
“Một Đứa Trẻ Hạnh Phúc Sẽ Dành Tuổi Thơ Để Om Sòm Cả Cuộc Đời, Còn Đứa Trẻ Bất Hạnh Sẽ Sử Dụng Cuộc Đời Để Làm Lành Tuổi Thơ” – Nếu Rủi Ro Không Được Đứa Bé Ấy Trải Qua Một Tuổi Thơ Hạnh Phúc, Nếu Nó Phải Chịu Đựng Mọi Đau Thương Mà Cơ Đốc Bản Của Một Đứa Trẻ Có Thể Chịu Đựng, Thì Chắc Chắn Một Vết Sẹo Sẽ Được Tạo Ra Và Đau Đớn Sẽ Ghi Sâu Vào Tâm Hồn Nó. Trong Quá Trình Trưởng Thành, Nó Phải Liên Tục Bảo Vệ Và Che Chở Vết Sẹo Ấy, Một Dấu Ấn Quá Lớn Để Bị Thêm Bất Kỳ Vết Sướt Nhỏ Nào. Đứa Bé Ngày Ấy Sẽ Phải Sống Cùng Với Vết Sẹo Đó, Và Không Thể Tách Biệt Từ Nó. Mong Rằng Những Ký Ức Không Đẹp Thuở Ấy Sẽ Không Bao Giờ Quay Trở Lại Như Cơn Ác Mộng Khiến Cho “Đứa Bé Trưởng Thành” Bị Giat Mình Trong Đêm, Mong Rằng Nỗi Đau Ấy Sẽ Tan Biến Trong Những Giấc Mơ Bình Yên Không Bao Giờ Bị Lãng Quên.
Tác Giả José Mauro de Vasconcelos
José Mauro de Vasconcelos Là Một Nhà Văn Người Brazil, Ông Sinh Năm 1920 Và Ra Đời Vào Năm 1984, Để Lại Niềm Tiếc Thương Vào Cõi Trần Với Tài Năng Vượt Trội Trong Lĩnh Vực Văn Học, Đặc Biệt Là Với Tài Sáng Tác Của Mình Đã Làm Nên Tên Tuổi Của Văn Học Brazil Và Thế Giới. Sự Ra Đi Của Ông Là Một Mất Mát Lớn Lành Đối Với Văn Học Thế Giới.
José Mauro de Vasconcelos Được Sinh Ra Trong Một Gia Đình Không Có Nhiều Tài Sản, Hay Có Thể Nói Rằng Gia Đình Ông Thuộc Tầng Lớp Dân Cư Nghèo Khổ Ở Ngoại Ô Thành Phố Rio de Janeiro.
Năm 22 Tuổi, Ông Bắt Đầu Sự Nghiệp Văn Học Của Mình, Bước Đầu Với Vai Trò Là Một Nhà Văn Sau Nhiều Năm Thăng Trầm Và Khó Khăn Trong Cuộc Sống. Với Thiên Phú Và Năng Lực Thiên Bẩm Trong Việc Sáng Tạo, Ông Nhanh Chóng Thu Hút Sự Chú Ý Của Công Chúng Và Đạt Được Thành Công Lớn Trong Lĩnh Vực Văn Học Mà Mình Lựa Chọn.
Tác Phẩm Để Lại Dấu Ấn Sâu Sắc Nhất Và Giúp Tên Tuổi Ông Vang Danh Khắp Thế Giới Chính Là Tự Truyện Cây Cam Ngọt Của Tôi. Tác Phẩm Mang Một Màu Sắc Đượm Buồn Và Chạm Đến Trái Tim Hàng Triệu Độc Giả Trên Khắp Thế Giới Bởi Sự Đồng Cảm Cũng Như Xót Thương Cho Cậu Bé Zezé. Cuốn Sách Còn Được Bộ Giáo Dục Brazil Đưa Vào Chương Trình Giảng Dạy Tại Tiểu Học Ở Nước Này. Ngoài Ra, Cây Cam Ngọt Của Tôi Còn Được Hai Mươi Quốc Gia Trên Thế Giới Mua Bản Quyền. Hiện Tại Tác Phẩm Đã Được Chuyển Thể Thành Phim Điện Ảnh.
Ngoài Những Thành Công Vang Dội Trên Con Đường Văn Chương Thì José Mauro De Vasconcelos Cũng Đạt Được Những Thành Tựu Nhất Định Với Vai Trò Diễn Viên Điện Ảnh Và Biên Kịch.

