Buzz
Bạn đã từng cảm thấy mất tập trung khi làm việc không? Khi điện thoại reo, bạn cảm thấy khó tập trung lại vào công việc? Khi đọc tài liệu, bạn lại nghĩ đến bữa tối? Khi email thông báo đến, tâm trí bạn bị xao lãng khỏi công việc? Những dấu hiệu này cho thấy bạn đã bị cuốn vào trạng thái sao lãng.
Đừng lo lắng nếu bạn cảm thấy khó tập trung vì bạn không phải một mình. Nếu thời gian tập trung của bạn chỉ kéo dài trong khoảng 12 phút trước khi bị gián đoạn, bạn thuộc về một số lượng lớn người giống bạn.
Một nghiên cứu của Đại học California đã chỉ ra rằng trung bình chúng ta chỉ có thể duy trì sự tập trung trong khoảng 12 phút trước khi bị gián đoạn. Và sau khi bị gián đoạn, chúng ta mất đến 25 phút để trở lại công việc ban đầu. Những con số này có thể làm bạn kinh ngạc nhưng chúng là thực tế của cuộc sống hàng ngày.
Vậy tại sao chúng ta lại dễ bị cuốn vào trạng thái sao lãng? Tại sao sự chú ý của chúng ta dễ bị phá vỡ khi bị gián đoạn?
Câu trả lời không đơn giản chỉ là do âm báo từ tin nhắn, thông báo hoặc email.
Có vẻ như sự mất tập trung của chúng ta không chỉ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài mà còn phức tạp và cá nhân hóa. Có một đặc tính ẩn trong cơ thể, trong tâm trí của chúng ta, đang kéo chúng ta ra khỏi công việc và lôi kéo chúng ta vào thế giới sao lãng. Nhưng chính xác là gì? Hãy cùng khám phá nguyên nhân gây ra sự mất tập trung ngay dưới đây.
Tại sao chúng ta dễ bị mất tập trung?
Hãy cùng phân tích nguyên nhân đứng sau sự phân tâm quay cuồng của chúng ta:
1. Bộ não của chúng ta được lập trình để dễ bị phân tâm
Bộ não của chúng ta là một hệ thống phức tạp đáng kinh ngạc. Nó được thiết kế để tiếp nhận thông tin mới và thích ứng với môi trường xung quanh. Tuy nhiên, tính linh hoạt này cũng có thể là một điểm yếu. Sự năng động của bộ não khiến chúng ta luôn tìm kiếm các kích thích mới, dẫn đến việc mất tập trung vào công việc hiện tại.
Nghiên cứu về thần kinh của con người và loài khỉ macaque, loài linh trưởng có mối quan hệ họ hàng với con người, đã chỉ ra rằng sự tập trung của chúng ta không phải là một luồng liên tục mà là một chuỗi các đợt tập trung ngắn. Điều gì sẽ xảy ra giữa những đợt này? Đó chính là sự phân tâm. Lúc này, bộ não sẽ nghỉ ngơi và quét xung quanh để tìm kiếm các yếu tố quan trọng hơn công việc bạn đang làm. Nếu không tìm thấy, sự tập trung sẽ quay lại, nhưng không trước khi bạn đã mất thời gian quý báu do bị phân tâm.
Đó là tính chất hai mặt của bản năng con người. Ví dụ, khi chúng ta đang tập trung vào công việc và bị phân tâm bởi một âm thanh đột ngột hoặc một chuyển động ngoài tầm nhìn, não của chúng ta có thể nhanh chóng chuyển sự chú ý sang điều gây kích thích mới. Trong thế giới đầy thông tin và giải trí như hiện nay, việc duy trì sự tập trung là một thách thức lớn.
2. Chúng ta đang sống trong một thế giới đầy phiền toái
Chúng ta may mắn được tiếp cận với công nghệ và Internet. Nhưng điều này cũng có thể làm chúng ta mất tập trung. Công cụ này có thể tăng cường năng suất nhưng cũng có thể gây ra nhiều phiền toái khi chúng ta rơi vào vòng lặp không ngừng.
Các số liệu thống kê sau đây sẽ minh họa cho sự phổ biến của vấn đề:
Ngạc nhiên không, 84,4% người được hỏi cho biết họ đã từng bị phân tâm khi làm việc. Những nguyên nhân thường gặp là email (26%), cuộc gọi điện thoại và tin nhắn (55%), sự can thiệp từ đồng nghiệp (27%), và Internet với mê cung thông tin và giải trí (41%).
Ngoài ra, một cuộc khảo sát của Korn Ferry đã cho thấy có đến 67% nhân viên cảm thấy công việc quan trọng của họ thường bị lùi lại do phải dành quá nhiều thời gian cho cuộc họp và cuộc gọi.
Những rắc rối này không chỉ làm phiền - chúng ồn ào, kéo dài và không ngừng cố gắng thu hút sự chú ý của chúng ta. Điều này làm cho việc tập trung trở nên khó khăn như việc nghe tiếng thì thầm giữa cơn bão.
Một nghiên cứu thú vị đã giúp hiểu sâu hơn về cuộc chiến của chúng ta với sự mất tập trung. Nghiên cứu này phát hiện ra rằng sóng não của chúng ta dao động ở các tần số khác nhau tùy thuộc vào loại kích thích bên ngoài. Nhịp điệu sẽ nhanh hơn với các kích thích tự động nhưng sẽ chậm hơn với các công việc mà chúng ta chọn một cách có ý thức để tập trung vào. Điều này khiến việc duy trì sự tập trung trong thế giới ồn ào của chúng ta ngày càng trở nên khó khăn.
