Buzz
Các chính sách về cửa hàng ứng dụng App Store của Apple tuy cũng đã gây ra nhiều tranh cãi trái chiều trong những năm qua nhưng hiếm có thời gian nào mà lại sôi động và kỳ lạ như 2 tuần vừa rồi. Lần đầu tiên chúng ta thấy Apple buộc phải có những thay đổi chính sách đáng kể để phản ứng với các vụ kiện và các cơ quan quản lý. Ví dụ lớn nhất chính là phán quyết của thẩm phán trong vụ Epic kiện Apple, buộc Apple phải cho phép các ứng dụng liên kết với các tuỳ chọn thanh toán bên ngoài song song với hệ thống thanh toán tích hợp. Trước đó Hàn Quốc cũng thông qua luật cấm Apple, Google ép các nhà phát triển dùng hệ thống thanh toán của store.
Trong quá khứ Apple cũng đã thay đổi chính sách nhiều lần, nhưng theo thời gian những thay đổi này diễn ra càng ngày càng nhanh. Hãy cùng điểm lại những thay đổi chính sách App Store đáng chú ý kể từ lúc thành lập cho đến hiện tại.
11/6/2007: Tại WWDC, Steve Jobs nói rằng Apple sẽ không cho phép các nhà phát triển cài đặt các ứng dụng native mà thay vào đó sẽ cần sử dụng web app. Đây được gọi là một “giải pháp ngọt ngào” đầy châm biếm.
17/10/2007: Apple thay đổi quyết định khi nhận thấy nhu cầu cho các ứng dụng rõ ràng là có. Công ty thông báo họ sẽ ra mắt một bộ công cụ phát triển phần mềm SDK cho iPhone.
10/7/2008: App Store cho iPhone ra mắt với 500 ứng dụng và mức chiết khấu “30%” xuất hiện từ đây.
Trong quá khứ Apple cũng đã thay đổi chính sách nhiều lần, nhưng theo thời gian những thay đổi này diễn ra càng ngày càng nhanh. Hãy cùng điểm lại những thay đổi chính sách App Store đáng chú ý kể từ lúc thành lập cho đến hiện tại.
11/6/2007: Tại WWDC, Steve Jobs nói rằng Apple sẽ không cho phép các nhà phát triển cài đặt các ứng dụng native mà thay vào đó sẽ cần sử dụng web app. Đây được gọi là một “giải pháp ngọt ngào” đầy châm biếm.
17/10/2007: Apple thay đổi quyết định khi nhận thấy nhu cầu cho các ứng dụng rõ ràng là có. Công ty thông báo họ sẽ ra mắt một bộ công cụ phát triển phần mềm SDK cho iPhone.
10/7/2008: App Store cho iPhone ra mắt với 500 ứng dụng và mức chiết khấu “30%” xuất hiện từ đây.
7/8/2008: Trong một cuộc phỏng vấn, Steve Jobs nói rằng “Chúng tôi không kỳ vọng App Store sẽ là một công cụ tạo ra lợi nhuận”.
8/6/2009: Apple thông báo rằng các nhà phát triển có thể thêm tính năng mua hàng trong ứng dụng IAP bằng cách sử dụng quy trình thanh toán của Apple (cùng với mức chiếc khấu 30%). Tuy nhiên IAP lúc này chỉ giới hạn với app trả phí.
15/10/2009: Apple thay đổi quyết định và cho phép mở rộng IAP sang các ứng dụng miễn phí. Điều này thúc đẩy một sự thay đổi lớn trong mô hình kinh doanh của các trò chơi.
1/2/2011: Apple bắt đầu từ chối các ứng dụng không sử dụng hệ thống mua hàng IAP. Công ty từ chối app đọc sách điện tử của Sony. Các ứng dụng không được phép liên kết với các trang web thanh toán hoặc đăng ký thuê bao bên trong ứng dụng, ngay cả khi người dùng đã hoàn thành việc mua hàng trên trình duyệt.
15/2/2011: Trong một nỗ lực để đưa tin tức và tạp chí vào hệ sinh thái của mình, Apple đã ra mắt tính năng đăng ký thuê bao trên App Store cho các nhà xuất bản. Chiết khấu vẫn là 30% và Apple đã làm cho việc huỷ đăng ký khá dễ dàng nhưng gây khó khăn cho các nhà xuất bản để thu thập dữ liệu về độc giả của họ.
28/7/2011: Như thông tin lộ ra trong vụ kiện giữa Epic và Apple, một Giám đốc Điều hành của Apple đã từng đề xuất cắt giảm mức hoa hồng trên App Store trong một emai nội bộ. Nhưng chúng ta đều biết, điều đó đã không xảy ra.
15/1/20149/11/2014
16/6/2016: Một thay đổi lớn và mang tính hệ quả đối với nền kinh tế ứng dụng diễn ra khi Apple giới thiệu một mô hình mở rộng hơn cho việc đăng ký của ứng dụng. Nó đủ lớn để báo chí lúc đó gọi là App Store 2.0, với những thay đổi bao gồm việc giảm mức chiết khấu xuống 15% sau năm đăng ký đầu tiên. Đây cũng là lúc Apple giới thiệu khái niệm “Reader app” (ứng dụng nội dung kỹ thuật số, như Netflix và Kindle), một danh mục gây tranh cãi khi cho phép người dùng truy cập những nội dung đã được mua ở nơi khác nhưng không cho phép app liên kết với các tuỳ chọn mua hàng bên ngoài đó. Cuối cùng Apple thông báo sẽ bắt đầu giới thiệu quảng cáo trên trình tìm kiếm của App Store.
