Buzz
Một số gợi ý để bổ sung cho khả năng và phát triển não bộ của bạn bao gồm chơi game điện tử, học một ngôn ngữ mới, sáng tác âm nhạc và tham gia du lịch, và nhiều hơn nữa.
Các chuyên gia vẫn chưa hiểu rõ giới hạn của não bộ. Một số cho rằng chúng ta có thể không bao giờ hiểu hết. Tuy nhiên, có dấu hiệu cho thấy tính dẻo dai của hệ thần kinh là một quy trình quan trọng của não.
Ví dụ, nếu bạn gặp chấn thương sọ não sau một tai nạn ô tô và gặp khó khăn trong việc nói, không nhất thiết là bạn sẽ mất khả năng này mãi mãi. Việc trị liệu và phục hồi có thể giúp não bạn khôi phục lại khả năng này bằng cách sửa chữa hoặc tạo ra những con đường mới.
Tính linh hoạt của hệ thần kinh có vẻ hứa hẹn là một yếu tố quan trọng trong điều trị một số tình trạng sức khỏe tâm thần.
Các chuyên gia tin rằng, ví dụ, suy nghĩ tiêu cực thường đi kèm với bệnh trầm cảm có thể là do tính dẻo dai của hệ thần kinh bị gián đoạn hoặc suy yếu. Trong trường hợp này, việc thực hiện các bài tập thúc đẩy tính linh hoạt tích cực có thể giúp 'viết lại' những mô hình này để cải thiện sức khỏe.
Khởi động lại não bộ của bạn có vẻ phức tạp, nhưng thực sự bạn có thể thực hiện điều này ngay tại nhà.
1. Tham gia trò chơi điện tử
Bạn đã hiểu đúng.
Mặc dù việc tranh luận về lợi ích và rủi ro của việc chơi trò chơi điện tử có thể gây nhiều tranh cãi, nhưng nếu bạn thích chơi game, có một số tin tốt: Nghiên cứu cho thấy sở thích này có thể mang lại nhiều lợi ích về nhận thức.
Các lợi ích của việc chơi game bao gồm sự cải thiện về:
- Phát triển tư duy logic
- Nhận biết hình ảnh và định hướng trong không gian
- Ghi nhớ và phản ứng trong thời gian ngắn
- Kỹ năng suy luận, ra quyết định và giải quyết vấn đề
- Khả năng hồi phục
- Hợp tác và tham gia vào nhóm
Tóm lại, khi bạn tham gia trò chơi điện tử, bạn đang giúp não bộ của mình học được những kỹ năng mới. Những ảnh hưởng này không chỉ giới hạn trong trò chơi mà còn lan rộng ra phần còn lại của cuộc sống của bạn:
Học cách hồi phục sau khi thất bại trong trò chơi có thể giúp bạn hồi phục tốt hơn sau khi gặp thất bại.
Khám phá các phương án khác nhau cho một nhiệm vụ trong trò chơi có thể giúp cải thiện tư duy sáng tạo.
Mỗi trò chơi mang lại những lợi ích riêng biệt.
Theo đánh giá năm 2019, các loại trò chơi khác nhau có thể mang lại những lợi ích đặc biệt:
- Trò chơi phiêu lưu 3D có vẻ giúp cải thiện trí nhớ, giải quyết vấn đề và nhận biết cảnh.
- Trò chơi đố vui giúp nâng cao kỹ năng giải quyết vấn đề, kết nối não và dự đoán không gian.
- Tham gia vào các trò chơi nhịp điệu, như khiêu vũ hoặc tập thể dục trong trò chơi điện tử, có thể giúp cải thiện trí nhớ và sự tập trung vào không gian thị giác.
Các hiệu ứng này thường xuất hiện sau khoảng 16 giờ chơi. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bạn phải chơi 16 giờ liên tục - điều này thực sự không được khuyến khích.
