Buzz
Khi tôi đặt chân đến Buenos Aires vào đầu những năm 2010, tôi gần như không thể đặt món ăn trong một quán ăn địa phương. Hai năm sau đó, tôi có thể dễ dàng giải thích cấu trúc ngữ pháp tiếng Nga cho người bạn người Guatemala bằng tiếng Tây Ban Nha, ngôn ngữ chính của cô ấy.Hiện tại, tôi có khả năng giao tiếp thành thạo tiếng Tây Ban Nha và tiếng Bồ Đào Nha Brazil, và cũng biết một chút tiếng Nga.
Tôi không muốn phủ nhận rằng việc này dễ dàng hoặc có những phương pháp nhanh chóng hay thủ thuật. Tôi đã phải rèn luyện với sự chăm chỉ. Thực sự, tôi đã nghe nhiều 'hack' khi học ngoại ngữ, và chúng không hề hữu ích. Việc học một ngôn ngữ mới đòi hỏi thời gian và sự tương tác liên tục giữa việc học và giao tiếp.
Dưới đây là 25 mẹo mà tôi đã rút ra từ những kinh nghiệm trong những năm qua.
1. Giao Tiếp, Giao Tiếp, Giao Tiếp
Nếu “bí quyết” hay “phương pháp” học ngoại ngữ có tồn tại, thì đó chính là: dành hàng giờ cho những cuộc trò chuyện đầy ngại ngùng và căng thẳng với những người thành thạo hơn bạn ở ngôn ngữ đó. Một giờ để giao tiếp (với sự hỗ trợ và cuốn từ điển để tham khảo) đáng giá bằng 5 tiếng ở trường và 10 tiếng tự học.
Điều này có thể giải thích qua vài lý do. Lý do đầu tiên là động lực. Không quan trọng hướng dẫn học tập của bạn có chín chắn đến đâu, bạn sẽ có động lực hơn khi giao tiếp trực tiếp với một người thay vì một cuốn sách hoặc một chương trình audio trên máy tính.
Lý do thứ hai là ngôn ngữ cần được sử dụng chứ không phải ghi nhớ. Tôi không phải là một chuyên gia ngôn ngữ, nhưng từ kinh nghiệm của tôi, việc nhìn chằm chằm và ghi nhớ một từ trong sách hoặc trên thẻ nhớ 100 lần không hiệu quả bằng việc phải sử dụng từ đó trong các cuộc đàm thoại 2 đến 3 lần.
Tôi nghĩ đó là vì trí nhớ của chúng ta ưu tiên những kí ức có liên quan đến con người thật và các trải nghiệm xã hội, những kí ức chứa đựng cảm xúc.
Ví dụ, nếu tôi tra cứu động từ “phàn nàn” và sử dụng nó trong cuộc trò chuyện với người bạn mới, khả năng cao tôi sẽ áp dụng từ đó vào các cuộc đàm thoại phù hợp khi gặp cô ấy. Ngược lại, nếu tôi chỉ đọc từ đó 20 lần trên thẻ nhớ, tôi có thể hiểu chúng nhưng không thực sự áp dụng được. Phương pháp này không hữu ích với tôi nên tôi sẽ ít khi áp dụng nó.
2. Cường Độ Học Tập Quan Trọng Hơn Thời Gian Học Tập
Điều tôi muốn nói là học 4 tiếng mỗi ngày trong hai tuần hiệu quả hơn là học một tuần mỗi ngày trong 2 tháng. Đó là lý do tại sao nhiều người tham gia các lớp ngoại ngữ trên trường nhưng không thể ghi nhớ được gì. Họ chỉ học 3 - 4 tiếng một tuần và thường các buổi học cách xa nhau.
Học ngôn ngữ đòi hỏi sự lặp lại, trải nghiệm thực tế nhiều, và sự cam kết, sự kết nối và đầu tư. Hãy dành một chút thời gian cho việc học, ngay cả khi bạn chỉ có 1-2 tuần, và tập trung 100%, hơn là học nửa vời trong một lớp kéo dài hàng tháng hoặc thậm chí hàng năm.
