Buzz
.png)
Have you ever wondered why we often behave so irrationally? Psychologists do that too, which results in countless researches about human nature. Although there is still a lot of unanswered questions, and there is a long way to go until we find the definitive answer for example to why we fall in love with a specific person, thanks to them we now know a lot more about how we feel, think and behave. Here we have collected 50 proven psychology facts, that explain a lot about human nature and will completely change how you see the world. |
Bạn đã từng tự hỏi tại sao chúng ta thường hành động mà không suy nghĩ chưa? Thực ra, các nhà tâm lý học cũng đã đặt ra câu hỏi đó và đã tiến hành nhiều nghiên cứu về bản chất của con người. Mặc dù vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp và con đường tìm kiếm những câu trả lời cuối cùng cho những bí ẩn của thế giới là dài, nhưng nhờ những nghiên cứu đó, chúng ta hiểu sâu hơn về cảm xúc, suy nghĩ và hành vi của chúng ta. Dưới đây là 50 sự thật đã được chứng minh và mở ra tri thức về bản chất con người cũng như thay đổi quan điểm của bạn.
Mối quan hệ sớm của chúng ta với mẹ có tác động suốt đời
Mối quan hệ với mẹ ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng ta trong suốt quãng đời
There is a reason why psychologists ask you about your mother. One of the most robust findings of psychology shows us, that no matter where we are born, the past relationship we had with our primary caregiver, massively affects our adult intimate relationships, the way we handle stressful challenges, or our behavior towards our health. |
Việc các nhà tâm lý học đặt câu hỏi về mẹ của bạn không phải là vô ích. Một trong những kết quả nghiên cứu tâm lý học đáng tin cậy đã chỉ ra rằng không phải nơi chúng ta sinh ra mà chính mối quan hệ hình thành với người chăm sóc ban đầu mới có ảnh hưởng sâu rộng đến các mối quan hệ thân thiết sau này, cách chúng ta đối mặt với những khó khăn và căng thẳng, cũng như cách chúng ta chăm sóc sức khỏe của bản thân.
Một cuộc sống an lạc không nhất thiết là một cuộc sống lành mạnh.
Muốn hạnh phúc, nhưng để khỏe mạnh hơn, hãy tìm ra ý nghĩa của những gì bạn làm.
We all want to be happy, but if you want to be healthy, you should rather search for meaning, says a study led by Barbara Fredrickson. They have studied the genes of people who are engaging in a lot of activities which makes them feeling good, but lack true meaning (like going out extensively) and the results were shocking: they had the same gene expression patterns as people exposed to chronic adversity. The group suggests stop running after momentary joys and start looking for activities with meaning. |
Nghiên cứu chỉ ra rằng việc trải qua niềm vui nhưng thiếu ý nghĩa có thể gây tổn thương cho gene của chúng ta.
Áp lực đôi khi mang lại lợi ích cho chúng ta.
Có lúc, áp lực cũng có thể là điều tốt đẹp cho chúng ta.
Contrary to popular belief, stress is not always a bad thing, actually it can be good for you. Psychologists have long observed, that stress help you accomplish task more efficiently, and can motivate you to reach your goals. However, it is important to have good ways to respond to it, and to have possibility to recover from it–without them, it becomes unhealthy, making our life miserable. |
Stress không phải lúc nào cũng là điều xấu xa, thậm chí nó có thể mang lại lợi ích cho bạn.
Nói một ngôn ngữ ngoại quốc thay đổi quyết định của bạn.
Biết nói ngoại ngữ có thể thay đổi cách bạn ra quyết định.
You would not think so, but you might make different decisions when you are speaking in your second language. According to a study conducted at the University of Chicago, students using a foreign language made less emotional and more rational decisions. This suggest we might process information differently when speaking another language. |
Học ngoại ngữ có thể làm thay đổi quyết định của bạn.
Một số cảm xúc là phổ quát.
Cảm xúc cơ bản được nhận ra trên toàn cầu.
