
Dàn ý
1. Giới thiệu
- Giới thiệu về tác giả Thạch Lam và tác phẩm Hai đứa trẻ
- Tôn chỉ hiện thực và lãng mạn trong truyện ngắn
2. Nội dung
2.1 Tôn chỉ hiện thực
– Câu chuyện mô tả về một ngày dài, một phiên chợ tấp nập, cuộc sống đầy thực tế
- Hình ảnh của buổi hoàng hôn: tiếng trống từ xa không ngừng vang lên; mặt trời khuất sau chân trời; bóng tối dần tràn ngập không gian.
- Miêu tả phiên chợ: người dân dần rời khỏi và tiếng ồn ào tan biến. Phố phường chỉ còn lại những mảnh vụn; hình ảnh một số đứa trẻ nhỏ lang thang. Tất cả tạo nên cảm giác u ám, nghèo nàn.
- Hình ảnh của cuộc sống bần cùng; một nhóm người lặng lẽ trong bóng tối, ít lời, ít hành động. Ngày ngày vất vả lao động, đêm đêm đi bán kiếm kế sinh nhưng không mấy khách. Cuộc sống mệt mỏi, vô vị, xoay vòng trong nghèo đói.
– Câu chuyện còn nói về khao khát của con người muốn sống tốt hơn (lưu ý hình ảnh của đoàn tàu và mong chờ hào hứng của người dân phố huyện hướng về đoàn tàu, đặc biệt chú ý tâm trạng của hai chị em Liên).
2.2 Tôn chỉ lãng mạn
* Tôn chỉ lãng mạn trong hình ảnh hoàng hôn:
- Âm thanh của 'tiếng trống từ xa không ngừng vang', 'mỗi tiếng reo vang báo hiệu cho hoàng hôn', tiếng muỗi kêu nhè nhẹ, cùng với hàng loạt âm thanh khác như tiếng chó sủa, tiếng ếch gáy, tiếng đàn bầu, tiếng trống đất đang cầm.
=> Tạo nên cảm giác chậm rãi, yên bình, mang đến cảm xúc u buồn.
- Sự sắc màu:
+ Màu đỏ phương tây 'đỏ rực như lửa cháy' khi hoàng hôn buông xuống rồi dần dịu đi bằng một màu hồng phớt nhạt của 'những đám mây ánh hồng như cục than sắp tàn'.
+ Rặng tre làng 'đen tối và nổi bật trên bầu trời'.
=> Thể hiện rõ sự biến đổi của thời gian và cảnh quan của làng quê Việt Nam trong khoảnh khắc chuyển đổi giữa ban đêm và ban ngày một cách tinh tế và nhẹ nhàng.
=> Cách Thạch Lam miêu tả âm thanh và màu sắc tạo ra một bức tranh thiên nhiên của phố huyện đầy lãng mạn mà không làm mất đi vẻ thực tế của một làng quê nghèo đói, u tối.
* Tôn chỉ lãng mạn trong hình ảnh tâm trí của Liên:
- Vẻ đẹp của một tâm trí nhạy cảm và tinh tế:
+ 'Cảm thấy nỗi buồn man mác trước giờ hoàng hôn'
+ Ngửi thấy 'một cảm giác ẩm ướt bốc lên, hơi nóng của ngày dài lẫn mùi cát bụi quen thuộc...', nhưng trong tâm hồn tươi đẹp và lãng mạn của Liên thì đó lại là mùi quen thuộc, gắn bó của nơi phố huyện nghèo mà chị đã sống qua mấy năm, đó 'là mùi đặc trưng của đất, của quê hương'.
- Vẻ đẹp của trái tim nhân từ, yêu thương con người, sâu sắc đồng cảm với số phận khốn khó của những người dân nơi phố huyện.
* Tôn chỉ lãng mạn trong cảnh chờ tàu:
- Chuyến tàu mang đến một tia sáng khác biệt so với ánh sáng leo lét, tối tăm ở phố huyện.
=> Ánh sáng của chuyến tàu đại diện cho hy vọng thoát khỏi cuộc sống bế tắc, tối tăm, là khao khát thay đổi số phận của những người gặp khó khăn.