1/11/2016: Một cuộc điều tra của Tiểu ban Hạ Viện trong năm 2020 tiết lộ rằng vào năm 2016, Amazon đã có một thoả thuật bí mật với Apple để cho phép công ty này chịu mức phí thấp hơn so với các nhà phát triển khác. Sau đó vào năm 2020, Apple đã tuyên bố thoả thuận này là một “Chương trình được thành lập cho các nhà cung cấp dịch vụ giải trí video cao cấp”. Tuy có chữ “thành lập”, nhưng chắc chắn chương trình này không được biết đến rộng rãi.
5/6/201828/4/201929/5/2019Nguyên tắc và Thực tiễn của App Store4/6/201912/7/20191/4/202022/6/2020
6/8/2020: Một cuộc chiến mới diễn ra khi các nền tảng chơi game trực tuyến như Google Stadia và Microsoft xCloud chính thức bị cấm trên App Store. Apple yêu cầu mọi trò chơi trên các dịch vụ này phải được gửi duyệt riêng lẻ - cách thức hoàn toàn không phù hợp cho hình thức chơi game đám mây. Cuối cùng cả 2 ứng dụng này lên iPhone dưới dạng ứng dụng dựa trên trình duyệt sau khi Apple âm thầm bổ sung các tính năng hỗ trợ cần thiết trên Safari để chúng hoạt động.
13/8/2020: Apple loại bỏ Fornite khỏi App Store sau khi Epic thêm tuỳ chọn mua hàng của riêng mình vào trong game. Sự việc này mở màn cho một trận chiến lớn, cả trước toà án dư luận và toà án thực tế. Vụ kiện này sẽ trở thành một dấu mốc lớn trong lịch sử của App Store sau khi hàng loạt các email nội bộ được tiết lộ và cuối dùng dẫn đến các phán quyết sau này.
18/11/2020: Trong nỗ lực duy trì mức chiết khấu 30% nhưng vẫn đưa ra sự nhượng bộ, Apple giới thiệu chương trình “App Store Small Business Program” cho phép các nhà phát triển kiếm được ít hơn 1 triệu USD/năm được phép đăng ký tham gia và giảm mức chiết khấu xuống còn 15%.
11/9/2020: Apple chính thức cho phép các dịch vụ stream game đám mây lên App Store nhưng chỉ khi mỗi trò chơi bên trong được gửi duyệt riêng lẻ. Điều này vẫn chưa đủ cho Stadia và xCloud.
23/6/2021: Trong một báo cáo dài 16 trang có tiêu đề “Xây dựng hệ sinh thái đáng tin cậy cho hàng triệu ứng dụng”, Apple đã đưa ra lập luận chống lại việc cho phép sideload ứng dụng iPhone và tuyên bố rằng phương pháp này sẽ khiến điện thoại của người dùng kém an toàn và tin cậy hơn.
26/8/2021: Apple công bố một chương trình mới khác cung cấp mức phí thấp hơn cho một nhóm nhỏ các nhà phát triển. Theo chương trình mới, các nhà xuất bản tin tức đã tham gia Apple News ở một mức độ đủ điều kiện sẽ được hưởng mức phí 15% trên các ứng dụng khác của họ thay vì 30.
26/8/2021: Apple giải quyết một vụ kiện tập thể với các nhà phát triển. Trong thoả thuận được đề xuất, công ty “làm rõ” rằng các nhà phát triển được phép gửi email trực tiếp để thông báo cho người dùng về cách đăng ký dịch vụ ở bên ngoài App Store. Không rõ đây có thực sự là một thay đổi hay không và nếu có thì đó cũng chỉ là một sự thay đổi nhỏ.
31/8/2021: Luật mới ở Hàn Quốc yêu cầu cả Apple và Google phải cho phép hệ thống thanh toán của bên thứ 3 trong các ứng dụng trên cửa hàng của họ. Tuy nhiên còn quá sớm để xem các công ty này sẽ phản ứng như thế nào và hiệu lực của luật này ở cả trong và ngoài Hàn Quốc.
1/9/2021: Trong một vụ kiện khác, Apple thừa nhận đã cho các ứng dụng như Netflix, Spotify và Kindle có một liên kết đến các dịch vụ thanh toán của riêng mình bên trong ứng dụng. Nhưng việc này chỉ giới hạn cho một liên kết duy nhất và giới hạn trong danh mục “Reader app” do chính Apple xác định.
10/9/2021: Apple từ chối cho phép Fortnite quay trở lại App Store ở Hàn Quốc, bất chấp luật mới ở đó.
10/9/2021: Thẩm phán phán quyết Apple không được cấm các nhà phát triển có các liên kết hoặc hướng dẫn hướng khách hàng đến các cơ chế thanh toán bên ngoài. Nhưng Apple cũng không bị kết tội độc quyền bất hợp pháp.
Các đơn kháng cáo từ cả Epic và Apple đang được đông đảo người dùng mong đợi.
Theo: The Verge
