Buzz
Chọn một trong các nhóm học tập sau đây để thực hiện:
Nhóm 1
Thảo luận về việc cân nhắc giữa việc tuân thủ ý chí của người khác và việc theo đuổi ý kiến của bản thân trong việc lựa chọn hướng đi trong cuộc sống.
Nhóm 2
Những điểm mạnh của tác phẩm nằm ở đâu? Hãy thảo luận về vấn đề này trong một tác phẩm văn học được nhóm chọn để đọc cùng nhau.
Nhóm 3
Làm thế nào để hiểu về bản thân mình và làm thế nào để thực hiện? Hãy thực hiện một bài thuyết trình về vấn đề này.
Nội dung 1
Thảo luận về việc cân nhắc giữa việc tuân thủ ý chí của người khác và việc theo đuổi ý kiến của bản thân trong việc lựa chọn hướng đi trong cuộc sống.
Phương pháp giải:
- Hiểu rõ mối quan hệ giữa việc tuân thủ ý chí của người khác và việc theo đuổi ý kiến của bản thân trong việc lựa chọn hướng đi trong cuộc sống.
- Dựa vào kiến thức cá nhân và kết quả thảo luận nhóm để trình bày vấn đề trên.
Lời giải chi tiết:
Dàn ý
1. Nêu vấn đề
Tóm tắt quan điểm cá nhân về việc cân nhắc giữa việc tuân thủ ý chí của người khác và việc theo đuổi ý kiến của bản thân trong việc lựa chọn hướng đi trong cuộc sống.
2. Giải quyết vấn đề
- Cuộc sống đầy những sự lựa chọn, mỗi sự lựa chọn mở ra một lối đi khác nhau. Quan trọng là phải chọn lối đi phù hợp nhất, hiệu quả nhất. Việc lựa chọn hướng đi là quyết định trọng đại, nó đặt ra những dấu hỏi lớn về con người, về cuộc sống.
- Tuân thủ ý chí của người khác hay theo đuổi ý kiến của bản thân trong việc lựa chọn hướng đi?
+ Nghe những gợi ý từ người khác như một hướng dẫn để bạn có thêm sự cân nhắc, việc tuân thủ ý kiến của họ không nhất thiết là xấu, đôi khi đó cũng là quyết định chính xác.
+ Theo đuổi ý kiến của bản thân vì bạn là người lựa chọn, là người đi trên con đường đó. Chỉ có bạn mới hiểu bạn, biết bạn muốn gì và cần gì. Chỉ bạn là người hiểu được những điểm mạnh, những điểm yếu của cá nhân mình.
- Để đưa ra một quyết định chính xác, nên kết hợp ý kiến của người khác và ý kiến của bản thân, hai ý kiến kết hợp để có quyết định tốt nhất.
3. Kết luận
Xác nhận mối quan hệ trên và ý nghĩa của việc lựa chọn hướng đi trong cuộc sống.
Bài nói mẫu
Trong cuộc sống, ta luôn đối diện với những lựa chọn, những con đường. Có khi là quyết định từ sâu bên trong suy nghĩ, có khi là quyết định dựa trên ý kiến từ người xung quanh. Vậy làm thế nào để cân nhắc giữa việc tuân thủ ý chí của người khác và việc theo đuổi ý kiến của bản thân trong việc lựa chọn con đường tương lai của mình.
Cuộc sống là những sự lựa chọn, mở ra cho ta những lối đi khác nhau. Quan trọng là phải chọn lối đi phù hợp nhất, hiệu quả nhất. Lối đi ấy có thể xa xôi, đầy chông gai thử thách. Người bước trên con đường ấy sẽ phải đổ mồ hôi, nước mắt, thậm chí cả máu của mình để đi được đến đích cuối cùng. Tuy nhiên, đó lại là con đường tốt nhất, phù hợp nhất với ta, con đường đưa ta tới thành công, thực hiện ước mơ và lí tưởng, hoài bão.
Khi lựa chọn, chúng ta cần tự hỏi bản thân, suy nghĩ xem mình muốn gì, nên làm gì. Tuân thủ ý chí của người khác hay thuận theo mách bảo của bản thân chính mình? Mỗi quyết định đều mang lại hậu quả, mỗi lựa chọn đều quan trọng. Để có quyết định đúng đắn, bạn nên cân nhắc ý kiến của người khác cùng với ý kiến của bản thân, kết hợp hai ý kiến để có quyết định tốt nhất.
