
“Tinh hoa học học” gồm 250 mẩu chuyện, được hai nhà học giả sưu tầm và biên soạn chủ yếu từ các câu chuyện cổ xưa, các tác phẩm kinh điển của Trung Quốc thời cổ đại. Các tác giả chọn lọc từ tập ngữ của Khổng Tử, sách Xuân Thu của Ái Tử, ngoại truyện của Hàn Thi,... nhằm giúp độc giả tiếp cận với những giá trị văn hóa, đạo đức từ ngàn xưa. Dù là những câu chuyện từ quá khứ của Trung Quốc, nhưng vẫn mang tính ứng dụng và sự thực tiễn trong mọi thời đại và không gian. Bởi vì dù câu chuyện có cổ, nhưng lẽ sống vẫn luôn như một, mãi mãi mới mẻ.
Mỗi câu chuyện trong cuốn sách được kể ngắn gọn, súc tích, truyền đạt thông điệp rõ ràng. Phần giải nghĩa có nhiều giá trị, giúp bạn đọc mở rộng vốn từ vựng tiếng Việt mà dường như đã thành thạo nhưng vẫn còn nhiều điều chưa biết. Phần nhời bàn giải thích ý nghĩa và góc nhìn của tác giả về những bài học có thể rút ra từ câu chuyện, khiến người đọc càng đọc càng thấu hiểu, những điều nghe có vẻ đơn giản nhưng lại vô cùng hữu ích cho hiện tại. Chỉ từ đó mới thấy quan điểm của các tác giả thời xưa đã tiên tiến đến đâu.
Mở từng trang sách ra, bạn sẽ nhận ra một số câu chuyện mà ai cũng quen thuộc, được truyền miệng từ đời này qua đời khác. Những ý nghĩa trong những câu chuyện này ban đầu có vẻ như vô nghĩa vì ai cũng biết, nhưng lại chứa đựng những giá trị sâu sắc, phản ánh đẹp đẽ của tư duy phương Đông. Ví dụ như câu chuyện về mẹ Mạnh Tử di dời nhà ba lần để con trai hiểu được điều quan trọng trong cuộc sống… hoặc câu chuyện về Tử Tang với thông điệp về cách nhìn nhận cuộc sống:
“Nghèo như Tử Tang, đến đói không có ăn, mà trong lòng không oán cha mẹ, không trách trời đất, chẳng cũng là người cao sĩ ru! Không bù với những kẻ mới nhỡ bước, gọi là hơi nghèo mà đã vội lên giọng oán trách cả người sống, người chết, trời đất, chực những sự muốn làm càn. Còn hỏi tự đâu mà hóa nghèo, nếu đổ cho tại số mệnh như Tử Tang đây, thì cũng hợp với câu phương ngôn: “Số giàu của đến dửng dưng, số nghèo con mắt tráo trưng vẫn nghèo”.
Không chỉ dừng lại ở những bài học đời thường trong cuộc sống bình dân, các tác giả còn chọn lọc những câu chuyện về cách trị nước, làm quan, bề tôi, làm người… để mang đến nhiều bài học sâu sắc cho đa dạng đối tượng độc giả, từ trẻ em đến người lớn, từ lao động đến trí thức, từ doanh nhân đến nhà lãnh đạo quốc gia… bất cứ ai cũng có thể tìm thấy mình qua từng câu chuyện.

Nhờ cách diễn đạt của tác giả, thế giới “cổ học” bỗng trở nên gần gũi. Tưởng cổ mà không cổ, tưởng tinh hoa nhưng thực chất rất gần gũi với cuộc sống hàng ngày. Điều này không phải là ngẫu nhiên khi sau khi xuất bản, cuốn sách nhanh chóng trở thành tài liệu tham khảo cho học sinh thời đó.
“Có mới, nới cũ”, tình hình vẫn như vậy. Tri thức mới ngày một tiến bộ, những kiến thức cũ phải dần lùi lại và đôi khi thậm chí là bị lãng quên. Trong bối cảnh xã hội thời kỳ giao thời của những năm 20 thế kỷ XX, với vai trò là giáo viên, Nguyễn Văn Ngọc và Trần Lê Nhân cảm thấy lo lắng trước quy luật “có mới nới cũ” của tâm trí con người. Vì vậy, họ đã biên soạn cuốn “Cổ học tinh hoa” nhằm “hy vọng rằng các em thiếu niên sẽ nhớ lại nguồn gốc từ hàng nghìn năm trước, hiểu rõ những điển tích thường được đề cập trong văn chương dân tộc, cũng như thu được một ít tài liệu có thể sử dụng trong việc học tập hàng ngày, mở rộng kiến thức về cổ học, giống như những thứ như lúa gạo, lụa vải, cần thiết trong cuộc sống hàng ngày”.
Ôn lại kiến thức cũ để nhận biết những điều mới. Cuốn sách là sự đúc kết của tri thức vượt thời gian, mang tính ứng dụng cao trong xã hội hiện đại. Dù có tên là “Cổ học tinh hoa” nhưng kiến thức trong đó không bao giờ trở nên lỗi thời hoặc cũ kĩ. Hơn 100 năm qua, cuốn sách vẫn được xuất bản đều đặn nhờ vào giá trị mà nó mang lại. Đây cũng có thể xem như là cuốn sách của gia đình, khi mà mọi người có thể cùng nhau đọc, từ ông bà, bố mẹ, anh chị em, đến con cái… Mỗi người có thể hiểu ra một ý khác nhau, một tầng nghĩa khác nhau từ cùng một đoạn văn, cùng một câu chuyện…
Sách “Cổ học tinh hoa” được xuất bản bởi Omega+, dựa trên bản in đầu tiên của Vĩnh Long Thư Quán năm 1926-1929, có bổ sung hệ thống chú giải. Tác phẩm thuộc thể loại Triết lý Tư tưởng trong Tủ sách Đời Người – Tuyển chọn cho người Việt. Đây là một trong những tủ sách cơ bản của mọi gia đình Việt, dành cho mọi thế hệ độc giả.
' VỀ TÁC GIẢ '
- Nguyễn Văn Ngọc (1890-1942) tự là Ôn Như, là nhà văn, nhà giáo, nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam, có niềm đam mê đặc biệt với văn hóa và văn học dân tộc. Ông đã sáng tác nhiều cuốn sách bằng tiếng Hán, tiếng Pháp và tiếng Việt; tham gia biên soạn nhiều sách giáo khoa như Quốc văn giáo khoa thư, Luân lý giáo khoa thư, Giáo khoa Văn học An Nam; cũng đã xuất bản nhiều tác phẩm nghiên cứu như Cổ học tinh hoa, Nam thi hợp tuyển, Đào nương ca, Truyện cổ nước Nam, Tục ngữ phong dao...
- Trần Lê Nhân (1887-1975) có hiệu là Tử An, là nhà Hán học, là giáo viên mẫu mực. Ông sành về triết học phương Đông và phương Tây. Ngoài việc giảng dạy, ông cũng tham gia biên soạn và dịch thuật nhiều cuốn sách có giá trị, trong đó có Cổ học tinh hoa, Hán học danh ngôn, đều là những tác phẩm được ưa chuộng trong trường phổ thông thời bấy giờ.
