Tokenomics 101 (Phần 2) – Phân tích Tokenomics của Ethereum

Tiếp tục từ Phần 1, ở Phần 2 hãy cùng thực hành phân tích Tokenomics của dự án Ethereum (ETH) nhé!

5. Phân tích Tokenomics của Ethereum (ETH)

Để mọi người hiểu cách thực hiện, trong bài viết này, mình sẽ phân tích Tokenomics của Ethereum.

Là một dự án tiêu biểu trong Layer-1 với lượng cung vô hạn, đồng ETH là một trong những ví dụ xuất sắc để chúng ta cùng phân tích.

Đầu tiên, mọi người có thể sử dụng CoinGecko để tìm hiểu thông tin tổng quan về dự án.

Trên CoinGecko, mọi người ngay lập tức có được thông tin về Số lưu hành (Circulating), Tổng cung & Cung tối đa của ETH. Tiếp theo, chúng ta sẽ đi sâu vào 3 yếu tố quan trọng: Use Case, Phân bổ và Phát hành.

5.1. Ứng dụng của Token

Thường, để hiểu về ứng dụng của token, mình thường đọc trên trang chủ của dự án hoặc các tài liệu như Whitepaper.

ETH có các chức năng chính sau:

• Thưởng Đào & Staking: Trước đây, Ethereum sử dụng Proof-of-Work, vì thế, ETH được dùng để thưởng cho các thợ đào. Với việc ra mắt ETH 2.0 (The Merge), Ethereum đã chuyển sang Proof-of-Stake, ETH sẽ được thưởng cho các Node Thẩm định.
• Phí: ETH là native-coin của dự án, vì vậy cũng được sử dụng để thanh toán toàn bộ các chi phí giao dịch tương tác với mạng lưới Ethereum.
• Staking: Với việc dần chuyển sang Proof-of-Stake, ETH đang có thêm một tính năng quan trọng là staking.
• Đốt: Sau khi đề xuất EIP-1559, một lượng ETH từ phí giao dịch sẽ được đốt để giảm lạm phát.

Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào việc đánh giá các ứng dụng của ETH như vậy sẽ là một thiếu sót lớn. Với vị trí là đồng coin có vốn hóa top 2 thị trường, mọi người cần tìm hiểu sâu hơn về tính năng của ETH:

• Tiền vay đối ứng: các nền tảng DeFi như AAVE, MakerDAO, Compound… đều cho phép sử dụng ETH để đảm bảo cho các khoản vay. Đặc biệt, MakerDAO hoặc Liquidity cũng cho phép sử dụng ETH để tạo ra các stablecoin.
• Thanh toán: gần như khi tham gia mua, bán NFT trên Ethereum thì mọi người thường sử dụng ETH. Ngoài ra, ETH cũng là đồng coin được các tổ chức lớn sử dụng để cung cấp dịch vụ (ví dụ như để tham gia một số DAO thì cần tối thiểu một lượng ETH nhất định).
• Tạo ra tài sản mới: với sự phát triển, nhiều dịch vụ đã xuất hiện để hỗ trợ dự án Ethereum, bao gồm cả Lido Finance. Lido giúp người dùng tham gia ETH 2.0 dễ dàng hơn và tạo ra một loại tài sản mới với tên gọi stETH.
• Đầu tư và lưu trữ: Rất nhiều quỹ đầu tư crypto lẫn truyền thống đều có danh mục mua và nắm giữ ETH. ETH cũng là một nơi an toàn để lưu trữ và đầu tư.

Như vậy, chúng ta có thể dễ dàng kết luận:

ETH, ngoài các ứng dụng cơ bản trên Ethereum, còn có nhiều ứng dụng khác trên thị trường crypto.

Chính vì vậy, nhu cầu mua, nắm giữ và giao dịch ETH luôn tồn tại và rất lớn. Điều này là quan trọng để giữ cho ETH luôn giữ vững vị thế trong thị trường và có một tương lai tích cực.

Như bạn có thể thấy, Ethereum có khối lượng giao dịch 24 giờ lên đến 18,1 tỷ USD, chỉ đứng sau USDT và BTC theo dữ liệu ngày 21/6/2022.

5.2. Phân Bổ Token

Bán Ra Cho Cộng Đồng: Ethereum Foundation đã tổ chức một cuộc bán ra công khai từ ngày 22/7/2014 đến ngày 09/9/2014, bán được tổng cộng 60 triệu ETH (chiếm 80% trong tổng số 72 triệu ETH được bán ra ban đầu). Số lượng ETH này sẽ được mở khóa sau khi Genesis Block được ra mắt (ngày 31/7/2015). Trong giai đoạn này, giá của ETH được đặt ở mức 1 BTC = 2.000 ETH từ ngày 31/7/2015 – 05/8/2019, trước khi tăng dần theo tuyến tính lên mức 1 BTC = 1337 ETH. Trong quá trình này, khoảng 31.000 BTC đã được huy động, tương đương với 18,3 triệu USD.

