
Đọc hiểu
Phần a (trang 121 - 123, SGK Ngữ Văn 10, tập một)
Đề bài: Đọc đoạn thơ sau, ghi vào vở phương án trả lời đúng cho mỗi câu hỏi (từ câu 1 đến câu 5) và làm bài tập câu 6:
THƯƠNG VỢ
Quanh năm buôn bán ở mom sông
Nuôi đủ năm con với một chồng
Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Eo sèo mặt nước buổi đò đông
Một duyên hai nợ âu đành phận
Năm nắng mười mưa dám quản công
Cha mẹ thói đời ăn ở bạc
Có chồng hờ hững cũng như không
TRẦN TẾ XƯƠNG
(Thơ văn Trần Tế Xương, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1984)
Câu 1 trang 122 sgk Ngữ Văn lớp 10 tập 1: Bài thơ Thương vợ là lời của ai, nói về ai?
A. Vợ nhà thơ Trần Tế Xương nói về chồng
B. Vợ nhà thơ Trần Tế Xương tự nói về mình
C. Người chồng nói về người vợ của mình
D. Nhà thơ Trần Tế Xương tự nói về mình
Phương pháp giải:
Đọc kĩ bài thơ
Trả lời:
Bài thơ là lời nhà thơ nói về sự vất vả của người vợ mình
→ Đáp án C
Câu 2 trang 122 sgk Ngữ Văn lớp 10 tập 1: Bài thơ nêu trên có đặc điểm như thế nào?
A. 8 câu, không có hình ảnh
B. 8 câu, mỗi câu 7 chữ
C. 8 câu, không có nhịp
D. 8 câu, không có vẫn
Phương pháp giải:
Đọc kĩ bài thơ
Chú ý các đặc điểm hình thức của bài thơ
Trả lời:
8 câu, mỗi câu 7 chữ
→Đáp án B
Câu 3 trang 122 sgk Ngữ Văn lớp 10 tập 1: Câu thơ nào sau đây sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ?
A. Cha mẹ thói đời ăn ở bạc
B. Có chồng hờ hững cũng như không
C. Một duyên hai nợ âu đành phận
D. Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Phương pháp giải:
Phương pháp loại trừ
Trả lời:
“Lặn lội thân cò khi quãng vắng”:Hình ảnh thân cò là hình ảnh ẩn dụ gợi lên nỗi vất vả của bà Tú
→ Đáp án D
Câu 4 trang 122 sgk Ngữ Văn lớp 10 tập 1: Câu thơ nào sau đây sử dụng thành ngữ?
A. Quanh năm buôn bán ở mom sông
B. Nuôi đủ năm con với một chồng
C. Năm nắng mười mưa dám quản công
D. Eo sèo mặt nước buổi đò đông
Phương pháp giải:
Nhớ lại một số thành ngữ quen thuộc
Phương pháp loại trừ
Trả lời:
Năm nắng mười mưa dám quản công → Thành ngữ “năm nắng mười mưa” chỉ sự vất vả, lam lũ cực nhọc
→ Đáp án C
Câu 5 trang 122 sgk Ngữ Văn lớp 10 tập 1: Điểm giống nhau giữa bài thơ trên với các bài Tự tình (bài 2 – Hồ Xuân Hương) Cảm xúc mùa thu (bài 1 – Đỗ Phủ); Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) là gì?
A. Viết về tình cảm với quê hương
B. Viết về đề tài người phụ nữ
C. Viết về thiên nhiên, mùa thu
D. Làm theo thể thơ Đường luật
Phương pháp giải:
Nhớ lại kiến thức về 4 bài thơ
Đưa ra sự giống nhau giữa các tác phẩm
Trả lời:
Điểm giống nhau của 4 bài thơ: Làm theo thể thơ Đường luật
→ Đáp án D
Câu 6 (trang 122 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Nêu nội dung chính của đoạn thơ trên trong 4 – 5 dòng.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn thơ
Trả lời:
Thương vợ là bài thơ cảm động nhất trong những bài thơ trữ tình của Tú Xương. Nó là một bài thơ tâm sự, đồng thời cũng là một bài thơ thế sự. Bài thơ chứa chan tình thương yêu nồng hậu của nhà thơ đối với người vợ hiền thảo. Bài thơ Thương vợ đã xây dựng thành công hình ảnh bà Tú - một người vợ tảo tần, giàu đức hi sinh, đã gánh vác gia đình với những gánh nặng cơm áo gạo tiền đè lên đôi vai gầy.