3. Lớp học kém chất lượng và tốn quá nhiều thời gian
Sau tất cả, kết quả bạn nhận được không đáng với thời gian và nỗ lực mà bạn bỏ ra trong các lớp học nhóm.
Lớp học nhóm gặp hai vấn đề. Vấn đề đầu tiên là lớp phải điều chỉnh theo tiến độ của học viên yếu nhất. Vấn đề thứ hai là học ngoại ngữ là một quá trình cá nhân— mỗi người có khả năng học từ hoặc chủ đề nào đó dễ dàng hơn, do đó, lớp học không thể đáp ứng đủ nhu cầu của từng học viên.
Khi tham gia các lớp học tiếng Nga, tôi thấy việc chia động từ rất dễ dàng vì trước đó tôi đã học tiếng Tây Ban Nha. Nhưng người bạn cùng lớp của tôi, người sống ở Anh, gặp nhiều khó khăn với việc này. Kết quả là tôi phải dành rất nhiều thời gian trên lớp chỉ để chờ anh ta theo kịp tiến độ.
Tôi cũng có một người bạn cùng lớp sống ở Đức đã quen với những tình huống mà tôi chưa từng nghe qua. Tôi tin rằng anh ấy cũng đã phải đợi tôi làm quen với chúng. Lớp học càng đông thì hiệu quả học tập càng kém. Bất kỳ ai từng học ngoại ngữ trên trường mà không nhớ được gì đều sẽ nói với bạn điều này.
4. Tìm ra động lực khi học ngôn ngữ mới
Thật ngớ ngẩn khi phải nói điều này, nhưng biết được lý do bạn muốn học ngoại ngữ là chìa khóa để thành thạo ngôn ngữ đó.
Nhiều người bắt đầu học một ngôn ngữ mới mà không biết sử dụng nó để làm gì. Và họ chắc chắn sẽ thất bại. Bạn có thể học tất cả các mẹo và thủ thuật, nhưng nếu bạn không hiểu lý do đằng sau những mẹo đó, cách mà ngôn ngữ mới có thể làm phong phú cuộc sống của bạn thì rất có thể bạn sẽ mất đi động lực việc học sẽ giống như động cơ sắp hết xăng vậy.
Bạn muốn bắt đầu một cuộc sống mới ở một quốc gia khác? Bạn học ngoại ngữ vì bạn bị cuốn hút bởi một nền văn hóa nào đó và muốn hiểu sâu sắc về chúng? Bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến đi đến một vùng đất xa lạ và đơn giản chỉ cần gọi được đồ ăn đường phố và thông báo với tài xế taxi địa điểm bạn muốn đến bằng ngôn ngữ địa phương?
Tất cả đều là động lực tích cực để học ngoại ngữ.
Và đúng vậy, cũng có những động lực tiêu cực. Nếu bạn chỉ muốn học tiếng Nga để gây ấn tượng với cô gái Nga dễ thương bạn mới gặp ở quán bar, hoặc nếu bạn nghĩ đến việc học vài từ tiếng Pháp để khiến mọi người ấn tượng và cho rằng bạn thông minh thì tôi có tin không vui cho bạn.
Tìm ra động lực cho bản thân thật sự là một thách thức. Bạn có thể tự học bất kỳ môn nào khó khăn trong thời gian ngắn. Nhưng về lâu dài, bạn cần thấy được kết quả đáp trả cho những nỗ lực bạn đã bỏ ra. Nếu không, bạn sẽ mau chóng mất đi năng lượng.
5. Đặt ra mục tiêu học ngoại ngữ
Mục tiêu học ngôn ngữ nên được đặt ra một cách ngắn gọn, đơn giản và dễ đo lường. Nhiều người đặt ra mục tiêu cho bản thân bằng cách nói: “Tôi muốn thành thạo tiếng Nhật trong vòng sáu tháng!”
Vấn đề là, bạn có thể nói chuyện trôi chảy không? Bạn sẽ thành thạo ngoại ngữ bằng cách nào? Bạn có tự tin giao tiếp trong các tình huống hàng ngày không? Bạn có khả năng đọc và viết không? Bạn có thể xử lý được các vấn đề pháp lý liên quan đến công việc của bạn không?
