Buzz
Tình trạng thiếu hụt chip đang ngày càng trầm trọng hơn nhưng mức độ nghiêm trọng như thế nào và tại sao lại mất nhiều thời gian để khắc phục, cho đến ngày hôm nay, những người có liên quan đã cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình này. Sự thiếu hụt không chỉ bắt nguồn từ các nguyên nhân tự nhiên như đại dịch COVID-19, khó khăn trong quá trình sản xuất hoặc thiếu hụt nguyên liệu mà còn do các công ty, tổ chức trong ngành công nghiệp.
Theo bảng thống kê trên, thời gian chờ đợi để nhận các linh kiện và dịch vụ trong ngành công nghiệp đang trở nên ngày càng dài. Ví dụ, thời gian chờ đợi cho chip Wi-Fi thông thường chỉ từ 4 đến 8 tuần nhưng hiện nay, các hãng phải đợi đến 24 đến 30 tuần mới có hàng. Dung, nhà sáng lập kiêm CEO của một startup công nghệ tại Đài Loan, cho biết: 'Khi tôi nhận ra sự thiếu hụt thực sự về linh kiện điện tử vào tháng 1 năm nay, thì đã quá trễ. Một số nhà cung cấp nói rằng phải chờ đợi đến tháng 10 hoặc thậm chí là lâu hơn để có được chip, trong khi thông thường, tôi chỉ cần đặt hàng trước 1 tháng. Điều này có nghĩa là tôi không có sản phẩm để bán trong gần cả năm dù vẫn nhận được đơn đặt hàng.' Công ty nhỏ của Dung là một trong những nạn nhân điển hình của cuộc khủng hoảng chip toàn cầu chưa từng có tiền lệ, bắt đầu từ cuối năm ngoái. Trong chỉ 4 tháng, cuộc khủng hoảng chip càng trở nên trầm trọng và kéo dài đến mức không chỉ ảnh hưởng đến các gã khổng lồ công nghệ như Samsung, Apple mà còn tác động đến tình hình chính trị và ngoại giao.Đấu giá chip cho ngành ô tô
Ngày 12 tháng 4, tổng thống Mỹ - Joe Biden đã tổ chức một cuộc họp tại Nhà Trắng với các nhà điều hành từ Intel, TSMC, Samsung cùng các nhà sản xuất ô tô như Ford và GM để thảo luận về tình trạng khan hiếm chip cũng như khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng toàn cầu. Khủng hoảng cung ứng đang gây áp lực lớn lên chính phủ nhiều quốc gia, đặc biệt khi nó bắt đầu ảnh hưởng đến ngành công nghiệp ô tô. Mỹ, Nhật Bản và Đức đã bắt đầu đặt áp lực lên các nhà sản xuất chip ở Hàn Quốc và Đài Loan, yêu cầu ưu tiên sản xuất chip cho ngành ô tô, thậm chí đánh đổi các nhóm khách hàng khác như điện thoại và máy tính.
Chính phủ của ba quốc gia cũng lo ngại về khả năng giảm sản lượng hoặc thậm chí là ngừng sản xuất ô tô do thiếu chip, gây ra nguy cơ cho người lao động địa phương và đe dọa khả năng phục hồi kinh tế sau đại dịch COVID-19. Cả TSMC và Samsung đã tăng tốc sản xuất lên mức cao nhất có thể. Intel cũng đã bắt đầu hành động, muốn sử dụng dây chuyền sản xuất của mình. Tuy nhiên, áp lực ưu tiên chip cho ngành ô tô càng trở nên căng thẳng hơn đối với chuỗi cung ứng. Mark Liu - chủ tịch của TSMC nói: 'Chúng tôi đã tái đàm phán với một số khách hàng và tuân thủ yêu cầu của các chính phủ về việc ưu tiên sản xuất chip cho ô tô, điều quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu. Điều này khác biệt so với quá khứ khi sản lượng chip dựa trên nguyên tắc ai đến trước thì có hàng trước.' “Tôi có, nhưng anh đừng mơ có”
Hỗn loạn trong cung ứng đã khiến cho cạnh tranh trong ngành công nghệ trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết. Một số nhà sản xuất máy tính thậm chí đã đặt hàng lớn hơn nhiều so với kế hoạch ban đầu để thu hút sản lượng chip và ngăn chặn khả năng cung cấp của đối thủ. Một nhà quản lý trong ngành công nghiệp máy tính chia sẻ với tờ Nikkei Asia: 'Chúng tôi đã nói với các nhà cung cấp rằng không được cung cấp chip cho các đối thủ nhỏ hơn của chúng tôi. Chúng tôi sẵn lòng trả giá cao hơn để giữ lại nhiều chip và linh kiện hơn so với họ. Tôi chắc chắn rằng các đối thủ của tôi cũng đã nói điều tương tự với các nhà cung cấp. Điều này giống như việc nếu tôi không có đủ chip và linh kiện, tôi cũng không muốn bất kỳ ai, đặc biệt là các đối thủ có đủ chip. Nếu tôi bị ảnh hưởng, tôi sẽ kéo theo các đối thủ bị ảnh hưởng theo.'“Thâu tóm” bằng cách làm việc đêm”
Một số người đã thực hiện các biện pháp cầu cứu tuyệt vọng để đảm bảo nguồn cung. Một quản lý cấp cao của Compal Electronics - một trong những công ty gia công máy tính lớn thứ hai trên thế giới, chia sẻ: 'Ngay cả nguồn cung linh kiện từ các nhà cung cấp phụ hiện cũng rất khan hiếm. Tôi đã đi ăn tối với các giám đốc của họ 8 lần tuần trước, thậm chí còn đi đánh golf nhiều lần chỉ để cầu xin họ ưu tiên cho nhu cầu của chúng tôi và cung cấp nhiều chip nhất có thể.Nhận diện vấn đề gốc rễ
Đại dịch COVID-19 đã bùng phát từ đầu năm ngoái, gây ra sự đóng cửa của nhiều nhà máy trên khắp Trung Quốc, làm gián đoạn chuỗi cung ứng công nghệ. Khi hoạt động giao hàng được khôi phục trở lại đúng tiến độ, các nhà sản xuất đã tăng đặt hàng với số lượng lớn hơn để tránh nguy cơ thiếu hụt một lần nữa. Đại dịch cũng ảnh hưởng đến nhu cầu tiêu dùng do các biện pháp phong tỏa kéo dài, khiến nhu cầu làm việc và học tập từ xa tăng, tạo ra sự chuyển đổi lớn về công nghệ. Mạng 5G và smartphone 5G cũng đã tăng trưởng theo xu hướng này.
