
Dùng cà phê để giữ tinh thần sảng khoái khi học bài là một thói quen rất phổ biến ở sinh viên ngày nay, đặc biệt là trong thời gian ôn thi tại các thư viện. Bất kể khi nào cần năng lượng để tiếp tục làm việc và học tập, mọi người luôn lựa chọn một tách cà phê nóng hoặc một loại đồ uống cung cấp năng lượng. Câu hỏi ở đây là:
Liệu cà phê hoặc caffein có thực sự giúp bạn tỉnh táo để học tập không?
Đã có rất nhiều quan điểm xoay quanh vấn đề này, vậy nên hôm nay, hãy xem xét chúng dưới góc độ khoa học và tìm ra câu trả lời chính xác và cuối cùng nhất. Sẵn sàng chưa? Bắt đầu thôi.
Sự thật bất ngờ về vai trò thực sự của cà phê
Phần lớn mọi người không hiểu tác động của cà phê đối với tinh thần tỉnh táo/giấc ngủ là do họ không hiểu cơ chế hoạt động của giấc ngủ là như thế nào.
Những sự thật khoa học đã chứng minh về giấc ngủ sẽ khiến bạn ngạc nhiên: đơn giản, có hai hệ thống trong cơ thể tương tác với nhau để đưa bạn vào giấc ngủ:
Nhịp sinh học - bạn đã quen với chu kỳ 24 giờ, hoạt động nhiều nhất vào ban ngày và ít hoạt động hơn vào buổi tối.
Tín hiệu của não về giấc ngủ - tách biệt hoàn toàn với nhịp sinh học, một chất hóa học tên là Adenosine được sản sinh trong bộ não khi chúng ta tỉnh táo. Chất Adenosine này chỉ biến mất khi chúng ta ngủ đủ vào ban đêm, vì vậy nếu bạn thức khuya, não sẽ tạo ra nhiều Adenosine hơn, khiến bạn cảm thấy buồn ngủ hơn.

Caffein tạm thời 'đánh thức' tín hiệu về giấc ngủ (adenosine) ra khỏi các cơ quan cảm thụ của não.
Do đó, cà phê vẫn có tác dụng ngắn hạn đối với sinh viên.
Cà phê không chỉ giúp tập trung mà còn kích thích ở mức độ nhất định trong quá trình học tập:
Giữ sự tỉnh táo ở mức cao
Cải thiện tâm trạng
Tăng cường khả năng phản ứng
Có ý kiến cho rằng caffein có thể cải thiện khả năng ghi nhớ, nghĩa là uống cà phê khi học có thể giúp bạn nhớ bài nhanh hơn. Điều này thực sự chưa được kiểm chứng - vì vậy đừng coi nó như là giải pháp độc lập cho mọi vấn đề học tập, hãy kết hợp với việc thực hành phương pháp ghi nhớ cụ thể.
Cà phê cũng đã được chứng minh mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe
Một số thành phần trong cà phê được cho là có tác dụng tích cực đối với cơ thể:
Giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2.
Giảm triệu chứng của bệnh Alzheimer và Parkinson.
Đối phó với trầm cảm.
Giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư đại trực tràng và gan.
Mọi người tin rằng hầu hết các lợi ích này có thể có từ cà phê không caffein (dựa trên nghiên cứu đã được công bố)
Do đó, cà phê được xem là có những ảnh hưởng tích cực nhất định, nhưng liệu chúng ta có nên 'điên cuồng' vì nó không?
Cái đó không hoàn toàn đúng…
Có một điều cần lưu ý: sử dụng cà phê để giữ tinh thần tỉnh táo khi học có thể gây ra những hậu quả không mong muốn sau này.
Khi tác động của caffeine tan biến, tất cả các dấu hiệu của sự mệt mỏi (adenosine) sẽ quay trở lại ngay lập tức, khiến cho bộ não của bạn chỉ nghĩ về một điều duy nhất “Hãy đi ngủ ngay”
Kết quả là gì? Sự mệt mỏi hoàn toàn.
Do đó, khi bạn sử dụng cà phê để tỉnh táo, bạn sẽ chỉ cảm thấy hứng khởi và tràn đầy năng lượng trong vài giờ, sau đó lại rơi vào một trạng thái tệ hơn trước đó.
Bạn đã mượn năng lượng để duy trì hoạt động trong ngày, và bạn sẽ phải trả một cái giá cho việc mượn đó.
Nhưng chuyện không dừng lại ở đó…

Việc uống cà phê, đặc biệt là vào thời điểm muộn trong ngày, sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn.