Nội dung 2
Tác phẩm văn học đó có điểm nổi bật ở chỗ nào? Hãy cùng thảo luận vấn đề này trong một tác phẩm văn học mà nhóm đã chọn đọc chung.
Phương pháp giải:
- Chọn một tác phẩm văn học để đọc và tìm hiểu về điểm nổi bật của tác phẩm đó cùng nhau.
- Dựa vào kiến thức cá nhân và kết quả thảo luận nhóm để thuyết trình về vấn đề này.
Lời giải chi tiết:
Dàn ý
1. Nêu vấn đề
Tóm tắt nội dung tác phẩm Bảo kính cảnh giới (Bài 43) và điểm nổi bật của bài thơ.
2. Giải quyết vấn đề
- Câu thơ đầu tiên là một câu lục ngôn mô tả cách sống của một nhà thơ. Câu thơ rất bình dị, vui vẻ và thoải mái: “Rồi hóng mát thuở ngày trường”
+ “Ngày trường” kéo dài. “Rồi” là từ cổ, có nghĩa là rảnh rỗi, nhàn nhã, cả trong công việc và tâm hồn.
+ Câu thơ phản ánh một lối sống nhẹ nhàng: trong những ngày rảnh rỗi, việc thư giãn dưới bóng mát là niềm vui giúp tái tạo tinh thần.
- Các câu tiếp theo miêu tả cảnh sắc, và hai câu sau đó mô tả âm thanh của buổi chiều hè.
+ Cảnh sắc hè bao gồm bóng hoè và lá hoè xanh lục. “Hoè lục đùn đùn tán rợp trương” -> Sử dụng ngôn ngữ thơ bình dị, hàm súc và ấn tượng.
+ “Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”. “Thức” là từ cổ chỉ màu sắc, hình dáng. Trong những cành lá xanh, những đoá hoa lựu phát ra những tia đỏ chói, rực rỡ như đèn lồng.
+ “Hồng liên trì đã tịn mùi hương”. “Tịn” là hết (từ cổ), sen hồng vẫn nở thắm ao làng, nhưng hương đã mất, dần phai. Khi sen trong ao làng đã “tịn mùi hương” là cuối hè.
- Hai câu cuối cùng diễn đạt ước mơ của nhà thơ: “Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng/ Dân giàu đủ khắp đòi phương” -> Ức Trai luôn hướng tới hạnh phúc cho mọi người và sẵn lòng hi sinh cho hòa bình, hạnh phúc của dân tộc.
- Nghệ thuật: sử dụng ngôn từ thâm trầm, hồn hậu và nhiều tiếng cổ, cấu trúc câu thơ thất ngôn xen lục ngôn. Phép đối giữa mô tả và nhận xét cẩn thận về ngôn từ, âm điệu, hình ảnh và ý tưởng.
3. Kết luận
Tóm tắt lại điểm nổi bật của bài thơ Bảo kính cảnh giới (Bài 43).
Bài nói mẫu
Đề tài mùa hè, cảnh hè thường được thảo luận trong văn học dân gian, các tác giả Hồ Xuân Hương, Nguyễn Khuyến... đã viết nhiều bài thơ hay về mùa hè. Bảo kính cảnh giới trong tập Quốc Âm thi tập là một ví dụ tiêu biểu cho ngôn ngữ thi ca ức Trai, mang dấu ấn của thời đại, thời Lê, thế kỷ XV, với thông điệp giáo huấn trực tiếp, song bài thơ số 43 lại đậm chất trữ tình, thú vị, diễn đạt cảnh hè làng quê và ước mơ của nhà thơ. Điều đặc biệt ở bài thơ không chỉ là nội dung, cảm hứng hay ý nghĩa mà còn là nghệ thuật thơ của Nguyễn Trãi, từ cảnh sắc thiên nhiên thể hiện tâm hồn của nhà thơ.
