[ToMo] Một Số Mẹo Giúp Thanh Lọc Cảm Xúc Tiêu Cực Một Cách Thông Thái Hơn

Ai trong chúng ta cũng cần có một người hướng dẫn, hỗ trợ trong quá trình tự khám phá, phát triển bản thân ở mọi lĩnh vực của cuộc sống. Một huấn luyện viên cá nhân giúp chúng ta nâng cao sức khỏe được coi là một ví dụ. Không chỉ là sức khỏe thể chất, mà còn là sức khỏe tinh thần, cần được chú trọng và điều chỉnh khi có những sai sót trong suy nghĩ có thể ảnh hưởng tiêu cực đến mối quan hệ. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là chúng ta phải cố gắng loại bỏ hoàn toàn cảm xúc tiêu cực, vì đó là điều hoàn toàn bình thường, tự nhiên của con người. Thay vào đó, chúng ta nên học cách kiểm soát những cảm xúc đó, đảm bảo rằng chúng không làm tổn thương bất kỳ ai hoặc phá hủy bất kỳ mối quan hệ nào.

Sở hữu cảm xúc tiêu cực là điều hoàn toàn bình thường, vấn đề chỉ đến khi chúng ảnh hưởng tiêu cực đến người khác.

Mọi người đều phải trải qua những cảm xúc tiêu cực, nhưng để đối mặt với chúng, chúng ta không cần phải cố gắng kiềm chế hết mức hoặc loại bỏ chúng hoàn toàn khỏi tâm trí. Thay vào đó, chúng ta cần học cách kiểm soát đúng cách cảm xúc của mình và đảm bảo rằng chúng không gây hại, và để làm điều đó, chúng ta cần: nhận ra cảm xúc tiêu cực trước khi phản ứng, luôn giữ cảm xúc trong tầm kiểm soát và thể hiện chúng một cách lành mạnh nhất có thể.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là, dù mọi người đều phải đối mặt với cảm xúc tiêu cực, một số người sẽ gặp khó khăn hơn trong việc kiểm soát chúng. Dưới đây là một số biểu hiện của sự khó khăn trong việc kiểm soát cảm xúc:

• Bạn cảm thấy lo lắng vì những vấn đề nhỏ bé nhất trong khi mọi người có vẻ không chú ý và bạn không thể hiểu lý do tại sao.

• Cảm xúc của bạn dễ dàng bùng phát trong mọi tình huống, kể cả khi chúng không phản ánh mong muốn của bạn.

• Khi cảm xúc bộc phát, bạn cảm thấy như không còn là chính mình nữa.

• Bạn không nhận ra rằng hành động của mình có thể làm tổn thương người khác khi bạn thể hiện cảm xúc.

• Bạn dường như không quan tâm liệu hành động hay lời nói của mình có gây tổn thương cho người khác hay không.

• Bạn học được cách kiềm chế cảm xúc cho đến khi chúng tràn ngập và bùng nổ.

• Bạn không biết phải làm gì với tất cả năng lượng tiêu cực khi chúng không ngừng chi phối cuộc sống của bạn.

• Bạn dễ cảm thấy bị đe dọa hoặc xấu hổ trong các mối quan hệ.

Một điều cũng cần lưu ý là nguyên nhân. Lạm dụng tinh thần thực sự là nguyên nhân gây ra những phản ứng vượt ra ngoài khả năng kiểm soát, tức là áp đặt tinh thần lên người khác.

Bạn coi thường tinh thần của người khác có lẽ vì trước đây bạn đã phải chịu đựng điều đó.

Bạn thừa hưởng và phát triển sự liên kết cảm xúc trong các mối quan hệ từ trước đến nay, nhưng thay vì một mối liên kết lành mạnh, bạn đã hình thành một cách thức thao túng cảm xúc.

Một chu trình coi thường có thể diễn ra như sau:

• Bạn chịu sự coi thường theo cách này hoặc khác khi trưởng thành (thậm chí trong các mối quan hệ sau này).

• Bạn tự đau đớn từ sự coi thường đó.

• Đồng thời, bạn học được rằng lạm dụng là cách an toàn nhất để đối mặt với người khác.

• Những người xung quanh bạn cũng phải chịu sự coi thường tinh thần tương tự.

• Bạn ngày càng trở nên tàn nhẫn hơn với người khác và cả bản thân.

Đây là một chu trình không ngừng chỉ vì bạn không biết cách khác để bảo vệ chính mình khỏi một tình huống hiện tại khiến bạn nhớ đến quá khứ đã đầy nhục nhã. Đây là sự trỗi lại của cảm xúc.

