Buzz
Tổ chức viết bài 'Giao Tiếp với Con' trang 72 SGK Văn 9. Câu 4. Em cảm nhận như thế nào về tình cảm người cha đối với con trong bài thơ? Điều quan trọng nhất mà người cha muốn truyền đạt cho con qua những lời này là gì?
ND chính
| Bài thơ thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền thống, niềm tự hào về quê hương, dân tộc mình. Bài thơ giúp ta hiểu thêm về sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, gợi nhắc đến tình cảm đẹp đẽ với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống. |
Bố cục
Cấu trúc: 2 phần
- Phần 1: Người cha chia sẻ về tình cảm gốc rễ.
- Phần 2: Người cha nói về truyền thống đẹp của quê hương và hi vọng con sẽ tiếp tục những truyền thống quý báu đó.
Câu 1
Câu 1 (trang 73 SGK Ngữ văn 9, tập 2)
Thể hiện từ con đường đầu tiên đã sẽ là từ nguồn gốc nuôi dưỡng mỗi con người, thể hiện sức sống mạnh mẽ, kiên cường của quê hương mình. Cấu trúc của bài thơ đã thể hiện ý tưởng đó như thế nào?
Trả lời:
Thể hiện từ con đường đầu tiên đã sẽ là từ nguồn gốc nuôi dưỡng của mỗi người, thể hiện sức sống mạnh mẽ, kiên cường của quê hương mình. Bài thơ được cấu trúc thành hai phần:
- Phần 1 (từ đầu đến câu “Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời): Con lớn lên trong tình thương, sự che chở, hỗ trợ của cha mẹ trong cuộc sống lao động đẹp đẽ của quê hương.
- Phần 2 (phần còn lại): Tự hào với sức sống mạnh mẽ, kiên cường, với truyền thống đẹp của quê hương, hy vọng con sẽ tiếp tục đáng giá.
Thật sự, bài thơ đã khởi đầu từ tình thương gia đình mở rộng ra tình yêu thương quê hương từ những kỷ niệm nhỏ bé, gần gũi đậm đà lên lối sống cao đẹp. Bài thơ biểu hiện cảm xúc, chủ đề dẫn dắt ý tưởng một cách tự nhiên có phạm vi khái quát mà vẫn sâu sắc thấm thía.
Câu 2
Câu 2 (trang 73 SGK Ngữ văn 9, tập 2)
Con đã lớn lên trong tình yêu thương của cha mẹ, trong sự che chở của quê hương. Hãy tìm và phân tích các câu thơ biểu lên điều ấy.
Trả lời:
Đoạn đầu bài thơ là tình yêu thương của cha mẹ và sự che chở của quê hương đối với con.
- Bốn câu thơ đầu tiên là những hình ảnh cụ thể nhất của một không khí gia đình ấm áp và thân thiết:
“Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười’’
- Con trẻ đã lớn lên từng ngày trong tình yêu thương, trong sự chờ đợi, nâng đỡ từ cha mẹ. Từng bước đi là từng tiếng nói, tiếng cười được mẹ cha chăm sóc, quan tâm, vui mừng đón nhận từng ngày.
- Không chỉ có tình thương sự che chở, nâng đỡ từ cha mẹ, con trẻ còn trưởng thành trong cuộc sống lao động, trong thiên nhiên tươi đẹp và sâu sắc tình yêu của quê hương ruột thịt:
“Người đồng mình yêu lắm con ơi!
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng...”
- Những hình ảnh tươi đẹp “Đan lờ cài nan hoa/ Vách nhà ken câu hát” gợi lên cuộc sống lao động vui vẻ, cần cù của “người đồng mình”. Các hành động như cài, ken, không chỉ miêu tả cụ thể mà còn thể hiện một cách sống động tình cảm gắn bó, thân thiết. Ngay cả rừng núi của quê hương, đã bao đời rồi vẫn mang một vẻ đẹp mơ mộng và trữ tình đã che chở, nuôi dưỡng con người cả về tinh thần, về lối sống “Rừng cho hoa/ Con đường cho những tấm lòng” như vậy.
Câu 3
Câu 3 (trang 73 SGK Ngữ văn 9, tập 2)
Cha kể cho con nghe về phẩm hạnh đáng kính của người dân trong làng, để nhắc nhở con trên con đường phải đi.
Trả lời:
Trong bài thơ, tác giả miêu tả những phẩm hạnh cao đẹp của 'người đồng mình', mong con sẽ tiếp tục truyền thống đó của quê hương.
- Những phẩm hạnh đó là gì?
“Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao do nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói.
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc”
- 'Người đồng mình' là những người dân mạnh mẽ và kiên cường sống quanh năm, luôn gắn bó với quê hương dù gian khó, đói kém.
- Từ những phẩm hạnh của 'người đồng mình', tác giả hy vọng con sẽ giữ vững tinh thần quê hương, sẵn lòng vượt qua khó khăn bằng ý chí và niềm tin.
- Ngoài ra, 'người đồng mình' còn có phẩm hạnh gì nữa?
“Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người dồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được Nghe con”
- Dù mộc mạc nhưng rất mạnh mẽ và kiên cường, 'người đồng mình' không bao giờ nhỏ bé về tâm hồn và quyết tâm, đã xây dựng truyền thống và phong tục tốt đẹp cho quê hương. Cha hy vọng con sẽ tự hào với truyền thống quê hương để tự tin bước tiếp trên con đường.
Câu 4 => 5
Câu 4 (trang 73 SGK Ngữ văn 9, tập 2)
Con cảm nhận tình cảm của cha dành cho con trong bài thơ như thế nào? Điều quan trọng nhất mà cha muốn truyền đạt cho con qua những lời này là gì?
Trả lời:
Tình cảm của cha dành cho con trong bài thơ này là yêu thương, quan tâm, chân thành và tin tưởng. Điều quan trọng nhất mà cha muốn truyền đạt cho con là lòng tự hào với sức mạnh và sự bền bỉ của cuộc sống, với truyền thống cao đẹp của quê hương và lòng tin vào cuộc sống.
Câu 5 (trang 73 SGK Ngữ văn 9, tập 2)
Nhận xét về cách diễn đạt tình cảm và suy nghĩ bằng hình ảnh của nhà thơ. (Gợi ý: Người miền núi thường có cách diễn đạt phong phú, cụ thể, đơn giản mà sâu sắc, mang tính chất thơ cao. Ví dụ, bốn dòng thơ đầu bài hoặc các câu: 'Đan lờ cài nan hoa - Vách nhà ken câu hát', 'Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương'...)
Trả lời:
Cách diễn đạt tình cảm và suy nghĩ bằng hình ảnh của nhà thơ thật sự độc đáo và đặc biệt. Các hình ảnh không chỉ cụ thể mà còn sâu sắc, đồng thời mang tính chất thơ cao.
Luyện tập
Luận điểm tham khảo:
- Sự biết ơn của bản thân đối với gia đình và sự che chở của đất nước đã sinh ra, nuôi dưỡng em.
- Tự hào với những truyền thống tốt đẹp của quê hương: làm việc chăm chỉ, kiên trì, vượt qua mọi khó khăn, có sức sống.
- Suy nghĩ về bài học mà cha dạy: luôn có ý chí vươn lên trong cuộc sống, vượt qua khó khăn mà không nản lòng, không chùn bước.
- Hứa hẹn sẽ luôn cố gắng để không làm tổn thương gia đình và quê hương.