Thêm một vài giờ chơi game mỗi tuần vào thời gian rảnh rỗi của bạn có thể là một cách tốt để cải thiện tính linh hoạt của hệ thần kinh.
2. Học một ngôn ngữ mới
Bạn đã từng nghĩ đến việc học một ngôn ngữ mới chưa? Có thể bạn nghĩ việc học một ngôn ngữ thứ hai (hoặc thứ ba) có thể mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp hoặc bạn chỉ muốn học vui vẻ.
Trong cả hai trường hợp, việc học một ngôn ngữ mới sẽ mang lại nhiều lợi ích cho não bộ của bạn. Có nhiều bằng chứng cho thấy việc học một ngôn ngữ mới có thể cải thiện chức năng nhận thức.
Nâng cao sức mạnh của tế bào não...
Trong một nghiên cứu thực hiện vào năm 2012, các nhà nghiên cứu đã quan sát 10 sinh viên trao đổi là người bản xứ tiếng Anh đang học tiếng Đức tại Thụy Sĩ. Sau 5 tháng tiếp xúc sâu rộng với ngôn ngữ, trình độ tiếng Đức của họ đã tăng lên - và mật độ của chất xám trong não cũng tăng lên theo.
Chất xám là nơi chứa đựng nhiều khu vực quan trọng trong hệ thống não của bạn, bao gồm các khu vực có liên quan đến:
- Ngôn ngữ
- Sự chú ý
- Ký ức
- Tình cảm
- Kỹ năng vận động
Mật độ chất xám tăng có thể cải thiện hoạt động của bạn ở những lĩnh vực này, đặc biệt là khi tuổi già đã đến.
Thực tế, có niềm tin rằng việc biết nhiều ngôn ngữ có thể mang lại một số lợi ích bảo vệ chống lại sự suy giảm nhận thức. Học một ngôn ngữ ở bất kỳ giai đoạn nào trong cuộc đời có thể giúp chậm lại sự suy giảm trong tương lai do tuổi già, bao gồm cả các triệu chứng suy giảm trí tuệ.
Nghiên cứu năm 2012 khác đã tìm thấy bằng chứng ủng hộ quan điểm rằng việc học một ngôn ngữ mới sẽ tăng mật độ chất xám và tính linh hoạt của hệ thần kinh.
Sau 3 tháng nghiên cứu chuyên sâu về một chủ đề mới, 14 phiên dịch viên trưởng thành đã nhận thấy sự tăng về mật độ chất xám và dung tích của vùng hồi hải mã. Hồi hải mã đóng vai trò quan trọng trong việc khôi phục trí nhớ dài hạn.
Theo nghiên cứu vào năm 2017, việc học ngôn ngữ thứ hai ở tuổi trưởng thành cũng có thể nâng cao chất lượng cải thiện trí não, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối và giao tiếp giữa các khu vực não khác nhau.
Việc học một ngôn ngữ mới ở mọi độ tuổi có thể gây ra những hiệu ứng sau:
- Kỹ năng giải quyết vấn đề và tư duy sáng tạo mạnh mẽ hơn
- Tăng cường vốn từ vựng
- Khả năng đọc hiểu được nâng cao
- Nâng cao khả năng đa nhiệm
Có thể bạn đã nghe về các ứng dụng trực tuyến như Rosetta Stone, Babbel và Duolingo, nhưng cũng có những cách khác để học ngôn ngữ.
Hãy ghé qua cửa hàng sách cũ trong khu vực hoặc thăm thư viện của bạn để tìm sách giáo trình hoặc đĩa CD.
3. Tạo một số bản nhạc.
Âm nhạc mang lại nhiều lợi ích cho não. Nó có thể giúp cải thiện:
- Tâm trạng
- Khả năng học và ghi nhớ thông tin mới
- Tập trung và chú ý
Liệu pháp âm nhạc cũng có thể giúp làm chậm quá trình suy giảm nhận thức ở người già.
