
Bạn đã để bao nhiêu ước mơ tuột khỏi tầm tay chỉ vì những suy nghĩ tự làm hại mình?
Đã đến lúc kết thúc việc đóng vai kẻ thù lớn nhất của chính mình.
Tự hoại là việc những suy nghĩ, cảm giác trong tâm trí mâu thuẫn với nhau khi bạn cố gắng đạt được mục tiêu của mình. Hơn nữa, chúng có thể dẫn bạn hành động theo các hướng có thể ngăn cản bạn đạt được mục tiêu dài hạn. Nói cách khác, bạn đang phản đối chính bản thân mình.

Xu hướng tự hoại có thể xảy ra ở mọi phương diện của cuộc sống. Dưới đây là một số ví dụ:
Tài chính:
Sức khỏe và Sự cân đối:
Các mối quan hệ:
Công việc:
Kinh doanh:
Phát triển bản thân:
Bạn có cảm thấy quen thuộc với ví dụ nào không? Nếu giống với phần lớn mọi người, câu trả lời chắc chắn là “có”. Nhưng tại sao lại có sự xâm phạm vào lợi ích của chính mình như thế? Và có giải pháp nào cho vấn đề này không? Phần thông tin dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân của hiện tượng này và cung cấp cho bạn 7 cách để đánh bại sự tự hại trong tâm trí của bạn.
Mức Độ Xứng Đáng
Pat Pearson là một nhà tâm lý học và là tác giả của cuốn sách “Ngừng Tự Hoại: Thoát Khỏi Lối Mòn Để Thành Công Và Đạt Được Những Gì Bạn Xứng Đáng”. Trong tác phẩm của mình, bà đã đề cập đến một khái niệm quan trọng, gọi là “Mức Độ Xứng Đáng”, và bà định nghĩa nó như sau:
“IQ, hay còn gọi là chỉ số thông minh, là công cụ đánh giá mức độ thông minh của bạn. Tương tự, Mức Độ Xứng Đáng là tiêu chí để đánh giá mức độ tin tưởng của bạn vào những điều mình xứng đáng có trong nhiều lĩnh vực của cuộc sống.”
Bà cũng nhấn mạnh rằng xu hướng tự hoại là cách chúng ta tự hạn chế để không vượt qua giới hạn mà chúng ta tự đặt ra. Nói cách khác, Mức Độ Xứng Đáng tạo ra một ranh giới, một giới hạn mà bạn chấp nhận ở bên trong. Tuy nhiên, may mắn thay, Mức Độ Xứng Đáng của bạn có thể thay đổi.

Làm thế nào để dừng tự hoại
Chúng ta thường dễ dàng nhận ra xu hướng tự hoại ở người khác, nhưng lại khó nhìn nhận nó tồn tại trong chính mình. Cách duy nhất để chấm dứt tình trạng này chính là nhận thức của từng cá nhân.