No matter where you are in the world, people will recognise if you make a sad, happy, disgusted, fearful, surprised or angry face. Due to this, these emotions are called universal emotions, and they are known across cultures and at a very young age. |
Người ta có thể nhận ra cảm xúc cơ bản trên mọi nền văn hóa.
Mối quan hệ xã hội có thể quan trọng hơn thức ăn đối với chúng ta.
Kết nối xã hội có thể quan trọng hơn thức ăn.
Maslow’s hierarchy is probably wrong. His hierarchy of human needs says that at base levels we are driven by basic physiological instincts to survive and only after fulfilling these needs can we move over to other needs, like social connections and self-actualization. But current research says otherwise, as it shows hat our most fundamental need is belonging and our connection to other humans. This is what makes us engage in activities leading to self-preservation or self-fulfillment. |
Hệ thống phân cấp của Maslow có thể đã sai lầm.
Một số trong chúng ta có khả năng ngửi thấy màu sắc.
Một số người có thể ngửi được màu sắc.
A few of us can see the shape of emotions, smell colours, or hear shapes. This interesting neuropsychological phenomenon is called synaesthesia and happens when our mind involuntarily blends sensations that normally are experienced separately. The people, who experience it, tend to be born with this skill. |
Một số ít trong số chúng ta có thể cảm nhận được màu sắc thông qua khứu giác.
Botox có thể được sử dụng để điều trị trầm cảm.
Botox có thể là liệu pháp cho trầm cảm.
According to the facial feedback theory, our facial expressions influence how we feel. So scientists have temporarily disabled the muscles needed of sad facial expressions with Botox injections. This made people lose their negative emotional experience, and they have reported decreased symptoms of depression. |
Theo lý thuyết 'phản ánh qua gương mặt', biểu hiện khuôn mặt có ảnh hưởng đến tâm trạng của chúng ta. Vì vậy, các nhà khoa học đã tạm thời làm tê liệt các cơ mặt biểu hiện cảm xúc buồn bằng cách tiêm Botox. Phương pháp này giúp họ quên đi những trải nghiệm tiêu cực và các triệu chứng trầm cảm mà họ báo cáo là đã giảm rõ rệt.
Những sự kiện diễn ra trong giai đoạn thanh niên sẽ ảnh hưởng lâu dài đến chúng ta
Bạn đã bao giờ chú ý rằng mẹ của bạn thường kể nhiều về quá khứ khi bà 20 tuổi chưa? Hoặc bạn đã từng tự hỏi tại sao con người lại thích nghe những câu chuyện về tuổi trẻ? Sở thích thu thập kí ức về thời niên thiếu hay đầu thanh niên được gọi là 'ký ức quay về' (reminiscence bump). Nguyên nhân của hiện tượng này có thể xuất phát từ những thay đổi chúng ta trải qua trong giai đoạn này, và não thường ghi nhớ những sự kiện đột ngột hơn là những thời kỳ nhàm chán.
Have you ever noticed how your mum likes to speak a lot about the things that happened to her during her early twenties? Or ever wondered why people love coming of age teenager stories? Our preference for recollecting memories from adolescent and early adulthood is called “reminiscence bump”, and it might be because of the many changes we experience during that time, and our mind tend to remember changes more than a bit more monotonous periods. |
Nghe nhạc cổ điển tốt cho trí nhớ của bạn
Việc nghe nhạc cổ điển có ích cho trí nhớ của bạn
Lắng nghe nhạc cổ điển có ích cho trí nhớ của bạn
Do you want to perform better at learning something? It might be time to open your classical music folder, as listening to classical music was found to enhance even older people’s memory performance. The finding is so robust that it has its own name: the “Vivaldi effect”. |
Muốn học tốt hơn không? Có lẽ đây là thời điểm bạn nên mở âm nhạc cổ điển vì nghe nhạc này đã được phát hiện có thể cải thiện khả năng ghi nhớ ở người cao tuổi. Kết quả nghiên cứu này đã tạo ra một hiện tượng được gọi là 'hiệu ứng Vivaldi'.
