Buzz
1. Tình trạng vô sinh ở Việt Nam đang gia tăng và trẻ hóa
Kết luận này được đưa ra tại hội thảo “Vấn đề về Sinh sản tại Việt Nam: Tình hình hiện nay và giải pháp” được tổ chức vào cuối năm 2023 bởi Hội Phụ sản Việt Nam, Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế), và Công ty TNHH Merck Healthcare Việt Nam.
Theo đó, tỷ lệ vô sinh ở Việt Nam là 7,7%. Mỗi năm, tỷ lệ vô sinh thứ phát tăng khoảng 15 - 20% và chiếm hơn 50% các trường hợp vô sinh. Ước tính hàng năm có khoảng 1 triệu cặp vợ chồng vô sinh và 50% trong số đó ở độ tuổi dưới 30. Thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới cũng cho thấy Việt Nam là quốc gia có tỷ lệ sinh thấp nhất và tỷ lệ vô sinh cao nhất trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Tỷ lệ vô sinh tại Việt Nam luôn duy trì ở mức đáng kể.
2. Nguyên nhân dẫn đến vô sinh và hiếm muộn
Không phải ai cũng hiểu vì sao tỷ lệ vô sinh ở Việt Nam ngày càng cao và trẻ hóa cũng như nguyên nhân dẫn đến vô sinh, hiếm muộn là gì.
Ở phái mạnh
Nguyên nhân gây vô sinh, hiếm muộn ở nam giới có thể là do những điều sau đây:
- Tình trạng tinh trùng kém hoặc không đạt chuẩn về số lượng và chất lượng.
- Các vấn đề liên quan đến tinh hoàn như tinh hoàn ẩn, teo tinh hoàn hoặc mắc các bệnh về tiết niệu.
- Từng phải chịu qua các phẫu thuật như phẫu thuật vùng bẹn bìu, phẫu thuật thắt ống dẫn tinh,…
- Quan hệ tình dục không an toàn, có nhiều đối tác tình dục dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục cao.
- Môi trường làm việc không đảm bảo, tiếp xúc thường xuyên với nhiệt độ cao, hóa chất,…
- Hút thuốc lá, uống rượu bia và sử dụng các chất kích thích.
- Chế độ ăn không khoa học, tiêu thụ nhiều thực phẩm nhanh chóng, đồ ăn đóng hộp, thực phẩm chế biến sẵn,…
- Thiếu vận động và không tập luyện dẫn đến thừa cân, béo phì.
- Rối loạn nội tiết tố nam do căng thẳng, suy nhược,…
Sinh hoạt không lành mạnh hoặc căng thẳng có thể dẫn đến vô sinh, hiếm muộn ở nam giới
Ở phụ nữ
Nguyên nhân gây vô sinh và hiếm muộn ở phụ nữ có thể bao gồm:
- Chứng bệnh tử cung và các biến chứng liên quan.
- Nhiễm trùng qua đường tình dục.
- Viêm nhiễm vùng chậu kéo dài.
- Rối loạn kinh nguyệt.
- Sử dụng không đúng cách các loại thuốc tránh thai hoặc thuốc nội tiết tố,...
- Suy giảm chức năng buồng trứng.
Ngoài các yếu tố trên, tuổi tác cũng là một nguyên nhân quan trọng làm tăng nguy cơ vô sinh và hiếm muộn ở cả nam và nữ. Khi tuổi tác tăng cao, nội tiết tố giảm dần, làm suy giảm khả năng sinh sản.
3. Dấu hiệu cảnh báo vô sinh và hiếm muộn
Thường thì các cặp vợ chồng không nhận ra vấn đề vô sinh và hiếm muộn cho đến khi gặp khó khăn trong việc thụ thai tự nhiên sau một thời gian dài mong chờ con. Các dấu hiệu cảnh báo về vô sinh và hiếm muộn mà các cặp đôi không nên bỏ qua bao gồm:
Trong phụ nữ
Các dấu hiệu cảnh báo về vô sinh và hiếm muộn ở phụ nữ có thể bao gồm:
- Rối loạn kinh nguyệt, chu kỳ kinh quá ngắn hoặc quá dài, lượng máu kinh quá ít hoặc quá nhiều.
- Vô kinh.
- Giảm ham muốn tình dục.
- Đau bụng dưới và ở vùng thắt lưng.
- Dịch âm đạo có màu sắc bất thường kèm theo mùi lạ.
- Tăng cân hoặc giảm cân một cách không kiểm soát, không rõ nguyên nhân.
- Tóc khô xơ, rụng nhiều; da mặt xuất hiện mụn, thâm nám.
- Có khả năng mang thai nhưng thường gặp sảy thai liên tục, từ 2 - 3 lần trở lên.
Kinh nguyệt không đều hoặc vô kinh là dấu hiệu đáng chú ý ở phụ nữ
Trong nam giới
Các dấu hiệu cảnh báo về vô sinh và hiếm muộn ở nam giới có thể bao gồm:
- Giảm ham muốn tình dục, không hứng thú trong sinh hoạt tình dục.
- Rối loạn cương dương, xuất tinh sớm.
- Sưng đau, búi hoặc nổi lên các vùng bìu và tinh hoàn.
- Tinh hoàn teo nhỏ dần.
- Đạt cực khoái nhưng không xuất tinh, hoặc xuất tinh ngược dòng.
- Tinh dịch loãng hoặc đặc, vón cục khi xuất tinh.
Nếu trong khoảng thời gian từ 6 tháng đến 1 năm có quan hệ tình dục đều đặn và không sử dụng biện pháp tránh thai mà vẫn chưa thụ thai, đây cũng là dấu hiệu nguy cơ vô sinh và hiếm muộn ở các cặp đôi.
4. Phòng tránh vô sinh và hiếm muộn
Tình trạng vô sinh ở Việt Nam đang đạt mức báo động, vì vậy việc phòng tránh vô sinh và hiếm muộn là một vấn đề được nhiều người quan tâm. Ngoài những nguyên nhân do bệnh lý di truyền, bẩm sinh, để phòng tránh vô sinh và hiếm muộn, các cặp đôi cần chú ý đến:
- Xây dựng một cuộc sống hôn nhân ổn định, đơn giản.
- Sử dụng các phương pháp an toàn khi quan hệ.
- Đảm bảo cung cấp đủ chất lượng và lượng thức ăn cần thiết. Hạn chế tiêu thụ thức ăn nhanh, thực phẩm đóng hộp, thực phẩm chế biến sẵn vì chúng thường chứa nhiều gia vị, hương liệu và chất bảo quản.
- Duỵt cuộc sống điều độ, đảm bảo có giấc ngủ đủ và làm việc một cách hợp lý.
- Tích cực vận động và tập thể dục mỗi ngày để cải thiện sức khỏe và kiểm soát cân nặng, phòng tránh thừa cân, béo phì.
- Hạn chế việc nạo phá thai nhiều lần.
- Thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ 1 - 2 lần mỗi năm và đi khám ngay khi có bất kỳ dấu hiệu nào của vô sinh, hiếm muộn ở cơ quan sinh sản.
Các cặp đôi nên tự động kiểm tra sức khỏe định kỳ mỗi năm 1 - 2 lần
Theo các chuyên gia y tế, vô sinh và hiếm muộn có thể được điều trị thành công nếu được phát hiện và điều trị kịp thời bằng các phương pháp hỗ trợ và can thiệp hiện đại, phù hợp. Vì vậy, việc đi khám sàng sớm là rất quan trọng và cần thiết để tăng cơ hội thực hiện giấc mơ làm cha mẹ cho các cặp đôi.