Uday Hussein là một trong những người tàn nhẫn nhất trên thế giới. Ông ta ngược đãi người khác theo những cách tàn bạo nhất có thể và vấn đề về tâm lý thậm chí còn vượt ra ngoài tầm thường. Nhưng cũng có thể là vì ông là con của Saddam Hussein – một chính trị gia nổi tiếng về sự tàn bạo. Nói cách khác, Uday sống và cũng chết trong cái chu trình lạm dụng tâm lý đó.

Đây chỉ là một trong những trường hợp hiếm, nhưng bạn cần nhận ra rằng, rất không may nếu bạn rơi vào vòng tròn lạm dụng, nhưng đó không có nghĩa bạn sẽ kết thúc cuộc sống của mình trong đau khổ. Những gì bạn học được từ mối quan hệ đó, bạn có thể từ bỏ và học hỏi những điều tích cực hơn, ngay cả khi điều đó mất rất nhiều thời gian.

Với đủ nỗ lực, bạn sẽ sớm thoát khỏi vòng xoáy đó và có một cuộc sống tốt đẹp hơn, cho bản thân và cả những người xung quanh.

Sự nỗ lực để thoát khỏi vòng tròn lạm dụng

Điều này chắc chắn không dễ dàng. Nếu bạn đang gặp phải vấn đề nghiêm trọng và kéo dài, hãy tìm sự giúp đỡ từ chuyên gia tâm lý. Quá trình thực hành cảm xúc thường đi qua 3 giai đoạn: nhận biết, kiểm soát và thể hiện.

Tự nhận thức ở đây là việc nhận biết về những trạng thái tinh thần hoặc cảm xúc bạn đã hoặc đang trải qua. Điều này thể hiện qua suy nghĩ như “Tôi đang cảm thấy tức giận/buồn bã/lo lắng…” hoặc “Những suy nghĩ tiêu cực đang xuất hiện trong tình huống này vì …”.

Có hai lợi ích chính từ việc tự nhận thức về cảm xúc:

• Đây là một dạng cảnh báo giúp bạn chuẩn bị và sử dụng lý trí để can thiệp/ngăn chặn cảm xúc khỏi bùng phát.

• Nó ngăn bạn khỏi việc kìm nén cảm xúc – điều có thể gây ra hậu quả lớn hơn sau này.

Hãy tập trung vào việc kìm nén. Cảm xúc tiêu cực có thể xuất phát từ những điều nhỏ nhặt, dường như không quan trọng. Nhưng những vấn đề nhỏ đó dần dần tích tụ, tạo nên cảm xúc tức giận, căm phẫn mà thậm chí bạn không nhận ra. Chúng tích tụ, cho đến khi bạn không thể chịu đựng nổi nữa, và cơn giận bùng phát, một cách không lường trước.

Một góc nhìn khác sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cảm xúc tiêu cực của chính mình

Một cách nhìn mới sẽ hữu ích cho quá trình kiểm soát cảm xúc của bạn. Thay vì phủ nhận ảnh hưởng từ những điều khó chịu nhỏ nhặt, hãy chấp nhận rằng mọi khó chịu, dù nhỏ nhất, đều ảnh hưởng đến cảm xúc của bạn một cách ít nhiều. Từ đó, tăng cường sự nhận thức về những gì bạn đang cảm nhận, đang trải qua. Khi bạn dừng lại để lắng nghe bản thân, bạn sẽ nhận ra “Ồ, chuyện nhỏ thôi, mình vẫn okay” hoặc “Có lẽ điều này khiến mình hơi tức giận”. Nếu bạn chắc chắn rằng điều đó không ảnh hưởng đến bạn, hãy để nó qua đi. Nhưng nếu bạn cảm thấy có sự tiêu cực trong suy nghĩ, hãy nhẹ nhàng giải tỏa nó khi nó còn nhỏ bé.

Lợi ích tiếp theo của việc tự nhận thức là sự an ủi trước những tình huống bất ngờ. Sự nhận thức giúp bạn trở nên tự chủ hơn, biết cách sử dụng lý trí để đảm bảo rằng những cảm xúc tiêu cực không lan truyền theo hướng tiêu cực.

Hãy nhớ rằng, bạn chỉ có thể kiểm soát cảm xúc khi bạn nhận thức rõ ràng về chúng.

Bạn là người kiểm soát, không phải cảm xúc.

Có thể bạn không thể hoàn toàn đảm bảo rằng bạn sẽ không bao giờ cảm thấy tiêu cực hoặc buồn bã về điều gì đó, nhưng bạn có thể chắc chắn rằng những cảm xúc đó sẽ không ảnh hưởng đến ai khác.