Caffein cần ít nhất 9 tiếng để hoàn toàn loại bỏ khỏi cơ thể. Điều này có nghĩa là bất kỳ thức uống nào bạn uống vào buổi chiều cũng sẽ còn hoạt động đến khi bạn đi ngủ. Và vào lúc đó, bạn sẽ cần một ly cà phê vào buổi sáng để có đủ năng lượng cho ngày hôm sau. Sau đó, bạn sẽ lại cần caffein vào buổi chiều để giữ tinh thần tỉnh táo làm việc. Và như vậy, chất lượng giấc ngủ của bạn sẽ giảm vào buổi tối.
Vòng lặp không tốt này sẽ luôn tái diễn và khiến bạn rơi vào tình trạng đó.
Khả năng hấp thụ caffein của bạn có thể thay đổi
Có những tranh luận vẫn đang diễn ra trong cộng đồng nghiên cứu, tuy nhiên, một số dấu hiệu dưới đây được đưa ra dựa trên kinh nghiệm của nhiều người dùng:
Mỗi khi uống càng thường xuyên, bạn càng cần phải uống nhiều hơn để cảm thấy tỉnh táo.
Nếu bạn thường chỉ uống ít hoặc không dùng caffein, một cốc nhỏ sẽ đủ để cung cấp năng lượng; nhưng với những người thường xuyên dùng cà phê, họ sẽ cần một ly lớn để có đủ năng lượng tương đương.
Và không phải lúc nào cũng thuận tiện để có đủ cà phê cho bạn. Điều này chưa kể đến việc nó có thể khá đắt đỏ, đặc biệt khi bạn mua một ly cà phê với giá 3,5$!
Tin tốt là bạn có thể tái tạo khả năng hấp thụ caffein của mình. Chuyên gia về cà phê ước tính bạn có thể làm điều này trong một tuần bằng cách hoàn toàn 'cắt' cà phê ra khỏi chế độ ăn uống, hoặc nếu không, bạn có thể dần dần giảm lượng cà phê dùng theo thời gian.
Kinh nghiệm cá nhân để duy trì tinh thần tỉnh táo mà không cần dùng cà phê
Một mẹo là cân nhắc giữa lợi ích ngắn hạn và những vấn đề cần thời gian để giải quyết. Dưới đây là 5 cách có thể hữu ích:
Hãy suy nghĩ kỹ trước khi dùng cà phê trước những công việc quan trọng, khi đó bạn có thể tận dụng hết các lợi ích của việc tỉnh táo này, hơn là biến nó thành một thói quen.
Nếu bạn là một tín đồ của cà phê, hãy cố gắng không uống quá 4 cốc mỗi ngày (tương đương 400mg caffein) - nếu uống nhiều hơn, các nhà nghiên cứu nói rằng các lợi ích sẽ biến mất và vấn đề sẽ trở nên rõ rệt hơn.
Thường xuyên thay đổi lượng caffein uống vào cơ thể.
Không nên dùng cà phê ít nhất 8 tiếng trước khi đi ngủ, để đảm bảo một giấc ngủ ngon và sảng khoái khi thức dậy vào sáng hôm sau.
Cố gắng giảm thiểu lượng chất kích thích vào cơ thể để tạo điều kiện thuận lợi cho sự tập trung và năng lượng vào những thời điểm quan trọng nhất.
Kết luận: cà phê có thực sự cần thiết để duy trì sự tỉnh táo khi học tập?
Trong thời gian ngắn
:
Trong thời gian dài:
Đối với tôi cá nhân, tôi rất thích cà phê, nhưng tôi sử dụng nó một cách có chừng mực: chỉ sử dụng khi cần thiết, như khi đối mặt với các dự án cụ thể hoặc khi tôi cần tăng cường hoạt động não bộ, như khi phải xắp xếp hàng loạt tài liệu nghiên cứu thành các chủ đề cụ thể, hoặc khi viết luận văn hoặc sách.
Trong thời gian còn lại, tôi cố gắng hạn chế (hoặc tìm kiếm những thức uống không chứa caffein) để đảm bảo năng lượng và duy trì mức độ tập trung ổn định, để đảm bảo một giấc ngủ đêm tốt.
Và cũng giống như những điều tốt đẹp khác trên thế giới, hãy luôn tận hưởng chúng ở mức độ vừa phải.
Và tôi sẽ pha một cốc cà phê để ăn mừng điều đó - chúc các bạn học tập thật tốt nhé!
