
Các sản phẩm công nghệ mới đang có xu hướng tăng cường về hiệu suất nhưng đồng thời cũng đặt ra câu hỏi về mức tiêu thụ năng lượng. Trong khi CPU giữ ổn định mức tiêu thụ, GPU đang có xu hướng tăng mạnh về lượng điện cần thiết. Vấn đề này đòi hỏi sự cân nhắc cẩn thận về sự phát triển và sử dụng các sản phẩm công nghệ.
Với việc CPU và GPU ngày càng trở nên mạnh mẽ hơn, nhu cầu về năng lượng cũng tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, việc làm mát và kiểm soát nhiệt độ cũng trở nên khó khăn hơn. Cần có sự cân nhắc cẩn thận để đảm bảo rằng việc tiêu thụ năng lượng không vượt quá mức cho phép và không ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động của hệ thống.Bí Mật Đằng Sau Sức Mạnh Của CPU
Trong nhiều năm qua, các nhà sản xuất CPU đã sử dụng một con số đơn giản để chỉ mức tiêu thụ điện của bộ xử lý: Công Suất Thiết Kế Nhiệt (TDP). Tuy nhiên, định nghĩa của TDP đã trải qua nhiều thay đổi theo thời gian khi các thiết kế chip tiến hóa.
Mặc dù hầu hết các CPU có vẻ ổn định về tiêu thụ điện, thực tế là chúng có thể tiêu tốn nhiều năng lượng hơn khi hoạt động ở tốc độ cao hơn. Điều này phụ thuộc vào cài đặt trong BIOS của bo mạch chủ, và có thể gây ra sự khác biệt đáng kể về tiêu thụ điện giữa các máy tính.
Cả Intel và AMD đều cung cấp các tùy chọn cho CPU để quản lý năng lượng và tần số của chính nó. Công nghệ Turbo Boost của Intel là một trong những cách chính để thực hiện điều này. Nó kiểm soát lượng điện năng mà CPU tiêu thụ cho một tải lượng công việc nhất định trong một khoảng thời gian nhất định.


Trong những năm gần đây, các CPU cao cấp của cả Intel và AMD đều đòi hỏi nhiều năng lượng hơn so với trước, dù các giới hạn công suất như TDP vẫn tương đối ổn định. Tuy nhiên, các nhà sản xuất bo mạch chủ đã làm cho tình hình trở nên phức tạp hơn bằng cách điều chỉnh các giới hạn và cài đặt trong BIOS.

Các CPU cao cấp hiện nay đang đặt ra nhiều thách thức về tiêu thụ điện và nhiệt độ. Tuy nhiên, các CPU tầm trung và giá rẻ vẫn giữ ổn định về tiêu thụ điện, do có ít lõi hơn và không chạy ở tần số cao nhất như các CPU cao cấp.

Trong thị trường CPU máy để bàn, các sản phẩm như Core i3-12100F của Intel và Ryzen 3 4100 của AMD vẫn giữ mức tiêu thụ điện năng tương đối ổn định. Tuy nhiên, các mẫu CPU mới nhất như Ryzen 7600X của AMD và Core i5-12600K của Intel lại đều có TDP cao hơn đáng kể, đặc biệt là khi muốn sở hữu một CPU có nhiều lõi và tốc độ xung nhịp cao.
Những con hà mã đói khát điện năng bước ra sân khấu: GPU
Trong khi CPU vẫn giữ mức tiêu thụ điện năng tương đối ổn định, thì các chip xử lý đồ họa (GPU) lại ngày càng đòi hỏi nhiều năng lượng hơn. Sự phức tạp của đồ họa hiện đại trong các game và ứng dụng đòi hỏi GPU phải xử lý một lượng dữ liệu lớn, làm tăng chi phí điện năng đồng thời tạo ra một thách thức lớn cho việc làm mát và quản lý nhiệt độ trong hệ thống.

Trong biểu đồ này, ta quan sát sự thay đổi về nhu cầu điện năng của các card đồ họa tiêu dùng cao cấp từ các nhà sản xuất hàng đầu qua các năm. Đường hồi quy của Nvidia tăng theo hàm số mũ, trong khi của AMD tăng tuyến tính hơn. Tuy nhiên, cả hai đều không có dấu hiệu giảm yêu cầu về điện năng. Với việc Nvidia ra mắt GeForce RTX 4090 có TDP lên đến 450W, có thể thấy sự gia tăng đáng kể về nhu cầu năng lượng. Một điểm thú vị là so sánh về số lượng bóng bán dẫn giữa các CPU và GPU, với CPU cao cấp như Ryzen 9 7950X của AMD có TDP tối đa 230W, trong khi các GPU cao cấp đã tiêu thụ mức công suất cao hơn từ rất lâu trước đây, ví dụ như R600 của AMD và GT200 của Nvidia.