Cây Cam Ngọt Của Tôi
“Vị Chua Chát Của Cái Nghèo Hòa Trộn Với Vị Ngọt Ngào Khi Khám Phá Ra Những Điều Khiến Cuộc Đời Này Đáng Sống.”
Mình Thường Hay Nghe Mọi Người Bảo Vui Với Nhau Rằng: “Cái Nghèo Đã Hạn Chế Đi Sự Tưởng Tượng Của Chúng Ta” Và Thật Vậy, Rất Nhiều Điều Tươi Đẹp Mà “Người Nghèo” Họ Thường Không Dám Nghĩ Tới Vì Họ Cho Rằng Đó Là Những Ảo Mộng Viển Vông Và Sẽ Thật Không Hay Nếu Cứ Mãi Chìm Đắm Trong Nó. Họ Tự Giới Hạn Chính Mình, Tự Giam Cầm Mình Trong Vòng Vây Của Số Phận Nhưng Chúng Ta Cũng Không Thể Trách Họ Bởi Lẽ Cuộc Sống Xung Quanh Họ Có Quá Nhiều Vấn Đề Để Lo Nghĩ. Nhưng Có Một Tâm Hồn Trẻ Thơ Trong Số Họ Với Sự Thông Minh Thiên Phú Trời Ban Cùng Trí Tưởng Tượng Vô Song Và Em Đã Tự Mang Niềm Vui Đến Cho Mình Bằng Những Mộng Mơ Trong Em, Em Vẽ Những Gam Màu Hạnh Phúc Cho Bức Tranh Cuộc Sống Vốn U Ám Của Em. Cậu Bé Mộng Mơ Đó Chính Là Zezé – Một Cậu Bé 5 Tuổi. Em Là Em Út Trong Một Gia Đình Đông Con Và Nghèo Khó. Zezé Được Miêu Tả Là Một Cậu Bé Hoạt Bát, Hiếu Động Và Có Chút Nghịch Ngợm, À Mà Có Cậu Nhóc Nào Lại Không Nghịch Ngợm Chứ, Có Chăng Khác Nhau Chỉ Ở Chỗ Nghịch Nhiều Hay Ít Mà Thôi. Về Phần Zezé, Em Là Một Cậu Nhóc Siêu Nghịch Ngợm Nhưng Đầy Thông Minh Và Lanh Lợi. Có Lẽ Vì Yếu Tố Hoàn Cảnh Mà Sự Lanh Lợi Ấy Khiến Em Khá Hiểu Chuyện Và Sự Hiểu Chuyện Ấy Khiến Em Trông Già Dặn Hơn Trong Lối Suy Nghĩ Mà Một Cậu Nhóc 5 Tuổi Nên Có.
“Tại Sao Người Ta Lại Nói Cho Bọn Trẻ Biết Nhiều Chuyện Như Vậy Trong Khi Chúng Còn Bé Như Thế?”
Vây Lấy Cuộc Sống Cậu Là Những Trận Đòn Roi Không Hồi Kết Từ Gia Đình. Họ Xem Đó Như Một Phần Bắt Buộc Phải Làm Với Cậu. Họ Xem Việc Một Cậu Nhóc Năm Tuổi Phải Chịu Những Trận Đánh Ấy Là Một Điều Hiển Nhiên, Không Chút Động Lòng.
“Chị Thấy Đấy, Gió. Em Chẳng Làm Gì Cả. Khi Đáng Bị Đánh Thì Em Chấp Nhận. Nhưng Đằng Này Em Chẳng Làm Gì Nên Tội.”
Chính Những Đau Đớn Mà Người Nhà Cậu Giáng Xuống Cuộc Đời Cậu Khiến Đôi Lúc Cậu Thấy Hoài Nghi Việc Mình Được Sinh Ra Và Tồn Tại. Có Lần Cậu Hỏi Mẹ:
“Mẹ Ơi, Đáng Lẽ Con Không Nên Được Sinh Ra Trên Đời Này.”
“Ai Đã Ở Trên Đời, Thì Tức Là Người Đó Đều Xứng Đáng Được Sinh Ra Con Ạ. Con Cũng Thế.”
Hay Thậm Chí Đã Có Những Lúc Nỗi Tuyệt Vọng Cùng Cực Quấn Lấy Tâm Hồn Cậu Và Khi Ấy Cậu Đã Ước Giá Mà Mình Có Thể Chết Đi, Giá Mà Những Đau Đớn Và Khốn Khổ Này Có Thể Biến Mất Hay Thậm Chí Đôi Lúc Cậu Muốn Trả Thù Bằng Cách Giết Chết Một Người.