“Hoạt động thần kinh trên và xuống theo một chu kỳ đều đặn, tất cả đều chạy theo nhịp. Nó nhanh hơn với các kích thích tự động và chậm hơn với những thứ chúng ta chú ý đến”.
Hãy tưởng tượng: Bạn đang mải mê làm một dự án, điện thoại của bạn rung lên với một thông báo. Tiếng bíp tưởng chừng như không đáng kể đã đủ làm bạn mất tập trung và việc lấy lại sự tập trung có thể khó hơn bạn nghĩ. Tương tự, một tiêu đề tin tức hấp dẫn hoặc một bài đăng thu hút trên mạng xã hội có thể kéo bạn ra khỏi công việc và làm bạn “đắm mình” trong “đại dương” phiền nhiễu.
3. Chúng ta có thời gian tập trung ngắn
Bộ não của chúng ta dù thông minh và phức tạp, nhưng lại có đặc điểm bất ngờ: thường trôi đi. Một tiết lộ từ Harvard đã chỉ ra rằng tâm trí của chúng ta không luôn ở nơi chúng ta nghĩ đến, với 47% thời gian. Gần một nửa thời gian, chúng ta tưởng rằng mình đang tập trung vào một công việc nhưng thực tế là suy nghĩ của chúng ta lại “lang thang” sang một lĩnh vực hoàn toàn khác.
Điều này không cần phải là do thiếu cam kết hoặc hứng thú. Khả năng tập trung bẩm sinh của chúng ta có hạn, như một bình xăng. Khi đạt đến ngưỡng đó, sự tập trung của chúng ta bắt đầu tìm kiếm những “chân trời” thay thế, giống như một du khách ao ước khám phá những cảnh đẹp mới.
Hãy cân nhắc khi tham gia vào một công việc kéo dài, có lẽ là một nhiệm vụ đòi hỏi sự tập trung cao độ trong vài giờ liên tục. Sự nhiệt huyết và tập trung ban đầu có thể mạnh mẽ, nhưng khi thời gian trôi qua, thậm chí chính chúng ta cũng không nhận ra sự chú ý của mình bắt đầu “lang thang”. Điều này không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của sự thiếu cam kết. Thường thì, đó là phản ứng tự nhiên của con người trước sự đơn điệu. Bộ não của chúng ta có thể đang cần một khoảnh khắc nghỉ ngơi, tìm kiếm sự giải tỏa khỏi sự mệt mỏi hoặc thậm chí chỉ khao khát một cảm giác mới mẻ do sự buồn chán.
Về bản chất, khả năng tập trung ngắn ngủi của chúng ta không phải là lỗi. Đó là một phần của thiết kế bẩm sinh của con người. Nhận thức được điều này có thể là bước đầu tiên trong việc xây dựng các chiến lược hiệu quả để sống hòa hợp hơn với nó thay vì phản đối.
4. Hầu hết chúng ta thiếu kỹ năng quản lý thời gian
Khi bạn cuối cùng tham gia một khóa học về quản lý thời gian là khi nào? Hầu hết chúng ta không được dạy cách quản lý thời gian hiệu quả khi trưởng thành hoặc thậm chí trong thời gian đi học. Đó là một kỹ năng mà nhiều người phải học bằng cách thử và sai. Điều này có thể dẫn đến lãng phí thời gian và bỏ lỡ cơ hội.
Quản lý thời gian kém có thể làm tăng sự mất tập trung và giảm năng suất làm việc. Đó là lý do tại sao:
- Nếu bạn không có mục tiêu hoặc ưu tiên rõ ràng, bạn sẽ gặp khó khăn hơn trong việc tập trung và có thể bị phân tâm bởi những công việc ít quan trọng hơn.
- Việc không phân chia thời gian và nguồn lực một cách hiệu quả có thể khiến bạn phải “vắt cổ chân” giữa các công việc hoặc bị sa lầy vào những chi tiết nhỏ.
- Sự trì hoãn là nhân vật phản diện trong câu chuyện về năng suất. Nó kéo bạn ra khỏi công việc và khiến bạn khó tiếp tục công việc đang dở dang.
Kết luận
Chúng ta đang sống trong một thế giới mà những phiền nhiễu trở nên quen thuộc như không khí. Chúng “tấn công” ta từ mọi phía - từ tiếng chuông điện thoại đổ điều cho đến sự “lang thang” của trí não. Những nguyên nhân khiến chúng ta mất tập trung cũng đa dạng và phổ biến. Chúng thường đan xen và phóng đại lẫn nhau. Điều này có thể khiến bạn cảm thấy như đang cố gắng để bơi lội trong đại dương hỗn loạn.
Tuy nhiên, việc bạn đang đọc về vấn đề này đồng nghĩa với việc bạn đã thực hiện được bước quan trọng đầu tiên. Bạn đã thừa nhận vấn đề rằng thế giới này đầy rẫy những phiền nhiễu và những yếu tố bên trong chúng ta khiến chúng ta dễ bị ảnh hưởng bởi chúng.
Con đường dẫn đến một cuộc sống tập trung và năng suất hơn không nhất thiết phải loại bỏ mọi phiền nhiễu vì đây là một nhiệm vụ không thể thực hiện được trong thời đại thông tin này. Thay vào đó, chúng ta cần hiểu những phiền nhiễu này, nhận ra các yếu tố gây ra bên trong chúng ta và học cách quản lý chúng.
Bằng cách xác định các yếu tố khiến chúng ta dễ bị phân tâm, bạn có thể bắt đầu phát triển các chiến lược để kiểm soát chúng. Bằng cách hiểu cách hoạt động của tâm trí và điều gì khiến bạn mất tập trung, bạn có thể tìm ra cách hòa hợp với bản chất của mình thay vì chống lại nó.
