[ToMo] Các Sách Tư Duy Phản Biện Xuất Sắc Nhất (Phần 2)

Chắc chắn đấy. Tiếp theo, bạn đã bao giờ muốn thảo luận về Black Box Thinking của Matthew Syed - một cựu vận động viên bóng bàn nổi tiếng quốc tế?

Đúng vậy, cuốn sách này khá đặc biệt. Matthew Syed không chỉ là một cựu vận động viên bóng bàn quốc tế, mà còn là người có bằng PPE hạng nhất từ trường Oxford.

Cuốn sách này rất thú vị. Nó thách thức chúng ta suy nghĩ khác về thất bại. Black Box Thinking là cụm từ xuất phát từ hộp đen trên mỗi máy bay, ghi lại dữ liệu quan trọng về chuyến bay và thông tin âm thanh khi máy bay gặp sự cố. Khi xảy ra sự cố, những dữ liệu này đóng vai trò quan trọng trong việc tìm ra nguyên nhân và học từ kinh nghiệm đó, từ đó cải thiện an toàn hàng không và niềm tin của công chúng trong ngành.

Rõ ràng, ai cũng muốn tránh tai nạn hàng không vì giá trị cuộc sống. Việc học từ những sự cố này giúp ngành hàng không trở nên an toàn hơn, với niềm tin của hành khách được củng cố. Đây là một mô hình quan trọng trong ngành công nghiệp, khi mọi sự cố được coi là cơ hội học hỏi và cải thiện.

Trái với nhiều lĩnh vực khác, trong chăm sóc sức khỏe, thất bại thường không được chia sẻ, có thể vì sợ kiện tụng hoặc phân cấp trong nghề y.

Trong ngành y, việc giữ kín lỗi lầm là phổ biến để tránh tổn hại cho sự nghiệp, dẫn đến lỗi y tế và sơ suất im lặng.

Matthew Syed thúc đẩy thái độ tích cực hóa thất bại, nhấn mạnh rằng mỗi sai lầm là cơ hội học hỏi và tiến bộ.

Sai lầm là trải nghiệm học tập, giúp người ta tiến lên và cải thiện, không phải là điều cần sợ hãi và tránh xa.

Biến thất bại thành trải nghiệm tích cực, học hỏi và chia sẻ sai lầm để phát triển và đạt được thành công cao hơn.

Nhân viên hàng không thường xuyên kiểm tra danh sách trước khi cất cánh để đảm bảo an toàn. Chúng ta cũng cần áp dụng điều này trong y học và các lĩnh vực khác để giảm thiểu lỗi lầm.

Lỗi không thể bị xóa bỏ chỉ bằng cách giả vờ chúng không xảy ra. Chúng ta cần chấp nhận lỗi và học từ chúng để tránh tái phát.

Thất bại không phải lúc nào cũng tồi tệ. Nó có thể là một cơ hội học hỏi quý báu.

Việc chia sẻ kiến ​​thức từ những sai lầm đã xảy ra là cách tốt nhất để tránh thất bại trong tương lai.

Chúng ta cần nhìn nhận lỗi là một phần tự nhiên của quá trình học và phát triển.

Matthew Syed tin rằng suy nghĩ tích cực và chấp nhận thất bại là chìa khóa để đạt được thành công.

Cuốn sách của Rolf Dobelli, The Art of Thinking Clearly, là một bản tóm tắt của 99 cách suy nghĩ khác nhau, bao gồm tâm lý, logic, và xã hội.

The Art of Thinking Clearly của Rolf Dobelli là một tài liệu đầy đủ các mẫu suy nghĩ khác nhau, mỗi mẫu được minh họa bằng ví dụ cụ thể.

The Art of Thinking Clearly là một cuốn sách dễ đọc và rất hữu ích trong việc nâng cao suy nghĩ logic và tư duy của bạn.

Cuốn sách The Art of Thinking Clearly của Rolf Dobelli cung cấp 99 mẫu suy nghĩ khác nhau và rất phù hợp để đọc lướt qua.

Tôi đã thêm nó vào danh sách vì nó khuyến khích bạn nâng cao suy nghĩ phê phán bằng cách gắn nhãn cho mọi thứ, nhận ra các bước tiến, và cũng qua các ví dụ đáng nhớ để học hỏi. Đây là một quyển sách độc đáo. Dobelli không tự xưng là nhà tư tưởng; anh ấy là một người tổng hợp suy nghĩ của người khác. Ý tưởng mà anh ấy truyền đạt là hợp nhất nhiều yếu tố vào một chỗ duy nhất.

