Những lo lắng tâm lý đang đẩy thị trường trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt là trái phiếu doanh nghiệp bất động sản, vào giai đoạn suy thoái.
Trái phiếu bất động sản là gì?

Trái phiếu bất động sản là hình thức vay tiền của các tổ chức doanh nghiệp bất động sản. Người cho vay có thể là cá nhân hoặc tổ chức. Để phát hành trái phiếu, các doanh nghiệp bất động sản thường thông qua một tổ chức tài chính trung gian.
Lãi suất của trái phiếu bất động sản cao hơn so với lãi suất cho vay của ngân hàng. Lãi suất cho vay thường phụ thuộc vào năng lực, tín nhiệm và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp vay. Ví dụ, một số công ty BĐS gần đây đã phát hành trái phiếu với lãi suất từ 12% – 13%/năm.
Tình hình tổng quan
Thị trường trái phiếu đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, các doanh nghiệp Việt Nam vẫn chủ yếu phụ thuộc vào tín dụng từ ngân hàng. Hiện nay, có những lo ngại về tâm lý đang làm suy yếu thị trường trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản đang bước vào giai đoạn khó khăn.

Số lượng trái phiếu doanh nghiệp bất động sản sắp đáo hạn trong thời gian tới rất lớn, đồng thời thời gian thu hồi vốn từ các dự án có thể kéo dài đến 5-10 năm, trong khi tín dụng đang bị siết chặt. Đây là vấn đề rất nghiêm trọng khiến cho dòng tiền của các doanh nghiệp bị gián đoạn, thậm chí có thể dẫn đến tình trạng nợ xấu.

Cảnh báo những rủi ro
Sự xuất hiện nhiều trái phiếu bất động sản đang phát hành ồ ạt đang đặt ra nhiều rủi ro đối với các doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Các doanh nghiệp phát hành trái phiếu thường không có tài sản đảm bảo. Lãi suất cao khi vay vốn gây áp lực lớn trong việc trả nợ và lãi cho doanh nghiệp. Việc các doanh nghiệp bất động sản tại Trung Quốc tuyên bố vỡ nợ là bằng chứng cho thấy kinh doanh không hiệu quả và chi phí kinh doanh gia tăng. Và tình trạng này có thể lây lan sang thị trường Việt Nam.
Trong điều kiện thị trường hoạt động bình thường, các doanh nghiệp bất động sản đáo hạn trái phiếu thường phát hành trái phiếu mới để đảo nợ, duy trì dòng vốn. Tuy nhiên, hiện nay dòng tiền thị trường trái phiếu đang bị gián đoạn, vì vậy khả năng đảo nợ trái phiếu gặp nhiều khó khăn, dù Nghị định 65/2022/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 153/2020/NĐ-CP đã cho phép doanh nghiệp đảo nợ.
Thực tế cho thấy thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam đã phát triển về quy mô và đóng góp quan trọng cho nền kinh tế. Mặc dù có những doanh nghiệp bất động sản phát hành trái phiếu đang phải đối mặt với các vấn đề pháp lý, nhưng cũng có nhiều doanh nghiệp hoạt động hiệu quả với tài sản chất lượng cao, đảm bảo nghĩa vụ nợ và sử dụng hiệu quả vốn huy động.

Ngoài ra, Nghị định 65 đã cải thiện điều kiện cho các nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp, làm hẹp không gian mua bán trái phiếu riêng lẻ, gây khó khăn cho doanh nghiệp bất động sản trong việc đảo nợ trái phiếu.
Để bảo đảm thị trường trái phiếu, Bộ Tài chính thông báo đã gửi công văn tới Bộ Xây dựng để quản lý, giám sát việc phát hành trái phiếu của các doanh nghiệp bất động sản. Trong thời gian qua, các doanh nghiệp này đã phát hành trái phiếu với quy mô khá lớn. Do đó, cơ quan này đề nghị Bộ Xây dựng triển khai các biện pháp quản lý, giám sát để đảm bảo thị trường trái phiếu phát triển ổn định và bền vững.