20% số lượng ETH còn lại, tức là 12 triệu ETH, được phân bổ như sau:

• 3 triệu ETH dành cho một khoản đầu tư dài hạn (không tiết lộ danh tính).
• 6 triệu ETH được phân phối cho 85 nhà đầu tư từ các vòng trước của Cuộc Bán Ra Cho Cộng Đồng.
• 3 triệu ETH còn lại dành cho các nhà phát triển của Team, cho phép họ mua số ETH này với giá từ cuộc bán ra cho cộng đồng.

Vậy, vào năm 2022, phân bổ ban đầu của Ethereum đã không còn nhiều giá trị sử dụng nữa (do thời gian mở khóa quá lâu). Trong trường hợp này, nếu ta dựa vào phân bổ ban đầu, sẽ rất khó để đưa ra đánh giá.

Trong tình huống này, chúng ta chỉ có thể kết luận:

Các vòng bán trước đó hiện không còn nhiều ảnh hưởng đến giá ETH ở thời điểm hiện tại.

Vì vậy, ta cần sử dụng thêm các công cụ khác.

Đầu tiên, chúng ta sẽ sử dụng Etherscan – trình duyệt Ethereum để kiểm tra top các ví lớn nhất đang nắm giữ ETH:

Anh em thấy có hơn 10% tổng lượng ETH được khóa trong ETH 2.0. Trong top 20, đa số là các ví của các sàn giao dịch lớn như Binance, Kraken, Bitfinex, FTX…

Cần chú ý đến ví thứ 11 (Compound) và ví thứ 16 (Liquity). Đây là 2 ví mà người dùng gửi ETH vào để làm tài sản thế chấp, vì thế, nếu giá ETH giảm, số lượng ETH này có thể bị bán ra (market sell), ảnh hưởng đến giá ETH ngắn hạn.

Tiếp theo, chúng ta sẽ kiểm tra các ví không có nhãn dán (thường là ví của các quỹ, cá mập…) để xem họ đang làm gì? Cách kiểm tra đơn giản: Bạn click vào ví đó, sau đó chọn phần Thống kê.

Top 5 ví:

Anh em cần nhận biết: phần màu xanh thể hiện số lượng ETH, trong khi đường màu đen thể hiện giá trị USD.

Ở đây, từ năm 2019 đến nay, ví này liên tục mua thêm ETH, và mặc dù lợi nhuận (đường màu đen) đã tăng mạnh, nhưng ví này vẫn giữ và không bán ra nhiều. Trong thời gian thị trường giảm (đường màu đen đi xuống), ví này vẫn giữ và chờ đợi.

Ví top 21:

Sau khi bán ra khoảng ngày 10-13/6, ví top 21 ngay lập tức mua lại với số lượng lớn hơn. Có vẻ chủ nhân ví đã thực hiện một giao dịch ngắn hạn và đạt được lợi nhuận khá lớn.

Ví top 23:

Tiếp theo, mình sẽ kiểm tra ví top 23. Mặc dù ETH đã giảm mạnh trong tuần qua, ví này vẫn tiếp tục gom thêm số lượng ETH và đạt đỉnh số lượng ETH giữ trong ví. Do đó, ví số 23 đang thực hiện hành động “gom hàng”.

Tương tự, khi kiểm tra các ví khác, ví top 27, 29 và 30 không có hoạt động mua bán, vẫn đang chờ đợi.

Dựa trên các dữ liệu trên, có thể nhận xét:

• Vùng giá này không còn là nơi mà những người lớn bán ra nữa.
• Một số “cá voi” đã bắt đầu thực hiện giao dịch mua vào.

Để tham khảo thêm về dữ liệu ETH trên các sàn giao dịch, bạn có thể sử dụng công cụ trên Nansen. Từ dữ liệu trên hình, bạn có thể thấy ETH được đưa lên Coinbase nhiều nhất, tiếp theo là Binance, Gemini và Bitfinex. Đây là các sàn giao dịch có thanh khoản cao. Ngoài ra, từ 22/01/2022 đến 21/6/2022, trong thời gian thị trường suy thoái, luôn có những lượng lớn ETH được rút ra từ các sàn giao dịch (các thanh màu xanh). Điều này cho thấy vẫn có những “người lớn” mua ETH trên sàn rồi ngay lập tức rút ra và nắm giữ lâu dài.

