Buzz
2. Hành động cao cả của Lục Vân Tiên như trong câu chuyện đánh cướp, cứu cô công chúa Quỳnh Nga, gợi nhớ đến việc cứu chàng Thạch Sanh đánh đại bàng trong truyện cổ.
ND chính
| Đoạn thơ trích thể hiện khát vọng hành động hành đạo giúp đời của tác giả và khắc hoạ những phẩm chất tốt đẹp của hai nhân vật chính: Lục Vân Tiên tài ba, dũng cảm, trọng nghĩa khinh tài; Kiều Nguyệt Nga hiền hậu, nết na, ân tình thủy chung. |
Câu 1
Câu 1 (trang 115 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)
Trong Truyện Lục Vân Tiên, loại cấu trúc truyền thống nào được sử dụng? Đối với việc tuyên truyền đạo đức, loại cấu trúc văn học này có ý nghĩa gì?
Đáp án chi tiết:
Trong Truyện Lục Vân Tiên, cấu trúc truyền thống thường là cấu trúc ước lệ, gần như đã trở thành mẫu chuẩn. Nhân vật tốt thường gặp nhiều khó khăn, gian truân, nhưng cuối cùng vẫn được giúp đỡ, bảo vệ và thắng trận. Đối với việc tuyên truyền đạo đức, cấu trúc này thể hiện sự bất công trong cuộc sống và khát vọng về sự công bằng, chính trị thắng thế.
Câu 2
Câu 2 (trang 115 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)
Sau khi đọc đoạn trích, bạn cảm nhận Lục Vân Tiên là người như thế nào? Hãy phân tích các phẩm chất của nhân vật qua hành động đánh cướp và cách ứng xử với Kiều Nguyệt Nga.
Đáp án chi tiết:
Hành động cao quý của Lục Vân Tiên trong việc đánh cướp và cứu Kiều Nguyệt Nga thể hiện tài năng, lòng dũng cảm và lòng trung thành của anh ta. Dù phải đối mặt với nhiều cướp và không có vũ khí, nhưng Lục Vân Tiên vẫn quyết tâm đánh cướp để bảo vệ người yếu đuối. Hình ảnh Lục Vân Tiên trong trận đánh được mô tả đẹp đẽ, thể hiện sự dũng cảm của anh ta, giống như những anh hùng trong truyện cổ.
Tính cách của Lục Vân Tiên được thể hiện qua việc anh ta đánh cướp và sau đó cư xử với Kiều Nguyệt Nga. Anh ta là một người đầy lòng nhân từ và khiêm tốn. Anh ta từ chối sự tạ ơn của Kiều Nguyệt Nga và không muốn nhận quà của cô ấy. Hành động này thể hiện lòng nhân từ và khiêm tốn của Lục Vân Tiên.
=> Tính cách của Lục Vân Tiên là một hình mẫu hoàn hảo, thể hiện lòng dũng cảm và lòng trung thành của một anh hùng.
Câu 3
Câu 3 (trang 115 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)
Vai trò là người chịu ơn, Kiều Nguyệt Nga trong đoạn trích này thể hiện những phẩm chất tâm hồn như thế nào? Phân tích điều đó qua lời nói, cử chỉ của nàng?
Lời giải chi tiết:
Những phẩm chất tâm hồn của Kiều Nguyệt Nga:
- Đầu tiên, nàng hiện thân bằng lời nói trang nhã, duyên dáng, khiêm tốn: cách gọi “quân tử”, “tiện thiếp' khiến người ta cảm thấy dịu dàng; cách nói chuyện lịch thiệp, nhẹ nhàng, nhưng không kém phần thông thái (“Ta không dám tranh cãi cha”, “Gặp bụi đường cũng muốn lau dọn”), cách diễn đạt ý kiến rõ ràng, tinh tế, đồng thời đáp ứng đầy đủ những câu hỏi ân cần của Lục Vân Tiên, thể hiện lòng biết ơn chân thành, sự xúc động của mình:
Ngồi bên đường tạm nghỉ,
Xin cho thiếp lạy chàng.
