
Khi ngày kỷ niệm 3 năm làm việc tại Google đến gần, tôi không ngừng suy ngẫm về hành trình của mình, từ một sinh viên mới tốt nghiệp tràn đầy lo lắng đến một kỹ sư phần mềm thành công như hiện tại.
Tôi gia nhập Google vào năm 2019 ngay sau khi tốt nghiệp Đại học bang Ohio với bằng Cử nhân Khoa học Máy tính và Kỹ thuật. Lúc đó, tôi tràn đầy phấn khích và mong muốn được học hỏi và phát triển.
Nhiều điều đã thay đổi kể từ đó.
Hành trình của tôi bắt đầu với Chương trình Thực tập Kỹ sư tại Google, một chương trình thực tập xoay vòng cho sinh viên mới tốt nghiệp, giúp họ tiếp cận nhiều nhóm khác nhau trong Google và dễ dàng xây dựng mối quan hệ với các thành viên khác. Sau khi hoàn thành chương trình, các thành viên sẽ được trao vị trí toàn thời gian tại Google. Chương trình cũng cung cấp thêm sự cố vấn để giúp đỡ các thành viên chuyển đổi kiến thức học thuật thành hành động thực tế. Thật đáng tiếc, chương trình này hiện không còn tồn tại, vì vậy tôi cảm thấy may mắn khi có cơ hội trải qua trải nghiệm này.
Gia nhập Google là một trải nghiệm đầy ấn tượng đối với tôi. Tôi không thể tin được rằng mình đã có cơ hội làm việc ở đây. Ngay cả khi chương trình thực tập không tốt bằng một vị trí kỹ sư cấp 3 tiêu chuẩn, đó vẫn là một cơ hội không thể bỏ lỡ. Tôi thu dọn đồ đạc và mua vé một chiều từ Cleveland đến San Francisco.
Trong lần bắt đầu tham gia chương trình thực tập, tôi được tham gia vào nhóm Google TV. Tôi rất phấn khích với cơ hội thể hiện kỹ năng của mình để chứng minh tôi xứng đáng với vị trí toàn thời gian này.
Tôi rất may mắn khi kết thúc chương trình tại nơi làm việc của tôi. Tôi đã nhận được sự hỗ trợ tuyệt vời từ Google TV. Người hướng dẫn của tôi đã chia sẻ rất nhiều kiến thức về cuộc sống mà bạn không thể học được ở trường đại học hoặc trong gia đình. Tôi sẽ không bao giờ quên những bài học quý giá từ anh ấy. Mỗi ngày tôi đều có hàng loạt câu hỏi muốn hỏi anh ấy.
Điều quan trọng nhất tôi học được là đừng ngần ngại đặt câu hỏi.
Đừng bao giờ sợ hỏi.
Điều này thực sự quan trọng và cần được nhấn mạnh nhiều lần. Dù bạn mới vào nghề hay đã có kinh nghiệm, đừng bao giờ ngần ngại hỏi. Khi bạn phát triển, cách bạn đặt câu hỏi cũng sẽ thay đổi phù hợp.
Nếu bạn không biết câu trả lời, hãy tìm người có thể giúp bạn. Đôi khi, bạn có thể tìm thấy câu trả lời trực tuyến hoặc trong tài liệu. Hoặc bạn có thể hỏi đồng nghiệp hoặc người trong nhóm khác.
Hỏi câu hỏi có thể giúp bạn giải quyết vấn đề ngay lập tức hoặc mở ra các giải pháp mới. Mục tiêu của bạn là hoàn thành nhiệm vụ càng sớm càng tốt. Tìm kiếm thông tin có thể mang lại giá trị lớn, đặc biệt nếu đó là thông tin mà không ai khác trong nhóm của bạn có. Học hỏi kiến thức mới và chia sẻ nó với nhóm của bạn là một cách tuyệt vời để thể hiện giá trị của bạn.
Đừng ngần ngại hỏi câu hỏi. Việc tìm kiếm sự giúp đỡ có thể mang lại lợi ích lớn hơn rất nhiều. Tất cả chúng ta đều phải học từ người khác. Các kỹ sư hàng đầu có thể đã từng hỏi các cấp trên của họ một lúc nào đó.