“Không Phải Giết Ông Ấy Có Nghĩa Là Chộp Lấy Khẩu Súng Lục Của Buck Jones Và Bắn Bùm! Không Cần Phải Thế. Ông Có Thể Giết Một Người Nào Đó Trong Trái Tim Ông. Không Yêu Người Đó Nữa. Và Thế Là Một Ngày Nào Đó Người Đó Sẽ Chết.”
Và Rồi Một Ngày Nọ Cậu Tìm Cho Mình Được Một Cây Cam Nhỏ. Cậu Xem Cây Cam Nhỏ Như Một Người Bạn Của Cậu Và Trong Trí Tưởng Tượng Bé Thơ Của Mình Thì Cây Cam Nhỏ Ấy Không Khác Gì Một Sinh Vật Sống Thực Thụ. Cây Cam Chính Là Một Người Bạn Nhỏ Của Cậu, Nó Lắng Nghe Cậu, Lắng Nghe Hết Tất Thảy Niềm Vui Lẫn Nỗi Buồn. Nó Ăn Hết Những Nỗi Buồn Kia Để Chỉ Còn Lại Những Điều Tốt Đẹp Cho Cậu. Nhưng Rồi Số Phận Lại Lấy Nó Đi Khỏi Cậu, Mọi Thứ Dường Như Đang Đối Đầu Với Hạnh Phúc Của Cậu.

Sự Xuất Hiện Của Ông Bồ Như Một Vầng Dương Chiếu Sáng Những Ngày Tâm Tối Tưởng Chừng Mãi Mãi Của Zezé. Ở Cạnh Ông Bồ Trái Tim Bé Bỏng Đầy Thương Tổn Của Cậu Được Xoa Dịu Đi Phần Nào Bởi Sự Trìu Mến Và Dịu Dàng Mà Ông Dành Cho Cậu. Ông Bồ Giống Hệt Như Là Hiện Thân Của Thiên Sứ Mà Ông Trời Cố Ý Phái Xuống Giúp Cậu Chữa Lành Vết Thương Lòng Và Cả Những Vết Thương Ở Bên Ngoài Xác Thịt. Có Lẽ Những Phút Giây Bên Ông Bồ Chính Là Những Phút Giây Hạnh Phúc Nhất Đời Cậu. Ông Bồ Chính Là Người Bù Đắp Cho Cậu Sau Bao Nỗi Bất Hạnh. Nhưng Rồi Người Bạn Duy Nhất Ấy Của Cậu Cũng Rời Khỏi Cậu... Rời Khỏi Bằng Một Cách Đau Đớn Nhất Đối Với Cậu.
Tàu Mangaratiba
“Có Người Xin Phép Được Vào Lớp. Cậu Ấy Đi Học Muộn. Đó Là Jeronimo. Cậu Vụng Về Bước Vào Và Ngồi Ngay Đằng Sau Tôi. Cậu Quẳng Sách Xuống Bàn Đánh ‘Phịch’ Một Cái Và Nói Gì Đó Với Bạn Ngồi Bên Cạnh. Tôi Không Để Ý Lắm. Tôi Muốn Học Để Trở Nên Hiểu Biết. Nhưng Một Từ Trong Cuộc Chuyện Trò Thì Thầm Của Họ Khiến Tôi Chú Ý. Họ Đang Nói Về Tàu Mangaratiba.
‘Nó Đâm Vào Chiếc Xe Con À?’
‘Xe Của Manuel Valadares. Chiếc Xe Đẹp Tuyệt Đó Ấy.’
Tôi Choáng Váng Quay Ngoắt Lại Phía Sau. ‘Cậu Bảo Sao?’
‘Tàu Mangaratiba Đâm Vào Chiếc Xe Của Ông Người Bồ Ở Giao Lộ Chỗ Đường Chita. Vậy Nên Tớ Mới Đi Học Muộn. Đoàn Tàu Đâm Chiếc Xe Bẹp Rúm. Mọi Người Xúm Đông Xúm Đỏ Ở Chỗ Đó. Họ Thậm Chí Còn Gọi Đội Cứu Hỏa Realengo.’
Tôi Toát Mồ Hôi Lạnh, Cảm Thấy Như Thể Tất Thảy Đều Biến Thành Màu Đen. Jeronimo Tiếp Tục Trả Lời Câu Hỏi Của Bạn Cùng Bàn.