- Nguyệt Nga là người chịu ơn, nhưng cũng là một cái ơn quý báu, không chỉ là việc cứu mạng, mà còn cứu cuộc đời trong trắng của mình (đối với phụ nữ, điều này càng quý giá hơn).
Bất cứ lúc nào gặp nguy nan,
Thà hy sinh cũng không sợ.
Nàng cảm thấy rất áy náy, lo lắng tìm kiếm cách để báo đáp cho Lục Vân Tiên, và nắm bắt được rằng việc báo ơn chưa bao giờ đủ:
Làm thế nào có thể đền tạ được lòng của người.
Do đó, cuối cùng nàng đã tự nguyện gắn bó với chàng trai kiên cường, dũng mãnh đó, và đã sẵn lòng hy sinh để giữ trọn tình yêu, trung thành với chàng.
Những phẩm chất tâm hồn đó đã khiến hình ảnh của Kiều Nguyệt Nga thu hút sự quý mến của nhân dân, người ta luôn đánh giá cao lòng biết ơn và tình nghĩa “biết ơn không quên'.
=> Nhân vật trong đoạn truyện được miêu tả qua hành động, cử chỉ, lời nói. Nhân vật ở đây thường được đặt trong những mối quan hệ xã hội, trong những tình huống, những xung đột của cuộc sống và thông qua hành động, lời nói của mình, nhân vật tự phát triển tính cách và chiếm lĩnh tình cảm yêu thương hoặc căm ghét của độc giả, người nghe. Đồng thời, sự tán dương hoặc phê phán từ tác giả cũng làm cho nhân vật trở nên sống động, để lại ấn tượng sâu sắc.
Câu 4
Câu 4 (trang 115 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)
Theo em, nhân vật trong đoạn trích này được mô tả chủ yếu qua ngoại hình, tâm trạng hay hành động, cử chỉ? Điều này cho thấy Truyện Lục Vân Tiên gần với thể loại truyện nào đã học?
Lời giải chi tiết:
- Nhân vật trong đoạn trích được mô tả chủ yếu qua hành động, ngôn ngữ, cử chỉ. Một phần vì Nguyễn Đình Chiêu là một nhà thơ mù, ông cảm nhận mọi sự vật xung quanh chủ yếu qua hành động và lời nói hơn.
- Truyện Lục Vân Tiên gần với thể loại truyện dân gian (truyền thuyết, cổ tích, truyện thơ Nôm dân gian…), diễn ra theo thứ tự thời gian, nhân vật nhất quán về tính cách tốt và xấu.
Câu 5
Câu 5 (trang 115 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)
Em đánh giá như thế nào về ngôn ngữ của tác giả trong đoạn trích?
Lời giải chi tiết:
Đánh giá về ngôn ngữ của tác giả trong đoạn thơ
- Ngôn ngữ giản dị, gần gũi, gần với lời nói hàng ngày và mang phong cách địa phương Nam Bộ. Nó có thể hơi thiếu sự tinh tế, uyển chuyển nhưng phù hợp với ngôn ngữ của người kể chuyện, tự nhiên và dễ tiếp cận với đại chúng.
- Ngôn ngữ trong thơ đa dạng, phản ánh diễn biến của câu chuyện: Lời nói giản dị nhất xuất hiện ở đoạn đầu. Trong bối cảnh cuộc chiến đang diễn ra, một bên là lời nói của Vân Tiên đầy nỗi buồn, một bên là lời của tên trùm cướp kiêu căng, hống hách. Đến cuối cùng, đoạn trò chuyện giữa Vân Tiên và Nguyệt Nga, lời nói trở nên ôn hòa, xúc động và chân thành.
Luyện tập
Hãy phân biệt sắc thái riêng từng lời thoại của mỗi nhân vật trong đọan trích (Phong Lai, Vân Tiên, Nguyệt Nga).
Lời giải chi tiết:
Sắc thái riêng từng lời thoại của mỗi nhân vật trong đoạn trích :
- Vân Tiên : mạnh mẽ, quả quyết, dũng mãnh (với Phong Lai), nhẹ nhàng khi đối diện với Nguyệt Nga.
- Phong Lai : hung ác, kiêu căng, tàn bạo và vô lương tâm.
- Nguyệt Nga : dịu dàng, tao nhã, đằm thắm.