Lịch phát hành Token

Với các dự án mới, quan trọng phải xem lịch phát hành Token để biết khi nào các quỹ đầu tư sẽ mở khóa một lượng lớn token. Thông thường, lịch trả token được biểu diễn dưới dạng biểu đồ như sau:

Nếu ETH đã hoàn thành việc trả token cho các vòng trước, chúng ta sẽ quan tâm đến vấn đề lạm phát và đốt token vào thời điểm này.

Để tìm kiếm dữ liệu, tôi sử dụng WatchTheBurn:

Trong hình trên, chúng ta có dữ liệu về số lượng ETH đã bị đốt và số lượng ETH được làm phần thưởng từ khi triển khai EIP-1559.

Bạn có thể thấy có khoảng 2.4 triệu ETH đã bị đốt, trong khi số lượng phần thưởng (bao gồm Cơ hội và Gợi ý) là khoảng 4.7 triệu. Vì vậy, ETH vẫn đang trải qua lạm phát. Tuy nhiên, việc ETH bị đốt nhiều hơn thông qua EIP-1559 đã giúp giảm tốc độ lạm phát của đồng coin này đáng kể.

Một trong các lý do khiến ETH vẫn chịu ảnh hưởng từ lạm phát là vì Ethereum chưa hoàn toàn chuyển sang Proof-of-Stake. Trong tương lai, việc nâng cấp hoàn toàn lên ETH 2.0 sẽ giảm lạm phát từ phần thưởng => đây là một bull-case dài hạn cho ETH.

Như vậy, chúng ta đã cùng nhau phân tích Tokenomics của ETH một cách chi tiết và nhận thấy một số bull-case ngắn hạn cho đồng coin này ở mức giá 900 – 1000 USD. Bạn có thể áp dụng cách tiếp cận tương tự cho việc phân tích các dự án khác.

6. Một số công cụ sử dụng

Để tiện lợi cho việc tổng hợp, mình sẽ liệt kê các công cụ mà mình thường sử dụng để phân tích Tokenomics:

1. Các trang tổng hợp dữ liệu token: CoinGecko, CoinMarketCap…
2. Các website cung cấp thông tin về dự án: Mytour, Coin98…
3. Thông tin về lịch trả token: Vestlab
4. Công cụ khám phá của chính dự án: Etherscan, Avascan, Solscan…

7. Một số lưu ý khi phân tích Tokenomics

Việc phân tích Tokenomics rất quan trọng, nhưng không đủ để giúp bạn đưa ra quyết định đầu tư chính xác.

Đối với phân tích, bạn cần đặt nó vào bối cảnh phù hợp. Ngoài Tokenomics, bạn cũng cần đánh giá:

Bản chất của dự án

Dự án có hiệu quả không? Sản phẩm được sử dụng thực tế không? Dự án có khả năng sinh lời để tồn tại qua thời gian khó khăn không? So sánh với các dự án cùng lĩnh vực như thế nào?

Vị thế của các bên liên quan

Như đã nói, các cá mập thường giữ ETH trong 5 – 10 năm, vì có nguồn vốn dồi dào. Tuy nhiên, không phải nhà đầu tư nhỏ lẻ nào cũng thể hiện sự kiên nhẫn đó. Nếu muốn theo đuổi cá mập, bạn cần chuẩn bị rất kỹ lưỡng.

Chiến lược đầu tư của các quỹ

Khi tự tin nhận biết, bạn sẽ thấy một số dự án sau khi mở khóa token thay vì giảm giá, lại tăng mạnh. Lí do đơn giản là khi các quỹ được mở khóa, họ muốn bán token ở giá cao. Đồng thời, để giảm áp lực bán, dự án sẽ chọn thời điểm mở khóa kèm tin tức tích cực => giá tăng thay vì giảm. Vì thế, bạn cần quan sát và theo dõi để áp dụng chiến lược phù hợp với từng loại dự án. Điều này đòi hỏi kinh nghiệm.

Dưới đây là một số chia sẻ về kinh nghiệm phân tích Tokenomics của tôi. Mong rằng bài viết này sẽ hữu ích cho bạn trong hành trình đầu tư.

Hãy đồng hành và chia sẻ để ủng hộ Mytour nhé! Hẹn gặp lại bạn trong các bài viết sắp tới.

• Nâng cấp The Merge và ảnh hưởng đến Ethereum
• Vấn đề xảy ra trên Ethereum, Solana và vai trò quan trọng của Blockspace đối với blockchain
• 5 khái niệm Kinh tế – Tài chính Mỹ mà bạn cần nắm