Trong vài tháng đầu, tôi đã đặt hàng loạt câu hỏi. Điều tuyệt vời khi làm việc tại Google là bạn luôn được bao quanh bởi những người giỏi. Luôn có ai đó có thể trả lời câu hỏi của bạn và sẵn lòng chia sẻ kiến thức.
Sau khi đóng góp nhiều hơn dự kiến trong nhóm Google TV, tôi được thăng chức thành kỹ sư phần mềm toàn thời gian. Nhưng khi không còn vị trí trong nhóm, tôi đã gia nhập đội Google Play Movies. Tôi vừa mong chờ học hỏi trên một nhóm mới vừa lo lắng về việc làm quen với dự án mới.
Môi trường ở đây khác biệt so với Google TV. Quy trình linh hoạt hơn và thường xuyên phải xử lý sự cố. Nhưng cũng có nhiều cơ hội làm việc. Trưởng nhóm kỹ thuật gọi đây là 'miền Tây hoang dã'. Tôi nhanh chóng hòa nhập và đảm nhận nhiều dự án nhỏ. Số lượng mã tôi gửi tăng đáng kể và tôi cảm thấy mình đang trở thành một thành viên có giá trị trong nhóm.
Trong khoảng thời gian này, đại dịch COVID-19 bùng phát. Tôi có thể nói về Covid suốt ngày nhưng để dành cho một cơ hội khác.
Kết thúc năm đó, tôi trải qua vòng đánh giá hiệu suất công việc đầu tiên. Quá trình này thường đòi hỏi nhiều kỹ năng chính trị và sự khéo léo hơn là bất cứ thứ gì, khác xa so với lĩnh vực kỹ thuật của kỹ sư phần mềm. Ngay cả khi có bằng chứng cụ thể về thành tích, bạn vẫn cần trình bày chúng theo cách nhấn mạnh tầm quan trọng của chúng. Qua nhiều lần thử nghiệm và trao đổi trực tiếp, tôi đã học được bài học tiếp theo mà tôi sẽ chia sẻ ngay sau đây.

Nếu bạn không yêu cầu, bạn sẽ không nhận được những gì bạn xứng đáng.
Thông thường, các nhà quản lý chỉ làm những điều tối thiểu để thỏa mãn nhân viên. May mắn cho tôi, các quản lý của tôi tại Google thường hành động vì lợi ích của tôi. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng đúng. Bạn nên luôn giữ cho mục tiêu và kỳ vọng của mình phù hợp với yêu cầu quản lý. Các đánh giá hiệu suất công việc càng làm trầm trọng thêm tình trạng này. Nếu sếp của bạn nghĩ rằng xếp hạng X sẽ khiến bạn hài lòng, nhưng thực tế bạn cho rằng mình xứng đáng với xếp hạng Y, thì bạn có thể đoán được kết quả cuối cùng rồi đó.
Việc yêu cầu điều gì đó không gây hại cho ai cả. Điều tồi tệ nhất có thể xảy ra là bạn sẽ nhận được câu trả lời 'không'. Ngay cả khi bị từ chối, bây giờ quản lý của bạn đã biết kỳ vọng của bạn là gì và mục tiêu của họ là làm việc với bạn để đảm bảo rằng bạn xứng đáng với những gì bạn yêu cầu vào lần đánh giá tiếp theo. Tất nhiên, kinh nghiệm này được viết dựa trên quy trình của Google, nhưng những nguyên tắc này cũng có thể áp dụng cho các công ty khác. Những lập luận tương tự có thể được đưa ra khi yêu cầu thăng chức, tăng lương hoặc thay đổi chức danh.
Bắt đầu trong một nhóm mới, việc yêu cầu điều gì đó có thể khiến bạn cảm thấy e ngại. Sự thật là, nhu cầu và mục tiêu của bạn cũng có giá trị như của mọi người khác. Đừng bao giờ quên điều đó.
Khoảng thời gian này, Google Play Movies được Android TV tiếp nhận và đổi tên thành Google TV Mobile. Tình cờ, tôi lại quay về đúng với chỗ ban đầu.