b) Đọc đoạn trích sau và làm các bài tập ở dưới:
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày Giỗ Tổ quống mười tháng Ba
Khắp miền truyền mãi câu ca
Nước non vẫn nước non nhà ngàn năm
Câu ca dao đậm đà tình nghĩa đã đi vào lòng mỗi người dân Việt Nam từ thế hệ này sang thế hệ khác, Hàng ngàn năm nay, Đền Hùng - nơi tưởng niệm vô cội nguồn dân tộc luôn là biểu tượng tôn kính, linh nghiệm quy tụ và gắn bó với dân tộc Việt Nam.
Lễ hội Đền Hùng còn được gọi là ngày Giỗ Tổ Hùng Vương
Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương diễn ra vào mùng 10 tháng 3 âm lịch hằng năm tại Đền Hùng, Việt Trì, Phú Thọ. Trước đó hàng tuần, lễ hội đã diễn ra với nhiều hoạt động văn hoá dân gian và kết thúc vào ngày 10 tháng 3 âm lịch với Lễ rước kiệu và dâng hương tại Đền Thượng.
Từ xa xưa ngày Giỗ Tổ Hùng Vương đã có vị trí đặc biệt trong tâm thức của người Việt. Bảng ngọc phải viết thời Trần, năm 1470 đời vua Lê Thánh Tông và đời vua Lê Kính Tông năm 1601, sao chép đóng dấu kiểm để lại Đến Hùng, nói rằng: “… Từ nhà Triệu, nhà Đinh, nhà Lê, nhà Lý, nhà Trần đến triều đại ta bây giờ là Hồng Đúc Hậu Lê vẫn cùng hương khói trong ngôi đền ở làng Trung Nghĩa. Những ruộng đất, sưu thuế từ xưa để lại dùng vào việc cúng tế vẫn không thay đổi...”.
(Theo Uyên Linh, baodautu.vn)
Câu 1 trang 123 sgk Ngữ Văn lớp 10 tập 1: Đoạn trích viết về đề tài gì? Tóm tắt trong khoảng 3 – 4 dòng.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn trích, từ đó suy ra đề tài đoạn trích
Trả lời:
Đoạn trích trên viết về ngày lễ Giỗ Tổ Hùng Vương – một ngày lễ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với mỗi người dân Việt Nam từ xưa đến nay. Nơi tưởng niệm về cội nguồn của dân tộc luôn là biểu tượng tôn kính, linh nghiệm quy tụ và gắn bó với dân tộc Việt Nam. Diễn ra vào mùng 10 tháng 3 âm lịch hằng năm tại Đền Hùng.
Câu 2 trang 123 sgk Ngữ Văn lớp 10 tập 1: Xác định phương thức biểu đạt chính và phương thức biểu đạt kết hợp của đoạn trích.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn trích
Trả lời:
- Phương thức biểu đạt: nghị luận
- Phương thức biểu đạt kết hợp của đoạn trích: biểu cảm
Câu 3 trang 123 sgk Ngữ Văn lớp 10 tập 1: Đoạn trích được triển khai theo kiểu diễn dịch, quy nạp hay tổng - phân hợp?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn trích, chú ý hình thức của đoạn trích
Trả lời:
Đoạn trích được triển khai theo kiểu diễn dịch. (câu chủ đề ở đầu đoạn)
Câu 4 trang 123 sgk Ngữ Văn lớp 10 tập 1: Phân tích ý nghĩa của một thông tin mà em tâm đắc nhất khi đọc đoạn trích (trình bày trong khoảng 6 - 8 dòng).
