Tình Yêu Không Phải Là Sở Hữu

Tôi đã học được một bài học sâu sắc, khi một khái niệm chưa được định nghĩa chính xác hoặc có nhiều tầng nghĩa khác nhau, trong các ngữ cảnh khác nhau thì ý nghĩa cũng khác nhau... Ta có thể định nghĩa nó theo cách nó không phải là gì. “Yêu, là chết trong lòng một ít/ Vì khi mấy khi yêu mà chắc chắn có được tình yêu?” - Xuân Diệu. Xuân Diệu đã đặt ra câu hỏi liệu có thể có được tình yêu khi yêu, vì tình yêu hiếm khi đến, ít người có được. Vậy có được tình yêu là như thế nào. Có được tình yêu là có được người mình yêu hay có được tình yêu của người mình yêu hay là có được cả người mình yêu và tình yêu của họ. “Có được” có nghĩa là vừa có vừa được không? Tình yêu có cần phải có được, tình yêu có cần phải được sở hữu, tình yêu có cần phải chiếm hữu lẫn nhau. Một góc nhìn khác 'Tình chỉ đẹp khi còn dang dở đời mất vui khi đã vẹn câu thề'. Hay hôn nhân là nơi chôn vùi tình yêu. Vậy tình yêu đẹp là tình yêu có được hay một tình yêu dang dở.

Theo thần thoại Hy Lạp, ngày xưa con người là loài lưỡng tính mặt trước là nam mặt sau là nữ họ là những người khổng lồ Titan có sức mạnh rất lớn, đến lúc họ đe dọa đỉnh núi Olympia của thần Zeus đang ngự trị. Zeus cũng phải sợ hãi trước mối họa này, được các thần linh khác hiến kế rằng sở dĩ người khổng lồ Titan có sức mạnh vô địch vì họ có âm dương kết hợp. Chỉ cần tách họ ra làm hai thì sức mạnh đó sẽ suy yếu đi, thế là thần Zeus đã dùng tia sét tách họ ra thành 2 và đã làm suy yếu được những người khổng lồ, tách họ thành nam và nữ như hiện nay. Thế nên con người luôn luôn đi tìm nửa kia của mình để có sức mạnh tuyệt đối và hoàn thiện, tình yêu giúp hai con người kết hợp lại, mạnh mẽ hơn và cùng nhau làm được mọi thứ. Dựa vào câu chuyện trên, tình yêu của hai con người là do cả hai khuyến khuyết một nửa và tìm đến nhau để hoàn thiện, tuy hai mà một, tình yêu giữa hai người là sự bổ khuyết cho nhau chứ không phải là sự sở hữu dựa trên sự bình đẳng của âm dương.

Tình yêu có lẽ là một trong những đề tài tốn nhiều giấy mực nhất trong văn học thơ ca. Tấn bi kịch thường diễn ra với nhân vật thứ chính, tình yêu của ai cũng đều bình đẳng như nhau, nhưng bi kịch diễn ra khi tình yêu trao đi và không hề được nhận lại. Ý muốn chiếm hữu trong tình yêu của những nhân vật thứ chính trong các tác phẩm đó cho ta thấy được mặt tiêu cực của một tình yêu chiếm hữu. Mọi người đều có quyền được yêu nhân vật chính đã được xây dựng một cách hoàn mỹ, nhưng bi kịch chỉ xảy ra khi họ đòi hỏi chiếm hữu mà không được phép. Loại bỏ ý muốn chiếm hữu, trao tình yêu cho một hoặc nhiều người mà trong đó có những giá trị cao quý đáng ngưỡng mộ, thì đó chính là một tình yêu đẹp. Một ví dụ điển hình từ bài thơ “Tôi yêu em” của Puskin:

“Tôi yêu em: đến nay chừng có thể

Ngọn lửa tình vẫn chưa bao giờ tắt

Nhưng không để em lo lắng thêm nữa

Hoặc có lẽ hồn em sẽ vẫn lưu luyến

Tôi yêu em trong im lặng, không mong đợi

Khi cảm thấy lúng túng, khi lòng đầy ghen tỵ

Tôi mến em, mến chân thành, sâu đậm

Cầu em tìm được người yêu như tôi đã yêu em”

Nếu không có khát khao chiếm hữu, liệu đó có phải là tình yêu không? Một sự phân biệt đặt ra rất đúng, đúng vậy chiếm hữu là một phần quan trọng trong tình yêu. Bất cứ khi nào bạn yêu thích một cái gì đó hoặc một ai đó, mong muốn rằng nó sẽ thuộc về bạn là điều không thể tránh khỏi, đó gần như là bản năng. Nhưng chiếm hữu có nhiều cấp độ và bản chất khác nhau trong các tình huống khác nhau. Tình yêu không chỉ là chiếm hữu, mong muốn chiếm hữu không hoàn toàn là tình yêu, tình yêu là một khái niệm rộng lớn hơn và cao cả hơn mong muốn chiếm hữu. Các biểu hiện của chiếm hữu: kiểm soát đối tác, nhạy cảm với mối quan hệ của đối tác với người khác giới, ép buộc, những ham muốn không bình thường đối với đối tác... Để có một cá nhân và một mối tình yêu khỏe mạnh, chúng ta cần biết kiểm soát những biểu hiện trên.