‘Tớ Không Biết Ông Ta Có Chết Không. Họ Không Cho Trẻ Con Đến Gần Chỗ Đó.’
Tôi Vô Thức Đứng Dậy. Tôi Cảm Thấy Buồn Nôn Khủng Khiếp Và Cả Người Đổ Mồ Hôi Lạnh. Tôi Rời Khỏi Bàn Và Đi Ra Cửa. Tôi Thậm Chí Gần Như Không Nhận Ra Khuôn Mặt Của Cô Cecilia Paim Đang Đi Tới Ngăn Tôi Lại. Có Lẽ Cô Đã Nhìn Thấy Sắc Mặt Tái Nhợt Của Tôi.
‘Có Chuyện Gì Vậy, Zezé?’
Nhưng Tôi Không Thể Trả Lời. Nước Mắt Tôi Giành Giựa. Rồi Như Thể Một Cái Chốt Bật Mở Và Tôi Lao Đi, Thậm Chí Chẳng Buồn Nghĩ Đến Văn Phòng Có Hiệu Trưởng. Tôi Ra Bên Ngoài, Quên Cả Đường Quốc Lộ, Quên Tất Cả. Tôi Chỉ Muốn Chạy Và Chạy Cho Đến Khi Tới Được Chỗ Đó. Tim Tôi Còn Đau Hơn Bụng Và Tôi Chạy Một Mạch Dọc Đường Casinhas. Tôi Đến Tiệm Bánh, Liếc Nhìn Những Chiếc Xe Hơi Để Xem Jeronimo Có Nói Xạo Hay Không. Nhưng Chiếc Xe Của Chúng Tôi Không Có Ở Đó. Tôi Bật Khóc Và Lại Bắt Đầu Chạy. Đôi Tay Khỏe Khoắn Của Ông Ladislau Giữ Tôi Lại.
‘Cháu Đi Đâu Thế, Zezé?’
Mặt Tôi Đầm Đìa Nước Mắt.
‘Chỗ Đó.’
‘Cháu Không Cần Đến Đó Đâu.’
Tôi giãy giụa như điên, nhưng không thể thoát ra. 'Bình tĩnh đi, con trai. Ta sẽ không để cháu đi đâu.'
'Vậy là tàu Mangaratiba đã làm chết ông ấy...’
‘Không. Xe cứu thương đã đến rồi. Nó chỉ làm hỏng chiếc xe thôi.’
‘Ông nói dối, ông Ladislau.’
...
Bỗng nhiên tôi la lên, ‘Ngài quá keo kiệt, Chúa Hài Đồng. Con cứ nghĩ lần này Ngài sẽ ưu ái con, thế mà Ngài lại làm vậy sao? Con đã ngoan rồi mà. Con đã không đánh nhau nữa, con đã làm bài tập về nhà, con không nói bậy nữa. Con thậm chí không nói từ “đít” nữa. Tại sao Ngài lại làm vậy với con, Chúa Hài Đồng? Người ta sắp đốn hạ cây cam của con và con thậm chí không tức giận vì điều đó. Con chỉ khóc một chút thôi... Nhưng bây giờ...bây giờ...’
Sự phát nổ khiến tôi bất ngờ. Nước mắt tuôn trào.
‘Chúa Hài Đồng, con muốn Ngài trả lại ông Bồ cho con. Ngài phải trả lại ông Bồ cho con.’
Sau đó, một giọng rất dịu dàng, rất nhẹ nhàng nói với trái tim của tôi. Chắc chắn đó là giọng nói thân thiện của cái cây mà tôi ngồi dưới.
‘Đừng khóc, con yêu. Ông ấy đã đi lên thiên đàng rồi.’
...
Sự yên lặng tràn ngập căn nhà của chúng tôi, như thể thần chết đã bước vào phòng. Không ai làm tiếng động. Mọi người nói nhỏ nhẹ. Mẹ gần như ở bên tôi suốt đêm. Nhưng tôi không thể quên ông. Tiếng cười của ông. Cách ông nói chuyện. Thậm chí tiếng dế kêu ngoài cửa cũng nhái theo tiếng ông cạo râu. Tôi không thể ngừng nhớ về ông. Bây giờ tôi mới thực sự hiểu được sự đau đớn là gì. Đau đớn không phải là bị đánh cho bất tỉnh. Đau đớn không phải là bị một mảnh thủy tinh cắt rách chân phải phải khâu ở hiệu thuốc. Đau đớn là thế này: toàn bộ trái tim tôi đau nhói, và tôi phải chôn nó xuống lòng đất. Tôi không thể chia sẻ bí mật của mình với ai. Đau đớn là sự mất đi sức mạnh trong đôi tay tôi, trong đầu tôi, tôi thậm chí không muốn động đầu trên gối.’