Khách hàng của Google Play Movies dựa vào Google Play để nhận đề xuất và nội dung, trong khi Google TV sử dụng nền tảng nội dung mới từ kết quả tìm kiếm. Để hoàn toàn chuyển đổi sang Google TV, nhóm của tôi phải xây dựng lại ứng dụng từ đầu để có thể di chuyển sang nền tảng của họ một cách chính xác. Mặc dù điều này có vẻ như là một trải nghiệm khó khăn và tốn thời gian, nhưng tôi nhận ra trong cái rủi lại có cái may. Khi giúp nhóm xây dựng từ đầu, bạn sẽ nhanh chóng học được cách mọi thứ hoạt động. Thêm vào đó, có nhiều cơ hội để chứng minh giá trị của bạn. Bạn có thể vận hành hệ thống và xem xét tài liệu quan trọng hàng ngày. Thay vì phải đào bới qua hàng trăm dòng mã, bạn chỉ cần nhìn vào mã đã được kiểm tra vào ngày hôm qua để hiểu cách quy trình cốt lõi đã triển khai.
Tôi bắt đầu tham gia vào các dự án lớn hơn. Một trong những dự án mà tôi tham gia sâu là Google TV Virtual Remote, một nỗ lực quan trọng để cải thiện trải nghiệm người dùng trên nhiều thiết bị trong hệ sinh thái Google TV. Tuy nhiên, tôi học được rằng một ngày chỉ có 24 giờ. Điều này dẫn chúng ta đến bài học tiếp theo...

Hãy học cách từ chối.
Bài học này hơi khó khăn một chút. Rõ ràng, bạn không thể từ chối mọi thứ. Thực ra, chìa khóa nằm ở việc biết khi nào và làm thế nào để từ chối. Đôi khi, bạn có thể linh hoạt hơn bằng cách thỏa hiệp để giảm bớt gánh nặng cho bản thân.
Nếu bạn biết mình không đủ thời gian hoặc năng lực để hoàn thành một dự án một cách tốt nhất trong một thời hạn cụ thể, bạn có 3 lựa chọn:
- Thẳng thắn nói rằng bạn không đủ thời gian và để người khác đảm nhận.
- Thỏa hiệp về một thời hạn khác hoặc giảm quy mô dự án.
- Hợp tác với một người khác trong nhóm của bạn.
Không có gì sai với bất kỳ lựa chọn nào trong số những lựa chọn trên. Tất cả đều có thể chấp nhận được. Nói 'Không' có thể khó khăn, đặc biệt là khi bạn còn trẻ và háo hức muốn chứng tỏ tài năng của mình. Tuy nhiên, làm việc đến kiệt quệ lại vô cùng nguy hiểm, và việc nhận quá nhiều việc so với khả năng xử lý sẽ chỉ khiến bạn bị thụt lùi.
Có mối quan hệ tích cực với các quản lý dự án và nhà thiết kế UX trong nhóm sẽ giúp việc thỏa hiệp dễ dàng hơn nhiều. Ngay cả ở những công ty công nghệ lớn như Google, mảng kinh doanh và kỹ thuật đôi khi cũng có thể không đồng bộ. Điều này dẫn đến những hiểu lầm về tính khả thi của thời hạn hoặc thông số kỹ thuật. Nếu điều gì đó không hiệu quả, hãy thông báo cho quản lý càng sớm càng tốt. Bởi việc thiết lập các ưu tiên và thời hạn dựa trên tốc độ kỹ thuật sẵn có là trách nhiệm của họ.
Khi tôi bắt đầu nỗ lực cho một vị trí cao hơn, lựa chọn thứ 3 trở thành điều khó khăn nhất đối với tôi. Bỏ qua công việc mà bạn biết mình có thể hoàn thành có thể khó chấp nhận, nhưng một phần của quá trình trưởng thành như một kỹ sư là học cách phân công cho các kỹ sư trẻ hơn và tập trung vào các vấn đề quy mô lớn hơn.
Sau khi ra mắt điều khiển từ xa ảo và ứng dụng Google TV Mobile được xây dựng lại, tôi cũng được thăng chức lên kỹ sư cấp 4. Nhóm đã thay đổi đáng kể kể từ khi tôi gia nhập vào đầu năm 2020. Chúng tôi đã mất bốn kỹ sư cấp 4 và một trưởng nhóm kỹ thuật cấp 5. Thay thế cho họ là ba kỹ sư cấp 3, trong đó hai người là sinh viên mới tốt nghiệp. Bất chấp thời gian công tác dường như ngắn ngủi của tôi tại Google TV, tôi bỗng nhiên thấy mình có nhiều kinh nghiệm hơn một nửa đội.