Nếu mọi người đều có thể tìm thấy hạnh phúc trong tình yêu của họ, không có gì để tranh luận, nhưng thực tế không phải như vậy. Sự chiếm hữu trong tình yêu hiện rõ ở hai trường hợp: yêu và không được đáp lại và mối chiếm hữu cao trong tình yêu giữa hai người. Osho, một trong những triết gia nổi tiếng nhất của thế kỷ 20, trong cuốn sách Yêu - Being love, đưa ra một quan điểm rất sâu sắc, yêu là sở thích cá nhân của mỗi người, bạn hãy yêu không ai có thể ngăn cản bạn, nhưng đừng đòi hỏi người khác phải yêu bạn như vậy vì bạn không có quyền đó và cũng không thể thực hiện được. Đối với ông, tình yêu là một bản năng rất tự nhiên của con người, hãy yêu hết mình khi có thể, đừng mong đợi từ bên ngoài, bởi khi yêu là bạn đã được rất nhiều chỉ bởi tình yêu ấy. Chờ đợi phản hồi không phải là tình yêu, hãy tìm kiếm tình yêu trọn vẹn từ bên trong bạn và từ cảm xúc của bạn. Khi bạn thấu hiểu triết lý này, bạn sẽ nhận ra rằng chiếm hữu không còn ý nghĩa trong tình yêu vì tình yêu đơn giản chỉ bắt nguồn từ bản thân và tự tạo ra hạnh phúc.

Tình yêu là một danh từ rất quyến rũ, nó mô tả một tình cảm đẹp, một mục tiêu mà mọi người hướng đến vì ai cũng cần được yêu thương. Có lẽ sự thiếu thốn tình cảm khiến ta càng khao khát, càng muốn sở hữu tình yêu dễ dàng dẫn đến tính chiếm hữu. Nhưng những tiêu cực sẽ xuất hiện với một tình yêu chỉ biết chiếm hữu dù sớm hay muộn. Để yêu thương người khác, trước tiên hãy học cách yêu thương chính mình, chỉ khi biết cách yêu thương chính mình, bạn mới biết cách yêu thương người khác. Một tình yêu đẹp là một tình yêu biết cho đi chứ không phải là chiếm hữu. Bởi những người mà chúng ta quyết định yêu thương chắc chắn là những người xứng đáng và quan trọng với chúng ta, hãy trao đi tình yêu của chúng ta cho họ mà không đòi hỏi phản hồi, hãy yêu khi chúng ta thật sự sẵn lòng.

Một tình yêu không được đáp lại không phải là bi kịch nếu chúng ta hiểu rằng yêu chỉ là cảm xúc của chính mình, dù người kia có không đáp lại. Hãy yêu mà không cần phải nhận lại, tận hưởng trong cảm xúc của chính mình, mọi thứ tiêu cực chỉ đến khi bạn đem lòng chiếm hữu, ganh ghét và ghen tị. Puskin đã thể hiện tình yêu đó rõ ràng trong câu thơ “Cầu em được người tình như tôi đã yêu em”, một tình yêu vượt qua mọi ranh giới, tràn ngập lòng tha thứ và cao quý. Khi tình yêu bị chiếm hữu cao là tốt hay xấu. Chúng ta chỉ có thể nói rằng lúc này cảm xúc yêu đã biến mất và thay vào đó là sự chiếm hữu, sự chiếm hữu không mang lại hạnh phúc mà thay vào đó là lo lắng, chỉ có tình yêu mới mang lại hạnh phúc. Chúng ta sợ mất đi, sợ rằng người yêu chúng ta sẽ không còn yêu chúng ta nữa, vì vậy chúng ta chiếm hữu và kiểm soát. Nhưng chúng ta không nhận ra rằng đó là tình yêu biến chất, nó không làm cho chúng ta hạnh phúc. Khi đã có tình yêu, hãy cố gắng giữ chúng 'yêu' chứ không phải giữ người yêu, chúng ta yêu ai thì yêu cảm xúc và quyết định của họ.

Tình yêu là danh từ, là mục tiêu, nhưng hãy chỉ yêu như là một hành động, là cảm xúc biến điều đó thành hạnh phúc. Đừng chỉ tới mục tiêu (với sự chiếm hữu), hãy luôn giữ trong lòng hành động yêu, khi đó bạn luôn hạnh phúc với tình yêu của mình.

Tác Giả: Susan Thai