Buzz
Trong suốt 12 năm qua, mỗi khi hoàng hôn buông xuống, Anthony Vigrado lại bắt đầu nhiệm vụ hàng ngày của mình - săn bắt hải sâm, loài sinh vật mang lại nguồn thu nhập chính cho anh suốt nhiều năm. Nhưng sau 10 giờ tìm kiếm, kết quả thu hoạch của anh chỉ bằng một phần nhỏ so với trước đây do sự khai thác quá mức ở các bờ biển ở phía Bắc Sri Lanka và miền Nam Ấn Độ. Anh chia sẻ: “Những ngư dân không phép đang hoạt động trái phép ở nơi chúng tôi thường xuyên lặn săn bắt hải sâm, điều này gây ra nhiều khó khăn cho nguồn thu nhập của chúng tôi.”
Hải sâm là loài động vật da gai có thân mềm, hình ống giống như một loại rau cùng tên. Chúng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong hệ sinh thái của đại dương. Khi ăn các mảnh vụn trong lớp trầm tích, chúng có khả năng tái tạo chất dinh dưỡng và thải ra nitơ, amoniac và canxi cacbonat, những thành phần chính cấu thành rạn san hô. Đồng thời, chúng còn đóng vai trò trong việc giảm quá trình axit hóa của đại dương do ảnh hưởng của các hoạt động của con người.
Thực tế, nhu cầu về hải sâm ở Đông Nam Á, đặc biệt là ở Trung Quốc, đã tăng mạnh do được xem là một món ăn ngon và dùng trong nhiều loại thuốc dân gian. Điều này đã dẫn đến sự phát triển của các hoạt động buôn bán động vật có nguy cơ tuyệt chủng để sinh lời. Trước đây, vào những năm 1980, giá của hải sâm chỉ dưới 50 bảng Anh/kg (khoảng 1,6 triệu đồng), nhưng hiện nay con số này đã tăng lên hơn 200 bảng Anh/kg (6,3 triệu đồng), với một số loài hải sâm quý hiếm có thể lên đến hơn 2.500 bảng Anh/kg (79 triệu đồng). Với nhu cầu lớn như vậy, Vịnh Palk và Vịnh Mannar đã chứng kiến nhiều cuộc khai thác trái phép quá mức, làm giảm số lượng cá thể hải sâm trên toàn cầu hơn 60%.
Theo giảng viên cao cấp về động vật học tại Đại học Sri Jayewardenepura ở Sri Lanka, việc đánh bắt hải sâm quá mức ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính đa dạng sinh học và gây trở ngại cho sinh kế của ngư dân ven biển. Nhiều tàu thuyền đánh bắt bất hợp pháp thậm chí còn cố ý phá hoại thiết bị của ngư dân địa phương, làm họ rơi vào tình cảnh khó khăn vì không đủ khả năng trả nợ. Việc lợi dụng các quy định khác nhau giữa các quốc gia biển đã tạo điều kiện cho các hoạt động buôn lậu hải sâm, khiến chúng thậm chí còn được 'rửa cá' qua các thị trường hợp pháp, khiến cho cả Ấn Độ và Sri Lanka đều phải đối mặt với tình trạng buôn lậu và phạm pháp.
Trong tháng 8 năm ngoái, lực lượng bảo vệ bờ biển Ấn Độ đã bắt quả tang 3 người đàn ông vì buôn lậu gần 1000 kg hải sâm từ Ấn Độ sang Sri Lanka, với ước tính giá trị lên đến 500.000 bảng Anh. Dù chính quyền cả hai nước đã nỗ lực chống lại hành vi buôn lậu này, nhưng các hoạt động buôn lậu vẫn đang phát triển và mở rộng quy mô, đặc biệt là vào các khu vực chưa từng bị ảnh hưởng trước đó.
Ngày nay, giá trị của hải sâm ngày càng tăng cao, khiến cho việc khai thác chúng trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Nhu cầu về hải sâm đã gây ra những cuộc xung đột đẫm máu tại Mexico, liên quan đến các tổ chức tội phạm Yakuza ở Nhật Bản và các vấn đề buôn lậu giữa Tanzania và Zanzibar.Chính quyền của cả hai quốc gia đã nhận thức được mức độ nghiêm trọng của tội phạm buôn bán hải sâm và đã có những phản ứng mạnh mẽ. Vào tháng 2 năm 2020, khu vực bảo tồn hải sâm đầu tiên trên thế giới đã được thành lập tại Lakshadweep, cùng với việc thiết lập các căn cứ chống bắt trộm trên khắp các hòn đảo và triển khai một lực lượng đặc biệt để bảo vệ hải sâm.