Bạn bè hiểu rõ về tương lai của mối quan hệ tình cảm của chúng ta hơn chính bản thân chúng ta
Theo Tara Macdonald và Michael Ross, nếu bạn đang trong một mối quan hệ tình cảm và muốn biết liệu nó có lâu dài hay không, bạn nên hỏi mẹ của mình. Nghiên cứu của hai nhà nghiên cứu cho thấy các cặp đôi thường dự đoán 'tuổi thọ' của tình yêu qua lăng kính màu hồng, do đó bạn bè hoặc gia đình sẽ là những người đưa ra dự đoán chính xác hơn về việc liệu mối quan hệ của bạn có thể 'sống sót' hay không.
According t Tara Macdonald and Michael Ross, if you are in love and you would like to know whether it will last, you should just ask your mom. They reported that dating couples tend to predict the longevity of their relationships through rose-coloured glasses, so asking their friends and family served as much better predictors of whether their romances would survive. |
Bạn muốn biết tương lai của mối quan hệ tình cảm? Hỏi mẹ của bạn!
Chúng ta thích giọng của chính mình từ khi mới 5 tháng tuổi
Trẻ em được sinh ra với khả năng hiểu được mọi giọng địa phương trên thế giới, nhưng từ khi đạt 5 tháng tuổi, chúng bắt đầu ưa thích và lắng nghe giọng của mẹ cũng như tránh xa việc kết nối với những người có giọng khác.
Babies are born with the ability to understand all accents of the world, but from the age of 5 months they start to prefer and listen to their mother’s accent and avoid connection with people with other accents. |
Những đứa trẻ mắc chứng khó đọc thường phản ứng với cảm xúc mạnh mẽ hơn
Trẻ em bị khó đọc thường nhạy cảm hơn với cảm xúc
Theo nghiên cứu, trẻ em mắc chứng khó đọc thường phản ứng mạnh mẽ hơn với cảm xúc
Although many times dyslexia is seen only as a problem, it can be a sign of a uniquely functioning brain with many strengths. For example, watching the same videos, children diagnosed with dyslexia were observed to give more emotional responses than children without it, suggesting an atypical, enhanced way of noticing and processing emotional cues. |
Dù khó đọc được thường được xem là một trở ngại, nó cũng có thể là một dấu hiệu của một tâm trí đặc biệt có nhiều ưu điểm. Ví dụ, khi cho các em nhỏ khác nhau cùng xem video tương tự, những em nhỏ gặp khó khăn trong việc đọc được cho là phản ứng nhiều hơn về mặt cảm xúc so với những em nhỏ bình thường. Điều này mở ra một phương pháp khác biệt và tiên tiến trong việc nhận diện và xử lý các tín hiệu cảm xúc.
Kinh nghiệm mang lại hạnh phúc hơn những món quà vật chất
Sống một cuộc sống tràn đầy trải nghiệm làm chúng ta hạnh phúc hơn so với việc sở hữu những vật phẩm vật chất
If you want to give the perfect present, remember that psychological research suggests that purchasing experiences has a more lasting positive effect on people’s happiness than material objects and looking back, people will also believe to have spent their money more wisely. |
Nếu bạn muốn tặng một món quà hoàn hảo, hãy nhớ rằng nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng trải qua những kinh nghiệm đáng nhớ sẽ làm cho người nhận hạnh phúc lâu dài và nhiều hơn so với việc tặng quà vật chất. Và nhìn lại, chúng ta cũng tin rằng đã sử dụng tiền một cách thông minh.
Sự cô lập có thể gây tổn thương cho sức khỏe của chúng ta
Sự cô đơn có thể gây tổn thương cho cả thân thể và tinh thần của chúng ta
Call your grandma! Being socially isolated and feeling lonely have seriously dire consequences on us: they make us more prone to poor mental health and can lead to serious, undesirable cardiovascular outcomes. |
Hãy gọi điện cho bà ngay! Sự cô đơn thực sự có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe của chúng ta, không chỉ về mặt tinh thần mà còn về mặt thể chất: bạn có thể trở nên suy sụp và phải đối mặt với những vấn đề tim mạch không mong muốn.