Nghiên cứu từ năm 2017 cho thấy âm nhạc, đặc biệt là khi kết hợp với khiêu vũ, nghệ thuật, chơi game và tập thể dục, có thể thúc đẩy tính linh hoạt của hệ thần kinh.
Âm nhạc có thể cải thiện khả năng điều chỉnh chuyển động và phối hợp, đồng thời giúp tăng cường khả năng ghi nhớ. Ngoài ra, nó không chỉ ngăn ngừa suy giảm nhận thức mà còn giảm đau và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Theo một đánh giá vào năm 2015, việc rèn luyện âm nhạc cũng mang lại lợi ích tương tự như việc tập luyện trí não.
Học chơi nhạc từ khi còn nhỏ có thể giúp bảo vệ khỏi suy giảm nhận thức liên quan đến tuổi tác và cải thiện hiệu suất nhận thức ở người lớn.
Nghiên cứu cũng cho thấy rằng các nhạc sĩ thường có:
- Hiểu biết sâu sắc về âm thanh và hình ảnh
- Khả năng tập trung và chú ý cao hơn
- Trí nhớ mạnh mẽ hơn
- Phối hợp động cơ linh hoạt hơn
Không bao giờ là quá muộn để bắt đầu học một nhạc cụ. Hướng dẫn trực tuyến có thể giúp bạn khởi đầu, đặc biệt nếu bạn không muốn tốn kém vào các khóa học truyền thống.
Tìm kiếm các quảng cáo tại địa phương để mua các nhạc cụ đã qua sử dụng hoặc thử các lựa chọn giá rẻ như ukulele, harmonica hoặc keyboard (nhiều người cho rằng những nhạc cụ này dễ học).
Không phải là người am hiểu âm nhạc? Không vấn đề! Ngay cả việc nghe nhạc thường xuyên cũng có thể nâng cao sự linh hoạt của não. Vì vậy, hãy bật danh sách nhạc yêu thích của bạn lên - điều này tốt cho trí não của bạn.
4. Du lịch
Nếu bạn yêu thích du lịch, đây là một lý do khác để khám phá một nơi mới: Du lịch có thể giúp nâng cao sự linh hoạt trong nhận thức, truyền cảm hứng và tăng cường sự sáng tạo.
Khám phá cảnh đẹp và môi trường mới cũng có thể giúp bạn hiểu sâu hơn về các nền văn hóa khác nhau và trở thành một người giao tiếp tốt hơn. Cả hai điều này đều có thể mang lại nhiều lợi ích về nhận thức.
Thăm những địa điểm mới cũng có thể mở rộng tầm nhìn của bạn, giúp bạn mở rộng trí óc và mang lại góc nhìn mới về những thứ gần gũi hơn, như mục tiêu nghề nghiệp, tình bạn hoặc giá trị cá nhân.
Nếu bạn không thể rời xa thế giới này ngay lập tức, đừng quá lo lắng. Bạn vẫn có thể khám phá những điều thú vị gần bạn.
Hãy thử ngay điều này:
- Dạo chơi qua những con phố mới
- Ghé thăm cửa hàng tạp hóa khác trong khu vực
- Chinh phục những đỉnh núi
- Khám phá thế giới qua màn ảnh (bắt đầu với các video du lịch của National Geographic trên YouTube)
5. Vận động cơ thể
Hầu hết mọi người đều hiểu rằng việc vận động cơ thể mang lại nhiều lợi ích về sức khỏe:
- Phát triển cơ bắp
- Cải thiện thể lực và sức khỏe
- Giúp bạn ngủ ngon hơn
Ngoài ra, hoạt động thể chất còn giúp cải thiện trí não của bạn. Vận động cơ thể - đặc biệt là các hoạt động nhịp điệu - có thể giúp nâng cao khả năng suy luận như học tập và trí nhớ.