Bài thơ Bảo kính cảnh giới (bài số 43) là một ví dụ về thơ Nôm Đường luật, đặc biệt là sự kết hợp giữa câu thất ngôn và câu lục ngôn. Câu thơ đầu tiên mô tả cách sống của một nhà thơ, làm cho người đọc cảm thấy tự do, thoải mái và không bị ràng buộc bởi những vấn đề xã hội hay chính trị, mà thích thú với việc tận hưởng cuộc sống tự nhiên. Nguyễn Trãi sử dụng ngôn từ bình dị như “ngày trường”, “rồi” để tạo ra một tình cảm gần gũi với người đọc. Câu thơ thể hiện một phong cách sống nhàn nhã, vui vẻ trong những ngày rảnh rỗi, với niềm vui làm mới tinh thần dưới bóng mát. Đọc câu thơ này, người đọc có thể hình dung Ức Trai viết bài thơ này khi ông ẩn mình tại Côn Sơn.
Các câu tiếp theo miêu tả cảnh sắc mùa hè, và hai câu cuối cùng mô tả âm thanh buổi chiều hè. Cảnh sắc hè bao gồm bóng hoè và lá hoè xanh lục. Cây hoè thường mọc nhiều ở làng quê, không chỉ làm cảnh mà còn mang lại bóng mát. Hoè nở hoa vào mùa hè, mang màu vàng, và cung cấp dược liệu, chè giải nhiệt. Tán hoè lan tỏa bóng mát, che phủ sân, ngõ, vườn, giống như một chiếc ô, chiếc lọng. Mỗi từ ngữ là một nét vẽ màu sắc, tạo ra hình ảnh sống động của cảnh quê trong những ngày hè: xanh lục, đùn đùn, rợp trương. Một lần nữa, Nguyễn Trãi sử dụng ngôn ngữ bình dị, hàm súc và ấn tượng để diễn đạt cảnh thiên nhiên làng quê Việt Nam.
Suốt bài thơ, Nguyễn Trãi sử dụng từ ngữ bình dị, hình ảnh gần gũi, quen thuộc với người dân Việt Nam từ cây hoè đến hình ảnh khóm sen ở hiên nhà tỏa sáng rực rỡ: “Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”. Trong câu thơ, từ “thức” là một từ cổ chỉ màu sắc, hình dáng để mô tả không gian của cành lá xanh, và những bông hoa sen như đèn lồng bé tí phát ra tia lửa đỏ chói, rực rỡ. Từ “phun” được sử dụng một cách hình tượng và độc đáo, tạo ra hình ảnh khóm sen với những bông hoa đỏ chói trước sân nhà, là một dấu hiệu của việc hè đã đến.
Trong câu thơ thứ tư, người đọc gặp được hình ảnh hoa sen – một biểu tượng của sắc đẹp mùa hè làng quê: “Hồng liên trì đã tịn mùi hương”. Mặc dù sen vẫn nở thắm trên ao làng, nhưng mùi hương đã phai, mất dần. Khi sen trong ao làng đã “tịn mùi hương”, đó là cuối hè. Nguyễn Trãi đã lựa chọn hoè, sen (hồng liên) để miêu tả và đưa vào thơ. Cảnh sắc làm đẹp và bình dị. Nhà thơ đã gắn tâm hồn của mình vào cảnh vật mùa hè bằng tình yêu và quê hương. Thiên nhiên trong thơ ông đầy tình cảm và thân thuộc. Đây cũng chính là điều đặc biệt của bài thơ, cái mà khiến thơ Nguyễn Trãi trở nên đặc sắc.
Hè thật đẹp, rộn ràng trong âm nhạc của làng quê. Ngoài tiếng cuốc, tiếng chim hót, tiếng sáo diều, còn có tiếng ve, tiếng cười “lao xao” của cuộc sống hàng ngày:
“Lao xao chợ cá làng ngư phủ,
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”.
Tiếng “lao xao” từ chài cá xa vọng đến, là tín hiệu của cuộc sống dân dã đầy mồ hôi và muối. Nhà thơ nghe thấy cuộc sống ồn ào đó với niềm vui. “Lao xao” là một cụm từ mô tả âm thanh ồn ào, nhộn nhịp. Hòa nhịp với tiếng lao xao của chợ cá là tiếng vang lên rộn rã, nhịp nhàng. “Cầm ve”, một hình ảnh ẩn dụ, miêu tả tiếng ve như tiếng đàn cầm. “Dắng dỏi” nghĩa là ồn ào, tiếng ve trầm bổng, ngân dài vang xa. Nhà thơ sử dụng tiếng ve để mô tả cảnh một buổi chiều hè tại làng quê, một khung cảnh rộn ràng, đầy niềm vui của cuộc sống.
Hai câu cuối cùng biểu hiện niềm hy vọng của nhà thơ, thể hiện một tình yêu lớn.
“Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng
Dân giàu đủ khắp đòi phương”
Trong thơ của Ức Trai, hai câu cuối luôn là sự kết hợp của những ý tưởng tình cảm cao cả, đẹp đẽ. Hai câu này mang lại sự hy vọng cao đẹp của nhà thơ. Ức Trai chân thành bày tỏ: Hãy để ta gảy đàn thần của vua Thuấn, ta sẽ chơi bản Nam phong cho mọi người, ở mọi nơi, khắp các vùng đất (đòi phương) đều giàu sang. Con người Ức Trai luôn hướng về nhân dân, mong muốn họ có cuộc sống bình yên, hạnh phúc.
Bài thơ Nôm Bảo kính cảnh giới (bài số 43) đã giới thiệu một khung cảnh mùa hè đẹp mắt của đồng quê, mang lại cho chúng ta nhiều trải nghiệm văn hóa. Điều đặc biệt ở bài thơ không chỉ là nội dung mà còn ở nghệ thuật thơ sâu lắng, tràn đầy tình cảm của Nguyễn Trãi, từ cảnh sắc thiên nhiên phản ánh tâm hồn nhà thơ.
Nội dung 3
Có khó khăn khi tự hiểu bản thân không và làm thế nào để hiểu? Hãy thuyết trình về vấn đề này.
Phương pháp giải:
- Tự đặt câu hỏi về việc tự hiểu bản thân.
- Dựa vào kiến thức cá nhân và kết quả thảo luận nhóm để thuyết trình về vấn đề này.
Lời giải chi tiết:
Dàn ý
1. Đặt vấn đề
Tổng quan về quan điểm cá nhân về việc tự hiểu bản thân.
2. Giải quyết vấn đề
- Hiểu bản thân là bước quan trọng nhất để phát triển, để từ đó thực hiện những điều mình mong muốn trong cuộc sống. Quá trình này không thể nhanh chóng.
- Hiểu rõ bản thân, biết điểm mạnh, điểm yếu của mình, hiểu được sở thích và mong muốn của bản thân để từ đó có thể phát triển mạnh mẽ hơn.
- Để bắt đầu việc tự hiểu bản thân, cần ngừng so sánh với người khác, ngừng tự ti và học cách yêu thương chính mình.
+ Nếu không biết rõ về bản thân, có thể bắt đầu bằng việc làm các trắc nghiệm tính cách.
+ Có thể tham khảo các phương pháp từ phương Đông đến phương Tây như tử vi, chiêm tinh, cung hoàng đạo… để hiểu sâu hơn về bản thân.
+ Một cách khác để hiểu bản thân hơn là hỏi. Hỏi những người xung quanh, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, người yêu… những người nghĩ rằng họ hiểu mình.
=> Hiểu bản thân là bước quan trọng đầu tiên để có một cuộc sống như mơ, nhưng đường đến đó không hề dễ dàng.
3. Kết luận
Tổng kết lại những suy ngẫm và kinh nghiệm của bản thân.
Bài nói mẫu
Benjamin Franklin từng nói “Có ba thứ cực kỳ cứng: thép, kim cương và tự thấu hiểu bản thân.” Hiểu người khác có thể thông qua suy nghĩ, cử chỉ và hành động để đoán tính cách và sở thích của họ, nhưng hiểu bản thân là một nhiệm vụ khó khăn và phức tạp. Mỗi người là một cá thể riêng biệt với những đặc điểm và nét độc đáo. Hiểu bản thân là bước quan trọng nhất để phát triển và thực hiện những mục tiêu trong cuộc sống. Việc này không dễ dàng và cần thời gian.
Có nhiều cách để tự hiểu bản thân hơn. Đầu tiên, cần ngừng so sánh với người khác và ngừng tự ti, hãy học cách yêu thương chính mình. Có thể thực hiện các trắc nghiệm tính cách hoặc tham khảo các phương pháp từ phương Đông đến phương Tây như tử vi, chiêm tinh, cung hoàng đạo… Ngoài ra, việc hỏi ý kiến từ những người xung quanh cũng là một cách hiệu quả để hiểu rõ bản thân hơn.
Việc tự hiểu bản thân là quá trình lâu dài và đầy thách thức, nhưng không nên từ bỏ. Chỉ khi hiểu rõ bản thân, bạn mới có thể thực sự thành công trong cuộc sống.