Phương pháp giải:
Lựa chọn một thông tin bản thân cảm thấy tâm đắc
Trả lời:
Thông tin khiến em tâm đắc nhất là chi tiết “Bản ngọc phả viết thời Trần… vẫn không thay đổi…”. Thông tin đó giúp em hiểu được ngay cả trong thời kì phong kiến, trải qua nhiều triều đại, các vị vua vẫn thể hiện lòng thành kính của mình với các vị vua Hùng như một tín ngưỡng quan trọng. Vì vậy, ngày nay, chúng ta không có lí do gì để bỏ qua nó, thế hệ trẻ ngày nay cần phải biết ơn, trân trọng và gìn giữ những giá trị tín ngưỡng lâu đời của dân tộc.
Viết
Chọn một trong hai để sau để viết thành bài văn ngắn
Đề 1: Phân tích một nhân vật mà em yêu thích trong các tác phẩm đã học ở sách Ngữ văn 10, tập một.
Bài viết tham khảo
Trong sách Ngữ văn 10, tập một, em rất ấn tượng với nhân vật Nguyễn Du trong tác phẩm Truyện Kiều. Ông là một nhân vật vĩ đại với tâm hồn cao cả, tình yêu sâu đậm và ý chí kiên cường.
Nguyễn Du được biết đến với tác phẩm Truyện Kiều, một trong những tác phẩm văn học lớn của Việt Nam, nơi tình yêu, sự kiên cường và hy vọng được thể hiện qua cuộc đời của nữ nhân vật chính Kiều. Nhân vật Nguyễn Du đã sáng tác nên một kiệt tác văn học với nhiều tình tiết đầy cảm xúc và ý nghĩa sâu sắc.
Một trong những đặc điểm nổi bật của nhân vật Nguyễn Du là tình yêu cao đẹp dành cho Kiều. Trong cả cuộc đời, Nguyễn Du không ngừng vun đắp, bảo vệ và hy sinh cho tình yêu của mình. Ông đã viết nên Truyện Kiều như một bức tranh tình yêu đẹp đẽ, gian nan nhưng không kém phần sâu lắng.
Không chỉ là một nhà văn tài năng, Nguyễn Du còn là một nhà quan chức có phẩm chất đạo đức cao. Ông đã đảm nhận nhiều vị trí quan trọng trong nước, góp phần vào sự phát triển của đất nước và dân tộc.
Với tất cả những phẩm chất cao quý và công lao to lớn, Nguyễn Du đã trở thành một biểu tượng văn hóa, tinh thần của dân tộc Việt Nam. Cuộc đời và tác phẩm của ông luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho người đọc và là di sản văn hóa quý báu của dân tộc.
Đề 2: Viết bài thuyết phục người bạn từ bỏ thói quen xấu.
Bài viết tham khảo
Thói quen sử dụng điện thoại thông minh quá nhiều có thể gây hại cho sức khỏe và cuộc sống của chúng ta. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thể chất mà còn đến tinh thần và mối quan hệ xã hội.
Điện thoại thông minh mang lại rất nhiều tiện ích cho cuộc sống, nhưng nếu không sử dụng đúng cách, nó có thể trở thành một cạm bẫy. Sử dụng điện thoại quá nhiều sẽ làm giảm hiệu suất làm việc, gây ra các vấn đề về sức khỏe và làm suy giảm chất lượng cuộc sống.
Để giải quyết vấn đề này, chúng ta cần nhận biết và nhấn mạnh vào những hậu quả tiêu cực của việc sử dụng điện thoại quá mức. Hãy thúc đẩy bạn bè của chúng ta nhận ra rằng họ cần thay đổi thói quen và tìm kiếm sự cân bằng giữa việc sử dụng điện thoại và cuộc sống thực tế.
Bằng cách tạo ra những mục tiêu cụ thể và thiết lập giới hạn cho việc sử dụng điện thoại, chúng ta có thể giúp bạn bè của mình từ bỏ thói quen xấu này. Hãy khuyến khích họ tìm kiếm các hoạt động khác thú vị và ý nghĩa hơn để dành thời gian của họ, và nhớ rằng sức khỏe và hạnh phúc của họ quan trọng hơn bất kỳ điều gì khác.