Những người tự ái thường tham gia vào các hoạt động chính trị nhiều hơn
Khi nghiên cứu về những người tham gia bầu cử và các hoạt động chính trị khác, các nhà nghiên cứu đã đưa ra một kết luận đáng chú ý: những người có xu hướng tự ái thường quan tâm đến các hoạt động trong lĩnh vực này, bao gồm việc ký vào các đơn kiến nghị, quyên góp tiền và liên hệ với các nhà lãnh đạo chính trị. Hơn nữa, các kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng họ thường quan tâm đến lợi ích cá nhân hơn là lợi ích cộng đồng, và chúng ta có thể nhìn thấy họ là nguồn gốc của một số vấn đề xã hội hiện nay.
Researching who takes part in elections and other political activities, scientists have come to a surprising result: more narcissistic people can be more involved in such activities, may it be signing petitions, donating money or contacting politicians. Add to those result that narcissistic people also prefer their own personal gain to the societal needs and we might see the root of some our current problems. |
Các cá nhân tự ái thường có xu hướng tham gia chính trị nhiều hơn
Ô nhiễm không khí không chỉ gây tổn hại cho phổi mà còn ảnh hưởng đến não bộ của chúng ta
Không chỉ làm tổn thương phổi mà ô nhiễm không khí còn ảnh hưởng đến não bộ của chúng ta.
After researching the brain of older women with Alzheimer, researchers have found those women’s brain showing smaller brain volume, who were living in areas exposed to higher levels of air pollution compared to those who did not. This suggests that foul air could damage our brain, altering its structure negatively. |
Sau khi nghiên cứu về bộ não của phụ nữ già mắc bệnh Alzheimer, các nhà nghiên cứu phát hiện rằng não của những người sống ở những khu vực ô nhiễm không khí cao có kích thước nhỏ hơn so với những người sống ở những nơi khác. Kết quả này cho thấy rằng ô nhiễm không khí có thể gây tổn thương cho não bộ của bạn và làm thay đổi cấu trúc của nó theo hướng tiêu cực.
Người phương Tây thường cảm thấy lo lắng hơn
Người phương Tây có xu hướng lo lắng nhiều hơn
According to a study, collecting data from 147 261 adults aged 18 to 99 years, anxiety is more prevalent in high-income countries than in countries with poorer socioeconomic environment. The study further suggests that poorer people living in Western countries are the most anxious population in the world. |
Dựa vào một nghiên cứu trên 147.261 người từ 18 đến 99 tuổi, lo lắng thường xuyên hơn ở các quốc gia có thu nhập cao so với những nơi kinh tế xã hội kém phát triển. Thêm vào đó, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng người nghèo ở các quốc gia phương Tây thường là những người có mức độ lo âu cao nhất trên thế giới.
Người không theo đạo tin ngủ ngon hơn người theo đạo Công giáo
Theo một báo cáo được công bố bởi Viện Y học Mỹ về Giấc ngủ, các nhà nghiên cứu khẳng định rằng người không có tín ngưỡng hoặc không tin vào kiểu bất khả tri thường có giấc ngủ tốt hơn rất nhiều so với những người theo đạo Công giáo và Cơ đốc giáo.
In a paper published in the American Academy of Sleep Medicine, researchers claim that atheists and agnostics are significantly more likely to be better sleepers than Catholics and Baptists. |
Trong một tờ báo phát hành bởi Học viện Y học về Giấc ngủ Hoa Kỳ, các nhà nghiên cứu khẳng định rằng người theo thuyết vô thần và thuyết bất khả tri thường có giấc ngủ ngon hơn rất nhiều so với tín đồ Công giáo và Cơ đốc giáo.