- Đối với Liên, chuyến tàu đêm không chỉ là hy vọng, mà còn đem lại cho Liên những kỷ niệm tươi đẹp về một cuộc sống hạnh phúc ở thủ đô, theo như chị thì 'chuyến tàu như một phần của một thế giới khác', khác hoàn toàn với cái làng quê tối tăm, nghèo nàn này.
* Tôn chỉ lãng mạn đến từ cách sử dụng ngôn từ, phong cách:
- Lối viết đầy nghệ thuật, giàu tính âm nhạc và sự kết hợp khéo léo giữa miêu tả, sử dụng hình ảnh
- Phong cách viết chậm rãi, sâu lắng với màu sắc u buồn lãng mạn, nổi bật chủ đề của tác phẩm.
3. Kết luận
- Tóm tắt lại nội dung
Ví dụ minh họa
Nghĩ tới nhà văn Thạch Lam, người ta không chỉ nhớ đến nhà văn với phong cách văn độc đáo, giản dị, sâu sắc, mà còn nhớ đến ông với những câu chuyện ngắn kết hợp giữa hiện thực và lãng mạn. Hai đứa trẻ là một ví dụ điển hình.
Hai đứa trẻ không chỉ là một bức tranh miêu tả cuộc sống thực tại ở phố huyện nghèo mà còn là một bài thơ trữ tình đặc sắc. Tác phẩm này đã làm cho người đọc cảm thấy bất an và đau lòng về cuộc sống con người.
Cuộc sống thực tế ở phố huyện nghèo hiện ra trong bức tranh chợ vãn của buổi chiều, nơi chỉ còn lại vài người bán hàng và vài đứa trẻ nghèo thu lượm đồ phế liệu. Bức tranh này truyền tải một nỗi buồn không tả được trong giờ khắc của buổi tối trong Hai đứa trẻ.
Nhưng bức tranh phố huyện không chỉ là về cảnh vật mà còn là về cuộc sống của con người. Cuộc sống ở phố huyện không có gì ngoài hoạt động kiếm sống hàng ngày của những người dân. Tuy nhiên, trong mắt nhân vật chính, Liên, mỗi người dân đều có một câu chuyện riêng biệt. Cuộc sống ở phố huyện không chỉ đau khổ mà còn đong đầy nỗi niềm và tình người.
Thời gian trôi qua chậm rãi trong cuộc sống của phố huyện, không vội vã nhưng cũng không đậm sâu vào bóng tối. Thời gian này được mô tả một cách nhẹ nhàng và tinh tế trong Hai đứa trẻ, từ tiếng trống thu không vang lên đến khi đêm buông xuống và những ngôi sao bắt đầu lấp lánh trên bầu trời.
Chị Tí đốt lên một ánh đèn nhỏ, làm cho cảnh vật trở nên hoàn chỉnh với hai gam màu sáng và tối. Cuộc sống gia đình của chị ấy vẫn tiếp tục, bận rộn và tối tăm, nhưng mỗi đêm chị lại đem lại một ít ánh sáng, một ít hy vọng cho cộng đồng.
Điều làm nổi bật cuộc sống ở phố huyện là sự đoàn kết và chia sẻ của mỗi người dân. Mỗi cá nhân góp phần tạo nên bức tranh tổng thể của cuộc sống ở đây, mặc dù chỉ là những nét nhỏ bé.
Một điểm đặc biệt trong Hai đứa trẻ là hành động đợi chờ tàu của nhân vật Liên. Dù có vẻ lạ lùng và vô nghĩa, nhưng đó chính là biểu hiện của hy vọng và sự khao khát trong cuộc sống. Tàu đêm mang lại niềm vui nhưng cũng gợi lên nỗi buồn, nhưng dù sao, việc đợi chờ đó vẫn là điều làm cho cuộc sống của Liên trở nên có ý nghĩa hơn.
Với Hai đứa trẻ, Thạch Lam đã thành công trong việc kết hợp giữa phong cách văn lãng mạn và hiện thực, tạo nên một tác phẩm sâu sắc về tình người và cuộc sống.