Thật là một sự đảo ngược tình thế thú vị. Khi tôi mới gia nhập nhóm, tôi ngưỡng mộ tất cả mọi người vì họ giỏi hơn tôi rất nhiều. Bỗng nhiên, tôi thấy mình ở vị thế ngược lại. Mặc dù bản thân không hoàn toàn tự tin, nhưng các kỹ sư trẻ lại tìm tới tôi khi cần giúp đỡ. Và đó là khi tôi học được bài học cuối cùng mà tôi muốn chia sẻ.

Hãy tin tưởng vào kiến thức của bạn.
Gần như mỗi ngày, bạn sẽ học được những điều mới mẻ mà bạn chưa nhận ra. Điều này có thể tích lũy thành một lượng thông tin đáng kinh ngạc chỉ trong một hoặc hai năm. Chúng ta dễ dàng quên đi mình biết bao nhiêu cho đến khi bắt đầu phải trả lời những câu hỏi chi tiết hoặc giúp gỡ lỗi sự cố. Bất ngờ, bạn có thể giải thích mọi thứ một cách hùng hồn và giải quyết bất kỳ lỗi nào trong hệ thống. Những rào cản kỹ thuật nhỏ lại dần và cuối cùng là biến mất hoàn toàn.
Hãy sử dụng kiến thức này như nền tảng của sự tự tin. Thể hiện khả năng giải quyết mọi dự án và mang lại kết quả vượt trội. Mọi người sẽ nhận ra sự tự tin này, và nó có thể mang lại lợi thế cho bạn. Cách thể hiện những gì bạn làm được thường có trọng lượng ngang bằng với chất lượng và số lượng thực tế của nó.
Sau khi được thăng chức lên kỹ sư cấp 4, thái độ của tôi đã thay đổi. Bỗng nhiên, tôi trở nên quyết đoán và cởi mở hơn với những thách thức kỹ thuật. Tôi bắt đầu tập trung vào việc trở thành nhà lãnh đạo mà mọi người mong đợi thông qua việc phân công và đóng góp kỹ thuật xuất sắc. Tôi tận dụng kiến thức kỹ thuật sâu rộng về Google TV Mobile để thúc đẩy quá trình chuyển đổi này.
Sự tự tin thường dẫn đến hiệu quả công việc cao hơn, và bạn sẽ lại càng cảm thấy tự tin, như một vòng lặp vậy. Bắt đầu quá trình này càng sớm, bạn càng nhanh chóng thúc đẩy sự tiến bộ của mình. Thật ra, việc thay đổi thái độ không hề dễ dàng, đặc biệt nếu bạn mới bắt đầu sự nghiệp. May mắn thay, quá trình này sẽ dễ dàng hơn theo thời gian. Chỉ cần bạn đừng bỏ cuộc.

Kết luận
Thật điên rồ khi thấy mọi thứ đã thay đổi chóng mặt chỉ trong ba năm (và dưới tác động tiêu cực của đại dịch toàn cầu). Suy ngẫm về những thay đổi này khiến tôi phấn khích khi nghĩ về những gì sẽ xảy ra trong ba năm tới.
Viết suy nghĩ ra giấy như thế này giúp tôi hoàn toàn xử lý các suy nghĩ của mình và hình thành những ý tưởng và bài học cụ thể để chia sẻ với mọi người. Tôi cũng khuyến khích những người khác làm điều tương tự.
Thành thật mà nói, mọi thứ được chia sẻ ở đây phản ánh những gì tôi đã quan sát trong ba năm qua. Trải nghiệm của tôi không nhất thiết phải giống với những gì các kỹ sư phần mềm khác có thể trải qua, cũng không hoàn toàn mô tả cuộc sống làm việc tại Google. Tôi yêu công việc của mình và tôi tin rằng Google là một công ty tuyệt vời. Tôi không thể tưởng tượng rằng mình có thể nhận được sự hướng dẫn tận tâm như vậy ở bất kỳ nơi nào khác. Nếu được các bạn ủng hộ thì tôi có thể sẽ viết về cuộc sống tại Google trong tương lai. Cảm ơn các bạn!