Tuy nhiên, trước khi đại dịch bùng phát, cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đã tạo ra căng thẳng trong chuỗi cung ứng. Khi Mỹ hạn chế Huawei truy cập vào các công nghệ của họ, tập đoàn công nghệ hàng đầu của Trung Quốc đã bắt đầu gom góp số lượng lớn chip, kích thích các công ty Trung Quốc khác làm điều tương tự. Hôm thứ Hai, Huawei đã lên tiếng chỉ trích Mỹ gây ra khủng hoảng toàn cầu và cho rằng các biện pháp trừng phạt của Washington đã làm tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung. Eric Xu - chủ tịch của Huawei nói: 'Các biện pháp trừng phạt vô căn cứ của Mỹ đối với Huawei và các công ty Trung Quốc khác đang gây ra sự khan hiếm nguồn cung trong ngành công nghiệp và tạo ra nguy cơ cho một cuộc khủng hoảng toàn cầu.'
Vấn đề khó khăn trong giải quyết
Để đáp ứng nhu cầu lớn về chip và linh kiện như hiện nay, các nhà sản xuất cần thời gian để tăng sản lượng, có thể bằng cách sử dụng cơ sở sản xuất hiện có hoặc xây dựng các nhà máy mới. Ví dụ, Intel đã công bố kế hoạch chi 20 tỉ đô để xây dựng hai nhà máy sản xuất chip ở Arizona, nhưng những nhà máy này dự kiến sẽ hoạt động vào năm 2024.
Dù có xây dựng thêm nhà máy hoặc mở rộng sản lượng của các nhà máy hiện tại, tình trạng thiếu hụt chip vẫn ảnh hưởng đến cả các hãng chuyên cung cấp trang thiết bị để sản xuất chip. Vì vậy, việc mở rộng hoặc xây dựng nhà máy mới cũng đòi hỏi các nhà sản xuất chip phải đợi lâu và các nhà mua chip cũng phải đối mặt với tình trạng tương tự. Peter Hanbury - một đối tác của Bain & Co và là chuyên gia về chuỗi cung ứng công nghệ, cho biết: 'Trong một số lĩnh vực và công nghệ cụ thể, tổng nhu cầu vượt quá tổng nguồn cung hiện tại, vì vậy chúng ta đang đối mặt với thách thức lớn hơn là xây dựng thêm nhà máy để mở rộng năng lực sản xuất - điều này sẽ mất từ 3 đến 4 năm và tiêu tốn hàng tỷ đô la thay vì chỉ phân phối lại năng lực sản xuất hiện tại,' ông nói.
Tình trạng thiếu hụt kéo dài đến 2022
Doanh thu của TSMC chiếm phần lớn từ các loại chip cho điện thoại thông minh và máy tính cá nhân.
Đây là dự báo của TSMC và Wallace Kou - chủ tịch kiêm CEO của Silicon Motion, một hãng làm vi điều khiển: 'Tình trạng thiếu hụt này có thể gây nguy hiểm, đặc biệt đối với các công ty khởi nghiệp và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Rất nhiều trong số họ có thể phải dừng kinh doanh nếu không có đủ nguồn cung cấp chip cần thiết.' Dung - chủ của một công ty khởi nghiệp ở Đài Loan thừa nhận rằng 'đồng hồ đếm ngược'. Anh nói: 'Công ty khởi nghiệp của chúng tôi không có tài nguyên và sức mạnh tài chính để mua chip để trữ. Chúng tôi chỉ có thể làm việc cật lực để thay đổi thiết kế và tìm kiếm các thành phần thay thế sẵn có, chiến đấu để tồn tại.'
Theo: Nikkei Asia