Biểu đồ thể hiện sự thay đổi về mật độ bóng bán dẫn và nhu cầu về điện năng của các card đồ họa theo thời gian. Mật độ bóng bán dẫn và TDP tăng theo hàm số logarith của AMD, trong khi của Nvidia tăng theo hàm số lũy thừa. Các công nghệ sản xuất mới giúp giảm công suất và tăng hiệu suất của các GPU, mặc dù không phải tất cả các cải tiến đều được áp dụng đồng thời.

Các GPU ngày càng đòi hỏi nhiều năng lượng hơn do sự phát triển của công nghệ, nhưng các cải tiến trong việc sản xuất chip đã giúp giảm đi mức tiêu thụ điện năng so với quá khứ. Việc sử dụng các nút quy trình mới cung cấp nhiều lợi ích khác nhau, từ mật độ bóng bán dẫn cao hơn đến hiệu suất tốt hơn và công suất thấp hơn.
Trên thực tế, sức mạnh tính toán của các GPU đang tăng mạnh mẽ theo thời gian, đặc biệt là từ khi các mô hình đổ bóng hợp nhất đầu tiên ra đời vào năm 2006.
Nhu cầu năng lượng của các card đồ họa đang tăng lên đáng kể, với các mô hình mới như GeForce RTX 3050 (Ampere) cần sự hỗ trợ ngoài từ nguồn điện.
Cả CPU và GPU đều đang đặt ra câu hỏi về việc liệu nhu cầu năng lượng của chúng có vượt quá giới hạn cho phép hay không, đặc biệt là khi mà hiệu suất tính toán của chúng ngày càng cao.Khi nào thì năng lượng tiêu thụ trở nên quá mức?
Một PC chơi game cao cấp với Ryzen 9 5950X và RTX 3090 Ti có thể sẽ tiêu thụ từ 670W đến 700W.
Chạy PC này 2 giờ mỗi ngày suốt năm sẽ tiêu thụ khoảng 500 kWh, có thể tốn từ $70 đến $280 tiền điện mỗi năm.
Nvidia GeForce RTX 4090 có TDP 450W. Kết hợp với Intel Core i9-13900K, chi phí chạy mỗi giờ khoảng 0,5 đô la.
Một hệ thống console game như Xbox Series X tiêu thụ 153W, thấp hơn 44% so với RTX 4090. Máy console có chi phí điện thấp hơn, là lựa chọn tốt cho người chơi quan tâm đến tiết kiệm năng lượng.
Máy tính 900W có thể làm tăng nhiệt độ môi trường xung quanh lên đáng kể. Cần mở cửa sổ để giảm nhiệt độ phòng.Nhu cầu của đại đa số luôn lớn hơn nhu cầu của cá nhân.
Số lượng máy tính trên toàn cầu đang tăng lên, từ các PC cho đến các thiết bị chơi game như Xbox Series X, tất cả đều đòi hỏi nhiều năng lượng hơn.
Việc phát triển các công nghệ mới như IoT, AI và Big Data Analysis cũng đang đẩy nhu cầu về năng lượng lên cao.
Trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn tăng nhu cầu năng lượng, đặc biệt là từ các GPU cao cấp.Cần phải có biện pháp để giảm nhu cầu năng lượng của các thành phần PC lớn.
Có nhiều cách cá nhân có thể thử để giảm nhu cầu điện năng của CPU và các thành phần khác trong PC.
Giảm công suất tiêu thụ cho cả CPU Intel và GPU thông qua cài đặt BIOS và phần mềm như MSI Afterburner.
Kết quả thử nghiệm cho thấy việc giảm công suất tiêu thụ không ảnh hưởng đáng kể đến hiệu suất trong trò chơi Shadow of the Tomb Raider ở 4K.
Thử nghiệm với Red Dead Redemption 2 và Far Cry 6 cũng chứng minh giảm công suất giúp tiết kiệm điện mà hiệu suất chỉ giảm nhẹ.
Các sản phẩm cao cấp thường có TDP cao hơn nhưng hiệu suất tăng không đáng kể, ví dụ như GeForce RTX 3090 Ti chỉ nhanh hơn khoảng 10% so với RTX 3090.AMD vẫn tiếp tục quảng bá hiệu suất trên mỗi watt trong sản phẩm mới nhưng không có dấu hiệu rõ ràng về việc giảm TDP đột ngột.
Dù AMD nhấn mạnh về hiệu suất trên mỗi watt trong các kiến trúc mới, nhưng TDP của các card đồ họa vẫn giữ ở mức cao.
Thử nghiệm đã chứng minh sức mạnh tăng cường của AMD, nhưng cũng gây ra nhu cầu năng lượng cao hơn.
Intel giữ nguyên nhu cầu năng lượng của chip mới mặc dù có thể giảm được, để thúc đẩy hiệu suất nhất định.
Dù có sự tiến bộ, các nhà sản xuất vẫn chưa hoàn toàn chuyển sang các sản phẩm tiết kiệm năng lượng, mặc dù các tùy chọn tiết kiệm có sẵn.