nhiều mẫu xe mới đáng chú ý khác. Có thể kể đến như Nissan Kicks, Ford Ranger, Ford Territory, Suzuki Ertiga hybrid, Hyundai Elantra, Subaru WRX hay Jeep Grand Cherokee.

Danh sách các mẫu xe rời khỏi thị trường

Cùng với sự xuất hiện của các mẫu xe mới hoặc phiên bản nâng cấp, thị trường ô tô Việt Nam cũng chứng kiến một loạt các mẫu xe tạm thời rút lui hoặc chính thức ngừng sản xuất.

Ngay từ ngày 1/1/2022, quy định về tiêu chuẩn khí thải mức 5 (Euro 5) đã chính thức có hiệu lực áp dụng đối với các mẫu xe lắp ráp trong nước hoặc nhập khẩu mới. Điều này là một bước tiến quan trọng trong việc giảm lượng khí thải từ các phương tiện giao thông cơ giới đường bộ.

Khi đã bán hết số lượng xe sản xuất hoặc nhập khẩu trước năm 2022, các hãng ô tô đã đồng loạt rút các mẫu xe không đạt tiêu chuẩn khí thải Euro 5 khỏi thị trường.

Một nguyên nhân khác khiến các mẫu xe ô tô bị ngừng sản xuất, ngoài vấn đề về khí thải, là sự cạnh tranh kém cỏi so với các đối thủ. Chiến lược sản phẩm không đúng, chất lượng xe không đáp ứng được mong đợi của người tiêu dùng đã góp phần làm cho một số mẫu xe biến mất khỏi thị trường.

Một ví dụ đáng chú ý là bộ đôi xe đô thị gầm cao Ford EcoSport và Hyundai Kona. Cả hai mẫu xe này từng cạnh tranh khốc liệt trong phân khúc SUV đô thị. Sự rút lui của cả Ford EcoSport và Hyundai Kona đều để lại tiếc nuối. Trong khi Kona đã được thay thế bằng Creta, việc Ford tiếp tục mang EcoSport trở lại hay chỉ tập trung vào các mẫu xe phân khúc cỡ C trở lên vẫn còn là dấu hỏi.

Mất mát lớn nhất là việc VinFast chia tay ba mẫu xe của mình. Hãng xe Việt Nam đã rút ngắn lộ trình điện hóa sản phẩm bằng cách giới thiệu loạt xe điện trải dài qua nhiều phân khúc. Để thực hiện chiến lược mới này, VinFast đã buộc phải ngừng sản xuất ba mẫu xe trang bị động cơ đốt trong là Fadil, Lux A2.0 và Lux SA2.0. Trong số đó, Fadil là một điểm nhấn đáng chú ý vì từ khi ra mắt vào đầu năm 2019, mẫu xe này thường xuyên nằm trong top 10 xe bán chạy nhất.

Trong 7 tháng đầu năm 2022, thị trường ô tô đã chứng kiến việc rút lui của nhiều mẫu xe khác. Trong đó, Toyota đã cùng lúc rút ba mẫu xe Hilux, Rush và Wigo khỏi danh sách sản phẩm. Lí do được Nhật Bản liên doanh đưa ra là các mẫu xe này chưa đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro 5 theo quy định mới. Tuy nhiên, việc này có vẻ hợp lý với mẫu xe bán tải Hilux, nhưng với Wigo và Rush, việc này có thể nhạy cảm hơn khi cả hai mẫu xe này đều không thể cạnh tranh về doanh số với các đối thủ.

Vì vấn đề về khí thải, Honda Brio mới đây đã rời khỏi thị trường ô tô Việt Nam. Mẫu xe cỡ A từ Nhật Bản đã cạnh tranh khá tốt với VinFast Fadil và Hyundai Grand i10. Tuy nhiên, Honda Việt Nam chưa tiết lộ liệu họ sẽ tiếp tục đưa Brio với động cơ đạt tiêu chuẩn Euro 5 trở lại hay không.

Khan hàng, tăng giá và bia kẹp lạc

Thị trường ô tô Việt Nam đã tăng trưởng đáng kể so với cùng kỳ năm trước nhờ vào việc áp dụng 'bình thường mới'. Theo Hiệp hội các Nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), trong 6 tháng đầu năm 2022, đã bán được 201,840 xe, tăng 34% so với cùng kỳ năm 2021.

Con số này, theo đánh giá của các chuyên gia, vẫn còn thấp so với nhu cầu thực tế của thị trường. Sau đại dịch Covid-19, nhu cầu mua xe để đi lại và sản xuất kinh doanh của người dân và doanh nghiệp tăng cao. Tuy nhiên, vấn đề thiếu hụt linh kiện toàn cầu đã tạo ra một trở ngại lớn. Điều này dẫn đến tình trạng khan hiếm linh kiện, ảnh hưởng đến giá thành của xe ô tô và xe máy.

Thị trường ô tô và xe máy ở Việt Nam đang phải đối mặt với tình trạng khan hàng, tăng giá và thậm chí là khan hiếm bia kẹp lạc.

Do thiếu hụt linh kiện để sản xuất và lắp ráp, chi phí đầu vào tăng cao do tác động của dịch bệnh và khủng hoảng chính trị. Điều này đã làm tăng giá thành của ô tô. Trong 6 tháng đầu năm, nhiều hãng xe đã tăng giá bán niêm yết hoặc giá khuyến nghị của các mẫu xe.

Trong đó, Thaco Kia tăng giá bán các mẫu xe K3, Sonet và Seltos; Toyota tăng giá gần như toàn bộ sản phẩm; Suzuki tăng giá XL7, Ertiga và Ciaz; Mitsubishi cũng tăng giá Triton, Pajero Sport và Attrage. Ở phân khúc xe hạng sang, Lexus và Mercedes-Benz cũng tiến hành tăng giá trên các mẫu xe của mình.

Nhà sản xuất và nhà nhập khẩu đều có những động thái nhất định. Trong hệ thống phân phối B2C, vì không thể tăng giá bán niêm yết, nhiều đại lý đã tăng giá bán 'trái phép' thông qua 'bia kẹp lạc' cho các mẫu xe được ưa chuộng hoặc khan hiếm nguồn cung. Đặc biệt, những mẫu xe như Toyota Prado hoặc Ford Everest mới đã đặt ra mức giá 'khủng' cho khách hàng để nhận xe ngay. Ngay cả đối với các mẫu xe ít được ưa chuộng như Hyundai Santa Fe, Honda CR-V hoặc Toyota Veloz Cross, chi phí thêm mà người tiêu dùng phải trả cũng khá cao, dao động từ 20-50 triệu đồng.

Tính đến hiện tại, tình trạng khan hiếm nguồn cung vẫn chưa có dấu hiệu cải thiện. Vì vậy, người tiêu dùng trong thời gian tới có thể phải đối mặt với tình trạng phải xếp hàng đặt mua xe và thậm chí phải chuẩn bị chi phí cho đại lý để đảm bảo việc nhận xe sớm, ít nhất là theo thỏa thuận đặt cọc.