Khi bạn tự nhìn lại bản thân một cách đúng đắn và cẩn trọng, bạn có thể nhận ra cách mình hành động, đặc biệt là những hành vi có thể gây ngăn cản trong quá trình theo đuổi ước mơ. Dưới đây là 7 cách để nâng cao nhận thức và chấm dứt xu hướng tự làm hại bản thân:
1. Hiểu rõ giới hạn của bản thân
Bạn cần nhận biết Mức Độ Xứng Đáng của mình đang ở đâu trong các khía cạnh khác nhau của cuộc sống. Bạn đã từng gặp khó khăn nào đó về thu nhập trong một thời gian dài chưa? Hay bạn đã gặp khó khăn trong việc thu hút khách hàng và cảm thấy không thể vượt qua? Hoặc bạn đã cố gắng giảm cân mà không thấy kết quả?
Bước quan trọng đầu tiên để vượt qua những giới hạn do Mức Độ Xứng Đáng đặt ra là hiểu rõ giới hạn của bản thân.
2. Chấp nhận trách nhiệm
Từ chối nhận trách nhiệm cho những vấn đề của mình và đổ lỗi cho người khác là một hình thức tự hại. Có thể có những yếu tố bên ngoài, nhưng cuối cùng bạn là người quyết định và hành động của bạn sẽ xác định đích đến của bạn. Hãy dừng việc đóng vai nạn nhân và trở thành người điều khiển cuộc sống của chính mình.
3. Nhận diện bản thân
Khi bạn sắp đạt được thành công mà bạn luôn mong đợi, bạn thường có những hành vi tự phá hoại nào? Nói cách khác, bạn có những hành động tự hủy hoại nào? Bạn có thể sử dụng các gợi ý sau để tìm ra câu trả lời:
- Khi chuông báo thức reo vào buổi sáng, bạn thường nhấn nút để ngủ thêm, tránh né những thử thách quan trọng cần phải đối mặt để đạt được thành công.
- Bạn trở nên cáu bẳn và gắt gỏng với những người xung quanh
- Sự lo lắng áp đảo và bắt đầu làm bạn cảm thấy mệt mỏi. Điều này có thể làm bạn suy nghĩ về các vấn đề có thể xảy ra và lên kế hoạch để đối phó với chúng, điều đó là hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, suy nghĩ tiêu cực liên tục về những kết quả xấu lại là một vấn đề khác.
- Thay vì tập trung vào việc xử lý những nhiệm vụ quan trọng nhất, bạn thường bị mắc kẹt trong những chi tiết không quan trọng. Sự cầu toàn quá mức cũng là một hình thức tự hủy một cách tiềm tàng.
- Bạn bắt đầu thực hiện một số dự án phụ-hầu hết là những nhiệm vụ bận rộn, và bạn tập trung vào những phần công việc mà bạn có thể giao cho người khác. Đó chính là cách bạn đang trì hoãn việc.
Một khi bạn nhận ra cách bạn tự làm chậm lại tiến độ, bạn có thể ngăn chặn những hành vi đó. Và mỗi khi bạn nhận thấy mình đang tự hạn chế bản thân, hãy cố gắng dừng lại.
4. Thay đổi cốt truyện của bản thân
Cách bạn kể về chính mình, về những điều đã xảy ra hoặc những hành động mà bạn đã thực hiện, sẽ ảnh hưởng đến hình ảnh và quan điểm của bản thân bạn. Chúng có thể là yếu tố đang ngăn đường bạn tiến xa hơn.
Hãy nhớ rằng câu chuyện tồi tệ nhất, thứ thực sự khiến bạn thất vọng, là những câu chuyện về lỗi lầm và những điều xấu hổ. Bạn có thể đang tự ngăn trở bản thân bằng cách cố gắng “lấp đầy” một phần nào đó trong quá khứ.
Nếu bạn đang ở trong tình cảnh đó, bạn cần tự khám phá và điều chỉnh lại cốt truyện cuộc sống của mình.
5. Xác định những niềm tin tiêu cực
Hãy ngồi xuống và suy nghĩ về một mục tiêu quan trọng mà bạn đã đặt ra cho bản thân. Những ý nghĩ nào đang hiện lên trong đầu bạn khi nghĩ về mục tiêu đó? Có thể đó chính là những điều bạn đang nghĩ:
“Không có khả năng gì tôi sẽ đạt được điều đó.”
“Nếu thất bại thì tôi chắc chắn sẽ mất mặt.”
“Tôi không đủ xứng đáng.”
Nếu bạn có những suy nghĩ này, bạn đã bị ảnh hưởng bởi những niềm tin tiêu cực tự phá hoại. Bạn cần thay đổi chúng và tạo ra những niềm tin tích cực và đầy động lực cho bản thân. Hãy nói với mình những lời sau:
“Tôi sẽ đặt ra nỗ lực tối đa để đạt được mục tiêu này, bởi vì nó mang ý nghĩa quan trọng đối với tôi nên tôi sẵn lòng đối mặt với mọi thử thách để thành công.”
“Thất bại chỉ là bằng chứng cho sự cố gắng của tôi trong việc xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn cho bản thân. Vì vậy, không có lý do gì phải xấu hổ.”
“Tôi là người tốt và tôi tôn trọng mọi người xung quanh. Tôi xứng đáng với hạnh phúc và xứng đáng với việc theo đuổi ước mơ của mình.”
Đừng chỉ đơn thuần chấp nhận những gì tiếng nói nội tâm tiêu cực đang cố gắng thuyết phục bạn. Thay vào đó, hãy sẵn lòng phản biện và bác bỏ chúng.
6. Tách biệt khỏi những người gây trì trệ
Hãy đối mặt với sự thật: một trong những lý do khiến chúng ta dễ tự làm tổn thương chính bản thân mình là nỗi sợ phải xa rời những người xung quanh. Dưới đây là một số tình huống có thể xảy ra:
- Khi bạn bắt đầu thành công hơn bạn bè, liệu họ có còn muốn kết nối với bạn không?
- Khi bạn giảm cân và trở nên thon gọn, liệu bạn trai có cảm thấy bất an và lo sợ không?
- Nếu bạn thăng chức và tiến lên trong sự nghiệp, liệu bạn sẽ ăn trưa với ai khi đồng nghiệp cảm thấy ghen tỵ?
Khích lệ bạn bè và người thân hỗ trợ bạn trong hành trình tự cải thiện là điều tốt. Nhưng nếu họ cố gắng kéo bạn xuống, điều quan trọng là tránh xa họ. Hãy tìm một nhóm hỗ trợ bạn thăng tiến thay vì để những người xung quanh ngăn cản sự phát triển của bạn.
7. Tăng cường nhận thức về giá trị bản thân
Khi bạn đánh giá cao giá trị của bản thân, bạn sẽ cảm thấy xứng đáng với những gì mình mong muốn. Và khi bạn cảm thấy xứng đáng, khả năng tự phá hoại sẽ giảm đi tương ứng.
Một phương pháp để nâng cao nhận thức về giá trị bản thân là tự đặt ra những câu hỏi cho chính mình. Hãy ngồi xuống và tự hỏi bản thân những câu hỏi sau đây:
Bạn đã thực hiện được điều gì tốt đẹp chưa?
Bạn đã hỗ trợ người khác như thế nào?
Bạn tự hào về điều gì trong bản thân?
Bạn đã đóng góp vào xã hội như thế nào?
Khi bạn cảm thấy mình đáng giá, bạn sẽ có khả năng vươn lên cao hơn, đạt được mục tiêu hơn và phát triển tốt hơn. Điều này là vì bạn thấy mình xứng đáng với điều tốt đẹp nhất.

Tóm tắt
Thay vì trở thành kẻ thù lớn nhất của chính mình, hãy cố gắng để trở thành người đồng minh tuyệt vời nhất của bản thân. Hãy đưa những phần tử gây hại bên trong mình ra ánh sáng và loại bỏ chúng khỏi cuộc sống của bạn. Hãy sống cuộc đời của bạn một cách trọn vẹn bằng cách chấm dứt sự tồn tại của bản năng tự phá hủy, bạn nhé.