Sự tự nhận thức là bước đầu tiên trong quá trình này. Khi bạn đã sẵn sàng nhận biết mọi thứ đang đi vào hướng không mong muốn, bạn sẽ:

• Thay vì để bản thân bị cuốn theo sóng tiêu cực, hãy hướng dẫn cuộc trò chuyện đi theo lối tích cực hơn.

Hiểu biết về lúc nào cần nghỉ ngơi để làm dịu cơn hỏa của cảm xúc trong lòng.

Truyền đạt quan điểm một cách dễ hiểu và bình tĩnh nhất có thể.

Tìm ra nguyên nhân của cơn dội lại cảm xúc bạn đang trải qua.

Để cảm xúc tiêu cực không thống trị, hãy tìm cách giải tỏa chúng một cách lành mạnh.

Im lặng về những gì gây ảnh hưởng tiêu cực cho bạn không giải quyết vấn đề. Những gì bạn kìm nén có thể quay trở lại với hậu quả nặng nề hơn sau này.

Dưới đây là một số cách để thể hiện cảm xúc tiêu cực một cách lành mạnh nhất:

• Dành thời gian để bình tĩnh trước khi thảo luận.

• Giải thích cho người khác về những điều làm bạn buồn phiền.

• Ghi chép những khó khăn trong cuộc sống vào sổ tay.

• Thể dục là cách tốt để thay đổi tâm trạng, hãy dành thời gian cho việc này.

• Thay đổi lối sống nhỏ cũng có thể làm thay đổi tích cực.

• Tự thưởng cho bản thân.

• Thư giãn bằng massage, đọc truyện hoặc xem phim hài.

• Hít thở sâu trước khi phản hồi.

Cải thiện kỹ năng giao tiếp và dũng cảm để chia sẻ với người khác có thể giúp giải tỏa cảm xúc tiêu cực. Quan trọng là sau khi bình tĩnh lại, bạn phải quay lại vấn đề và giải quyết nó một cách triệt để.

Trong thời gian yên lặng, hãy tránh để những suy nghĩ tiêu cực làm bạn suy sụp.

Một cách phổ biến để đối mặt với cảm xúc tiêu cực mà không ảnh hưởng đến mối quan hệ là tạo thời gian cho bản thân. Điều này không có nghĩa là bạn phải giữ thù hằn hay trừng phạt đối phương bằng sự im lặng hoặc tạo khoảng cách.

Khoảng nghỉ là cơ hội để mọi thứ lắng xuống trước khi tiếp tục cuộc tranh luận với năng lượng tích cực hơn. Điều quan trọng là cả hai phải đồng ý giải quyết vấn đề một cách triệt để.

Khoảng nghỉ có thể giúp bạn tái chiếm quyền kiểm soát từ những cảm xúc tiêu cực, nhưng đồng thời cũng có thể làm gia tăng cảm giác bị bỏ rơi và méo mó nhận thức.

Sẽ có hai kịch bản xảy ra:

• Bạn sẽ tự nhận thức và tìm giải pháp cho cảm xúc mạnh mẽ của mình, đảm bảo rằng chúng không làm mất kiểm soát và không gây tổn thương cho mối quan hệ.

• Hoặc, bạn sẽ bị chìm đắm trong cảm xúc tiêu cực, khiến bạn trở nên tiêu cực hơn và ảnh hưởng đến mối quan hệ của bạn.

Vì vậy, trong thời gian trấn tĩnh, hãy đảm bảo bạn không để tâm trí đi lạc lối.

Vấn đề lớn nhất với mọi cách tiếp cận là chúng chỉ mang tính tạm thời.

Rất nhiều chi tiết nhỏ trong mối quan hệ có thể gây khó chịu, và bạn phải chú ý đến từng điều này trước khi chúng trở nên không kiểm soát và khiến bạn bùng nổ. Điều này đòi hỏi quá nhiều nỗ lực và mệt mỏi.

Một lựa chọn lâu dài hơn là phát triển tình cảm giữa cả hai bên, rèn luyện tự trọng và sự tự tin. Tuy nhiên, điều này không dễ dàng nếu thiếu sự hỗ trợ tâm lý lâu dài.

Dù có tốn kém, đây vẫn là đầu tư đáng giá khi mang lại cuộc sống tốt hơn và mối quan hệ lành mạnh hơn.

Nếu bạn gặp quá nhiều khó khăn trong việc thể hiện cảm xúc hoặc gặp vấn đề về lạm dụng trong mối quan hệ, hãy tìm kiếm sự hỗ trợ từ chuyên gia. Yêu cầu trợ giúp không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối mà là biểu hiện của sức mạnh.