Truyền thống hạnh phúc
Niềm hạnh phúc có sức khuếch trương
And so is sadness. The basis of this phenomenon might be our natural tendency to mimic the behaviours and facial expressions of others. Scientists say this emotional synchrony happens unconsciously but the extent of it depends on the intimacy we share with the other person. |
…Và cả nỗi buồn nữa. Cơ sở của hiện tượng này có thể là khuynh hướng tự nhiên của con người khi mô phỏng hành vi và biểu hiện khuôn mặt của người khác. Các nhà khoa học cho rằng sự đồng bộ cảm xúc này xảy ra tự động, nhưng mức độ của sự đồng bộ này còn phụ thuộc vào mức độ thân mật với người đó.
Những người tự tin thấp hơn có khả năng thành công hơn
Người tự tin kém có thể sẽ đạt được thành công
People usually think that high self-confidence is the key to achieve success, but according to business psychologists Tomas Chamorro-Premuzic, it is not exactly true, as he says “low-enough” self-confidence makes you more open to feedback and behaviour changes which result in better workplace results. |
Nhiều người cho rằng sự tự tin là chìa khóa của thành công, nhưng theo nhà tâm lý học kinh doanh Tomas Chamorro-Premuzic, suy nghĩ này không hoàn toàn đúng vì theo ông, sự tự tin “đủ thấp” giúp bạn mở lòng hơn khi nhận những phản hồi và thay đổi cách hành xử của bản thân, từ đó, mang lại những kết quả tích cực hơn trong môi trường công việc.
Giấc ngủ đúng giờ cải thiện trí nhớ đáng kể
Ngủ đủ giấc cải thiện trí nhớ của chúng ta một cách đáng kể
Do you want to remember something? Give yourself a good night’s sleep: according to a study, fresh memories stick better if we have a well-deserved rest after studying them. |
Muốn ghi nhớ điều gì? Hãy để cho mình một giấc ngủ đêm thật ngon: theo một nghiên cứu, những ký ức mới sẽ được ghi nhớ lâu hơn nếu chúng ta thưởng thức sự nghỉ ngơi xứng đáng sau những công việc học hành vất vả.
Viết bằng tay làm cho trẻ thông minh hơn
Việc viết tay làm cho trẻ thông minh hơn
Although life is getting more digital, psychologists argue for keeping handwriting part of our curriculum. It seems that kids writing by hand learn more and remember better than the ones using a keyboard. It might be due to the fact that handwriting activates more senses, which helps to create connections between different parts of the brain. |
Dù thế giới đang dần chuyển sang kỷ nguyên số, nhưng các chuyên gia tâm lý vẫn khuyến khích việc giữ việc viết tay như một phần quan trọng trong học tập. Dường như, việc viết tay giúp quá trình học và ghi nhớ diễn ra hiệu quả hơn so với việc sử dụng bàn phím. Lý do cho quan điểm này có thể xuất phát từ việc viết tay kích thích các giác quan trên cơ thể, tạo ra mối liên kết giữa các phần khác nhau của não.
Người mơ mộng thường có trí sáng tạo cao hơn
Daydreamers are more creative
Our culture tends to see mind-wandering as bad, but actually, according to psychologist it can be just a symptom of being intelligent and more creative. |
Theo văn hóa của chúng ta, việc mơ mộng và lang thang thường được coi là không tốt; tuy nhiên, theo quan điểm của các nhà tâm lý học, thói quen này thực ra là dấu hiệu của trí tuệ và sáng tạo.
First impressions are what people remember
Lời đầu tiên luôn ấn tượng mạnh với người nghe
First impressions are more important than you think. Scientists observed this at many parts of our life, especially when convincing others, so you should not be afraid to speak up first. People tend to remember the first argument for a longer time and they also influence our opinion stronger. |
Ấn tượng ban đầu quan trọng hơn chúng ta nghĩ. Các nhà nghiên cứu đã chứng kiến điều này trong nhiều khía cạnh của cuộc sống, đặc biệt khi chúng ta cố gắng thuyết phục ai đó; vì vậy, đừng ngần ngại nói trước. Con người thường nhớ những cuộc tranh luận ban đầu trong thời gian dài, và chúng cũng có ảnh hưởng sâu rộng đến quan điểm của bạn.
(tiếp theo)