Thay vì vậy, bạn nên đặt ra những mục tiêu cụ thể và rõ ràng. Hãy bắt đầu với những mục tiêu như “Tôi sẽ biết cách chào hỏi và tự giới thiệu vào cuối ngày hôm nay. Trong hai ngày tiếp theo, tôi sẽ học cách hỏi về nghề nghiệp của người khác và giới thiệu về bản thân. Đến cuối tuần, tôi sẽ biết cách tìm kiếm thức ăn và không cảm thấy đói.”
Và để khởi đầu, tôi sẽ đề ra cho bạn một mục tiêu cao cả, một cột mốc sẽ dẫn bạn đi xa nhất trên con đường đến sự thành thạo: “Nhớ vững 100 từ phổ biến nhất trong X tuần/tháng”.
6. Khởi đầu bằng việc học 100 từ thông dụng nhất
Không phải tất cả từ vựng đều có giá trị như nhau. Một số từ có ích hơn những từ khác.
Khi tôi ở Buenos Aires, tôi gặp một người đã học với Rosetta Stone trong nhiều tháng (tôi không khuyến khích cách này). Còn tôi, chỉ học với một gia sư trong vài tuần, nhưng tôi ngạc nhiên khi anh ấy không thể tham gia vào những cuộc trò chuyện cơ bản nhất mặc dù đã sống ở đó trong nhiều tháng.
Nguyên nhân là, hầu hết các từ vựng mà anh ta học liên quan đến đồ dùng nhà bếp, thành viên trong gia đình, quần áo và các phòng trong nhà. Nhưng nếu muốn hỏi về nơi sống của người khác trong thị trấn, anh ấy không biết phải nói gì.
Hãy bắt đầu với 100 từ phổ biến nhất và sau đó sử dụng chúng trong câu nhiều lần. Bạn nên hiểu ngữ pháp đủ để làm điều này và thực hành cho đến khi bạn cảm thấy thoải mái.
7. Mang theo từ điển mini
Việc này mang lại hiệu quả lớn hơn nhiều so với những gì tôi mong đợi.
Tôi đã cài đặt một ứng dụng từ điển Anh-Tây Ban Nha trên điện thoại và luôn sử dụng khi ở các quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha. Trong hai tuần đầu tiên ở Brazil, tôi quên tải ứng dụng từ điển Anh-Bồ Đào Nha. Tôi gặp RẤT NHIỀU khó khăn trong giao tiếp trong hai tuần đó, mặc dù tôi biết tiếng Bồ Đào Nha cơ bản.
Ngay khi sử dụng từ điển, tôi cảm nhận được sự khác biệt. Tôi chỉ mất hai giây để tra từ khi nói chuyện trên điện thoại. Và vì bạn sử dụng từ trong cuộc trò chuyện, nên bạn có nhiều khả năng ghi nhớ từ đó.
Ngay cả những hành động đơn giản như vậy cũng có tác động lớn đến cuộc trò chuyện và khả năng tương tác với người địa phương.
8. Tiếp tục luyện tập ngôn ngữ mới bằng cách nói một mình
Từ điển cũng có thể giúp bạn luyện tập trong lúc làm việc mà không cần giao tiếp với ai.
Hãy thách thức bản thân bằng cách suy nghĩ bằng ngôn ngữ mới. Chúng ta thường nói một mình bằng tiếng mẹ đẻ. Bạn có thể tiếp tục thực hành và tạo ra các câu cũng như các đoạn hội thoại tưởng tượng bằng ngôn ngữ mới.
Thực tế, việc tưởng tượng này giúp cuộc trò chuyện dễ dàng hơn khi bạn tham gia thực sự.
Ví dụ, bạn có thể tưởng tượng và luyện tập một cuộc trò chuyện về một chủ đề có thể xảy ra trước khi thực sự tham gia. Bạn có thể suy nghĩ về cách mô tả công việc và giải thích tại sao bạn đang ở nước ngoài và nói một ngôn ngữ mới.
Chắc chắn, những câu hỏi đó sẽ xuất hiện và bạn đã sẵn sàng để trả lời.