Theo đánh giá tài liệu từ năm 2018, việc vận động cơ thể cũng giúp cải thiện khả năng phối hợp vận động và kết nối não, đồng thời có thể bảo vệ chống lại sự suy giảm nhận thức.
Một lợi ích khác của hoạt động thể chất là việc rèn luyện thần kinh. Điều này giúp kích thích lưu lượng máu và tăng trưởng tế bào não, các nghiên cứu đã liên kết việc này với việc giảm các triệu chứng của trầm cảm.
Nếu bạn tập thể dục với người khác hoặc trong một nhóm, bạn cũng có thể nhận được những lợi ích xã hội.
Kết nối xã hội mạnh mẽ sẽ cải thiện chất lượng cuộc sống và tâm trạng, do đó, việc giao lưu với người khác thường xuyên hơn có thể là một cách tốt để tăng cường sức khỏe tinh thần và giảm triệu chứng lo âu và trầm cảm.
Các khuyến nghị về việc vận động cơ thể có thể thay đổi tùy thuộc vào độ tuổi, khả năng và sức khỏe của bạn, nhưng bạn nên thực hiện ít nhất một hoạt động nhỏ mỗi ngày.
6. Tạo nghệ thuật
Sáng tạo trong nghệ thuật có thể mở ra cho bạn cách nhìn khác về thế giới, độc đáo và mới mẻ. Ví dụ, bạn có thể sử dụng nghệ thuật để tổ chức và thể hiện cảm xúc, chia sẻ trải nghiệm cá nhân hoặc hiểu sâu hơn về những cuộc đấu tranh cá nhân.
Theo nghiên cứu từ năm 2015, các hoạt động nghệ thuật như vẽ và hội họa có lợi ích trực tiếp đối với não bộ của bạn bằng cách tăng cường khả năng sáng tạo và cải thiện khả năng nhận thức.
Việc thực hành nghệ thuật cũng có thể giúp tạo ra các con đường mới và củng cố các kết nối trong não của bạn, từ đó cải thiện chức năng nhận thức tổng thể.
Không có kinh nghiệm trong nghệ thuật? Không sao cả. Giống như nhiều kỹ năng khác, khả năng nghệ thuật thường được cải thiện qua thời gian và thực hành.
YouTube cung cấp nhiều hướng dẫn vẽ và thư viện địa phương (hoặc bất kỳ hiệu sách nào) có sách về vẽ hoặc phác thảo cho mọi người ở mọi cấp độ kỹ năng.
Xung quanh vấn đề thiếu tập trung
Ngay cả việc vẽ đơn giản cũng có thể giúp kích hoạt mạng chế độ mặc định của não, giúp bạn giải phóng sự tập trung trong thời gian ngắn.
Thói quen thường xuyên nghỉ ngơi tinh thần liên quan trực tiếp đến tính dẻo dai của thần kinh. Để não được nghỉ ngơi, bạn có thể:
- Gián đoạn những thói quen không lành mạnh
- Tìm ra giải pháp mới cho vấn đề
Vậy nên, khi bạn cảm thấy đang đợi chờ điều gì đó với bàn tay trắng, hãy lấy bút ra và bắt đầu vẽ.
Nghệ thuật cũng giúp thúc đẩy sự thư giãn, vì vậy hãy dành thời gian cho nó trong tuần của bạn. Hãy kêu gọi cả gia đình và bạn bè của bạn - tất cả mọi người đều sẽ hưởng lợi từ việc này.
Yếu tố quyết định
Trước đây, các chuyên gia tin rằng sau một thời điểm nhất định trong cuộc đời, bộ não không thể thay đổi hoặc phát triển thêm. Nhưng hiện nay, họ biết rằng điều này không đúng.
Với một chút thời gian và kiên nhẫn, bạn có thể điều chỉnh lại bộ não của mình, điều này có thể giúp giải quyết một số triệu chứng sức khỏe tâm thần cụ thể và bảo vệ chống lại sự suy giảm nhận thức.