Có lẽ điều kỳ diệu cuối cùng không xảy ra và Chúa đã quyết định đón ông Bồ của Zezé về bên kia. Điều này giống như một hình phạt nặng nề nhất dành cho cậu. Nhưng cậu đã không còn quậy phá nữa đúng không? Ánh sáng duy nhất chiếu sáng cuộc đời Zezé đã rời xa cậu mãi mãi.

Lời thú nhận cuối cùng
“Nhiều năm đã trôi qua, Manuel Valadares ạ. Cháu bây giờ đã bốn mươi tám tuổi và đôi khi cháu vẫn nhớ ông đến mức cảm thấy mình vẫn là một đứa trẻ. Cháu tưởng tượng rằng ông sẽ có thể xuất hiện bất cứ lúc nào với những tấm thẻ bài và những viên bi. Chính ông đã dạy cháu biết sự trìu mến là gì. Giờ đây cháu trở thành người cố gắng trao tặng những viên bi và những tấm thẻ bài, bởi vì nếu không có sự trìu mến thì cuộc sống trở nên tẻ nhạt. Đôi khi cháu hạnh phúc với sự trìu mến của mình, nhưng đôi khi, cháu lại cảm thấy mình đang tự lừa dối bản thân, và cảm giác này còn thường xuyên hơn.
Nhớ lại hồi đó. Vào cái thời của chúng ta, cháu không biết rằng nhiều năm trước đó, một hoàng tử ngốc nghếch đã quỳ trước một bàn thờ và với đôi mắt ướt nhòa, chàng hỏi các vị thánh, ‘Tại sao người ta lại nói cho trẻ con biết nhiều chuyện như vậy trong khi chúng còn nhỏ?’
Ông Bồ yêu dấu của cháu, sự thật là người ta đã cho cháu biết mọi chuyện quá sớm.”
Nhiều năm sau đó, hình ảnh ông Bồ trong mắt Zezé vẫn đẹp đẽ và ấm áp như ban đầu. Tình yêu cậu dành cho ông vẫn ngày một lớn mạnh dù cuộc đời của ông đã dừng lại vào năm cậu lên năm. Sự trìu mến mà ông Bồ đã trao cho cậu là nguồn động viên to lớn và nó như một hành trang luôn bên cậu trong suốt quãng đời sau này.
Một cảm nhận sâu sắc của riêng tôi
Những giọt nước mắt không ngừng rơi khi tôi đọc đoạn này và cảm nhận mạnh mẽ lại tràn ngập trong lòng tôi. Đoạn kể về sự ra đi của ông Bồ làm tim tôi đau đớn vô cùng. Tôi cảm thấy hạnh phúc khi ông Bồ xuất hiện như một thiên sứ chữa lành những vết thương trong tâm hồn của Zezé. Cậu bé đã trải qua bao nhiêu đau khổ từ cả thể xác đến tinh thần. Ông Bồ, với Zezé, không chỉ là một người cứu tinh mà còn là sự an ủi duy nhất trong những ngày buồn của cậu. Nhưng rồi, ông Bồ cũng phải rời xa Zezé, như một vết thương mới khiến trái tim Zezé đau đớn hơn. Đây giống như việc một vết thương khỏi lành lại bị mở ra một cách đau đớn hơn.
Tôi hy vọng rằng Zezé sẽ được sống trong một thế giới đầy yêu thương, và tất cả những điều tốt đẹp nhất sẽ đến với cậu. Tôi mong cậu sẽ luôn hạnh phúc và không bao giờ phải tự hỏi về ý nghĩa của cuộc sống của mình. Điều đó quả thực là một sự tàn nhẫn khi một đứa trẻ phải nghĩ về sự tồn tại của bản thân.
Tôi mong muốn rằng mọi đứa trẻ trên thế giới này đều được hạnh phúc, đầy hy vọng và biết yêu thương cuộc sống. Ánh nắng sớm mai sẽ sưởi ấm mọi con tim và xoa dịu mọi nỗi đau trên thế giới.

