Tình trạng viêm đại tràng giả mạc và liên kết với hệ miễn dịch suy giảm

1. Hiểu về viêm đại tràng giả mạc

Viêm đại tràng giả mạc là hiện tượng đại tràng bị viêm do sử dụng một số loại kháng sinh. Ngoài ra, khi hệ miễn dịch của cơ thể giảm sút, cũng có thể dẫn đến viêm giả mạc.

Viêm đại tràng giả mạc thường phát triển ở những người sử dụng kháng sinh và có hệ miễn dịch suy yếu 

Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh vẫn được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng bệnh này. Khi sử dụng kháng sinh để điều trị bệnh, vi khuẩn Clostridium Difficile thường sinh sản quá mức, gây viêm đại tràng. 

Tuy nhiên, không phải tất cả những người sử dụng kháng sinh đều mắc viêm đại tràng giả mạc. Bệnh lý này thường chỉ ảnh hưởng đến những người sử dụng một số loại thuốc kháng sinh nhất định, có hệ miễn dịch suy yếu, hoặc là người cao tuổi. 

2. Các yếu tố tăng nguy cơ mắc viêm đại tràng giả mạc

Có nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc viêm đại tràng giả mạc, trong đó có: 

• Một số loại thuốc kháng sinh có thể kích thích sự sinh sản quá mức của vi khuẩn Clostridium Difficile.
• Người lớn tuổi, đặc biệt là những người trên 65 tuổi. 
• Hệ miễn dịch yếu kém. 
• Bệnh nền liên quan đến đại tràng như viêm ruột, ung thư đại tràng. 
• Người từng phẫu thuật đường ruột. 
• Người đang được hóa trị. 

Người trên 65 tuổi thường có nguy cơ cao hơn người bình thường bị viêm đại tràng giả mạc 

3. Triệu chứng thường gặp ở người mắc viêm đại tràng giả mạc

Triệu chứng của người mắc viêm đại tràng giả mạc thường bắt đầu xuất hiện sau 1 - 2 ngày sử dụng thuốc kháng sinh. Một số trường hợp, các dấu hiệu có thể xuất hiện sau vài tuần kể từ khi hoàn thành liệu trình sử dụng thuốc. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng, triệu chứng bệnh có thể có sự biến đổi nhất định. 

Bảng tổng hợp các triệu chứng thường gặp ở người mắc viêm đại tràng giả mạc 

Ngay khi phát hiện có dấu hiệu bất thường từ cơ thể, bạn không nên lơ là mà nên đi khám sớm. Đặc biệt khi đang sử dụng kháng sinh, bạn cần chú ý theo dõi và thông báo kịp thời các triệu chứng cho bác sĩ. 

4. Phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh lý

4.1. Chẩn đoán 

Ngoài việc dựa vào các triệu chứng lâm sàng, bác sĩ sẽ yêu cầu người bệnh thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu để có kết quả chính xác hơn:

• Xét nghiệm phân: Tìm kiếm sự tồn tại của vi khuẩn Clostridium Difficile trong đại tràng. 
• Xét nghiệm máu: Kiểm tra các chỉ số quan trọng, phát hiện dấu hiệu bất thường của tế bào bạch cầu. Từ đó, bác sĩ mới có thêm căn cứ xác định xem bệnh nhân đã bị viêm đại tràng giả mạc hay chưa. 
• Nội soi đại trực tràng: Phương pháp này giúp bác sĩ phát hiện các tổn thương tại vùng đại tràng. 
• Một số chẩn đoán hình ảnh khác: như chụp X - quang, chụp CT cắt lớp giúp bác sĩ tìm kiếm một số biến chứng thường gặp như phình đại tràng, vỡ ruột. 

Nội soi đại tràng là một phương pháp hữu ích để chẩn đoán bệnh

4.2. Điều trị

Tùy thuộc vào tình trạng bệnh cụ thể và khả năng phản ứng với điều trị, bác sĩ sẽ quyết định cho người bệnh ngưng sử dụng kháng sinh hoặc chuyển sang thuốc khác, thực hiện cấy ghép phân hoặc thậm chí phẫu thuật. 

• Dừng sử dụng thuốc kháng sinh đang dùng: Viêm đại tràng giả mạc thường là do tác động của một số loại thuốc kháng sinh. Trong trường hợp đang dùng kháng sinh, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh tạm ngừng sử dụng thuốc để triệu chứng giảm. 
• Chuyển sang sử dụng loại thuốc kháng sinh khác: Nếu sau khi ngừng sử dụng thuốc kháng sinh cũ mà triệu chứng vẫn không giảm, bác sĩ sẽ chỉ định cho bệnh nhân chuyển sang sử dụng loại kháng sinh khác có tác dụng chống lại sự phát triển của vi khuẩn Clostridium Difficile. 
• Cấy ghép phân - FMT: Trong trường hợp tình trạng viêm đại tràng giả mạc trở nên nặng nề và việc ngừng hoặc chuyển đổi loại thuốc không hiệu quả, bác sĩ có thể chỉ định phương pháp cấy ghép phân FMT. Phương pháp này giúp cân bằng vi khuẩn trong đường ruột (đại tràng). Người bệnh cũng cần dùng thêm kháng sinh theo chỉ định. 
• Phẫu thuật: Thường được thực hiện khi người bệnh có dấu hiệu suy nội tạng hoặc vỡ đại tràng. 

Người bệnh có thể được chỉ định chuyển sang sử dụng loại thuốc kháng sinh khác

Trong quá trình điều trị, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và thông báo kịp thời về các triệu chứng bất thường. 

5. Cách phòng tránh viêm đại tràng giả mạc 

Để tránh viêm đại tràng giả mạc, hãy duy trì thói quen uống đủ nước và chọn thực phẩm dễ tiêu hóa. Đồng thời, hạn chế thực phẩm gây dị ứng như thực phẩm có nhiều chất béo, chất bảo quản.

• Uống đủ nước để cơ thể luôn được thanh lọc và hỗ trợ hoạt động tiêu hóa. Tránh thức uống ảnh hưởng như rượu, bia, và cafein (cafe, cola). 
• Chọn thực phẩm dễ tiêu hóa như chuối và táo, đồng thời tránh thực phẩm có nhiều chất xơ như một số loại đậu. 
• Phân chia khẩu phần ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để giảm áp lực lên đường ruột. 
• Tránh thực phẩm gây dị ứng như thực phẩm có nhiều chất béo, chất bảo quản và gia vị gây gánh nặng cho đường tiêu hóa. 

Bổ sung đủ nước hàng ngày là rất quan trọng

Khi sử dụng thuốc kháng sinh, hãy tuân thủ liều lượng của bác sĩ và tái khám đúng lịch hẹn hoặc ngay khi có dấu hiệu bất thường.