 Tôi muốn chia sẻ một phần của cuốn sách này: có một chương về nghịch lý của sự lựa chọn dài ba trang mang tên 'Ít còn hơn nhiều', và nó là ý tưởng rất đơn giản rằng việc cung cấp quá nhiều lựa chọn cho ai đó không chỉ tốn thời gian của họ mà còn có thể làm suy giảm chất lượng cuộc sống của họ, thậm chí đối với sự hạnh phúc của họ.

Tôi đã thấy một ví dụ cho ý tưởng này trong siêu thị một ngày. Tình cờ tôi gặp một người bạn đứng trước hàng chục loại cà phê khác nhau. Loại mà anh ta thích không có trong danh sách, và anh ta cảm thấy mất kiên nhẫn khi phải chọn giữa tất cả các thương hiệu khác nhau. Nếu chỉ có một hoặc hai lựa chọn, anh ấy đã nhanh chóng quyết định chọn một trong số đó.

 Dobelli tóm tắt công việc của nhà tâm lý học Barry Schwartz, người đã phát hiện ra rằng nói chung, có quá nhiều lựa chọn có thể làm cho quyết định trở nên khó khăn hơn đối với mọi người. Chúng ta thường nghĩ rằng sự đa dạng lựa chọn là tốt, nhưng thực tế là nó có thể dẫn đến việc chúng ta đưa ra những quyết định không tốt cho bản thân khi có quá nhiều lựa chọn.

 Cuối cùng, ông ấy đặt câu hỏi ‘Bạn có thể làm gì để giải quyết vấn đề này một cách thiết thực không?” Hãy viết ra những ý tưởng của bạn và tuân thủ chúng. Đừng để mình bị phân tâm bởi những lựa chọn khác. Đừng trở nên quá cầu toàn không lý thú. Đây không phải là một lời khuyên sâu sắc, nhưng nó lại khuyến khích. Đây chính là một ví dụ minh họa cho cuốn sách này.

 Bạn có thể duyệt qua các mục này và chọn những điều bạn muốn hoặc bỏ những điều bạn không muốn. Đó là vấn đề tự quyết định.

Wow, tôi thích điều đó. Một cuốn sách về tư duy tự quyết định.

 Cuốn sách này thực sự thuộc thể loại tự quyết định và được viết rất tốt. Tác giả đề cập mọi khía cạnh một cách cẩn thận. Tôi không kỳ vọng nó sẽ nằm trong danh mục đọc về triết học hoặc những chủ đề tương tự, nhưng nó là một cuốn sách được ưa chuộng trên toàn cầu. Đó là một cuốn sách thông minh, và tôi nghĩ nó xứng đáng để đọc và tham khảo lại. Tác giả không khẳng định đây là cuốn sách xuất sắc nhất hay duy nhất trên thế giới; thay vào đó, đó là một cuốn sách sẽ giúp bạn suy nghĩ rõ ràng hơn. Đó là điểm quan trọng nhất.

 Tác giả rất lạc quan, không giống như Kahneman. Dobelli không nói rằng bạn đã có tất cả những định kiến này và bạn không thể thay đổi. Ông ấy nói rằng có ý nghĩa trong việc bạn có thể làm gì đó với tất cả những điều đó. Điều đó có thể chỉ là một quan điểm nhận thức mới, một quan điểm khác, nhưng tôi tin rằng suy nghĩ về mọi thứ có thể thay đổi cách chúng ta hành động. Nó có thể khó khăn, nhưng việc tự nhìn nhận lại những gì chúng ta đang làm là bước đầu tiên quan trọng để suy nghĩ rõ ràng hơn.

Chắc chắn là vậy. Hãy để cuốn sách chuyển đến cuốn sách cuối cùng, 'Suy nghĩ phê phán: Hướng dẫn về Lập luận Hiệu quả, Phân tích Thành công và Nghiên cứu Độc lập' của Tom Chatfield.

Chúng tôi đã đề cập đến Tom nhiều lần trước đây trên Five Books để thảo luận về các sách liên quan đến trò chơi máy tính. Nhưng cuốn này khác biệt như thế nào để trở thành một cuốn sách tốt như vậy?

Đúng vậy, đây là một loại sách khác biệt. Khi tôi đọc cuộc phỏng vấn này, tôi suy nghĩ về người đọc là những người muốn cải thiện suy nghĩ của họ. Trong nhóm các cuốn sách mà tôi đã thảo luận, có những cuốn sách mà mục tiêu rõ ràng là điều này như Black Box Thinking, cuốn của Dobelli và Critical Thinking của Tom Chatfield. Còn những cuốn sách khác thiên về miêu tả hoặc chuyên sâu hơn. Nhưng cuốn này hoàn toàn ngược với Dobelli. The Art of Thinking Clearly là một cuốn sách rất ngắn và hay, trong khi Tom Chatfield lại dài hơn và gần gũi với sách giáo khoa. Nó có các bài tập, với tóm tắt ở lề, và được thiết kế như sách giáo trình. Nhưng điều đó không khiến người đọc mất hứng thú, bởi vì tôi nghĩ đây là kiểu sách mà bạn có thể tự làm theo và đọc nhanh.

 Cuốn sách được viết rõ ràng và dễ tiếp cận, nhưng cũng có thiết kế dành cho các khóa học. Chatfield giảng dạy một trọng tâm, sau đó yêu cầu bạn kiểm tra xem bạn đã học được các hành động mà ông đã mô tả chưa. Nó rất đa dạng: bao gồm các tài liệu về nhận thức và hành động, cũng như các lập luận hợp lý. Mục tiêu không chỉ là giúp bạn suy nghĩ tốt hơn và xây dựng lập luận tốt hơn, mà còn để viết tốt hơn. Đây là loại sách bạn có thể mong đợi khi học tại một trường đại học hàng đầu trong năm đầu tiên, trên nhiều môn học. Nhưng tôi đề cập đến nó ở đây như một gợi ý cho những người tự học. Nếu bạn muốn học cách suy nghĩ tốt hơn: đây là một khóa học trong một cuốn sách. Bạn có thể tự mình học và thực hành điều này.

Tuyệt vời.

 Nó cũng tương phản với các cuốn sách khác, và đó là lý do tôi chọn nó, để có sự đa dạng trong danh sách.

Tôi tin rằng độc giả của Five Books, theo nghĩa đen, thường tự học, vì vậy đây là một giới thiệu tuyệt vời. Và để kết thúc: bạn nghĩ rằng tư duy phê phán là điều mà nhiều người nên nỗ lực học không? Tôi nghĩ rằng thiếu nó có thể giải thích sự phát triển của chính trị hậu-sự thật.

 Việc dạy tư duy phê phản trong sự cô lập thực sự là một thách thức. Trong quá trình thiết kế tài liệu cho các khóa học triết học tại Open University, chúng tôi đã nhận ra rằng dạy tư duy phê phản trong ngữ cảnh của các bài học khác thường hiệu quả hơn: chúng tôi thỉnh thoảng quay trở lại để xem xét các hành động tư duy phê phản của các nhà triết học và làm thế nào mà một học sinh có thể đáp lại chúng. Theo trải nghiệm của chúng tôi, cách tiếp cận này thường hiệu quả hơn nhiều so với việc cố gắng dạy tư duy phê phản như một khóa học độc lập.

 Cách tiếp cận này có thể áp dụng được trong các lĩnh vực khoa học khác. Một người bạn của tôi đã thành công trong việc tổ chức một khóa học về tư duy phê phản cho các nhà động vật học, bằng cách xem xét mối tương quan và nguyên nhân, các biện pháp tu từ cụ thể được sử dụng trong các bài viết và thí nghiệm, v.v., nhưng tất cả đều được minh họa bởi các ví dụ thực tế từ lĩnh vực động vật học. Nếu bạn đối mặt với các thách thức và có ví dụ về các lý luận từ những người khác, và bạn có thể suy nghĩ tận dụng chúng, tôi nghĩ cách tiếp cận này sẽ rất hiệu quả.

 Nhưng để trả lời câu hỏi của bạn, tôi tin rằng một số kỹ năng tư duy phê phản cơ bản là cần thiết để trở thành một công dân tốt trong một xã hội dân chủ. Nếu bạn dễ bị ảnh hưởng bởi sự rõ ràng, thiếu khả năng phân tích lập luận và sử dụng bằng chứng, và bị ảnh hưởng bởi các thiên lệch không nhận biết, thì làm sao bạn có thể tham gia vào chính trị? Vì vậy, tất cả chúng ta có thể cải thiện kỹ năng tư duy phê phán của mình và đó là một khía cạnh của cuộc sống mà Socrates khuyên chúng ta nên làm.