
Âm nhạc có thể kích thích, cải thiện tâm trạng và giúp bạn thư giãn. Nó cũng có thể giúp bạn tập trung hơn vào việc học hoặc làm việc. Tuy nhiên, các loại nhạc khác nhau có thể có tác động khác nhau.
Nhiều người cảm thấy âm nhạc giúp họ tập trung hơn khi học và làm việc. Một số khác lại cảm thấy khó chịu khi có tiếng ồn từ bên ngoài.
Âm nhạc mang lại nhiều lợi ích, bao gồm:
Cải thiện tâm trạng
Thúc đẩy động lực
Tăng cường khả năng tập trung
Cải thiện trí nhớ và kích thích não bộ
Giúp quản lý đau đầu và mệt mỏi hiệu quả hơn
Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng ý rằng âm nhạc làm tăng hiệu suất học tập. Vậy điều gì làm nên sự khác biệt? Liệu âm nhạc thực sự có ích hay không?
Âm nhạc không ảnh hưởng mọi người theo cùng một cách, vì vậy không có một câu trả lời đơn giản như 'có' hoặc 'không'.
Hãy tiếp tục đọc để hiểu thêm về ưu điểm và nhược điểm của việc học bằng âm nhạc và nhận được một số gợi ý để tận dụng danh sách phát của bạn trong quá trình học tập.
Âm nhạc ảnh hưởng chúng ta như thế nào?
Sẽ thật tuyệt nếu bạn có thể tạo ra một danh sách nhạc hoặc chọn những bài hát giúp bạn giải quyết bài toán hay ghi nhớ sự kiện lịch sử cho bài thi cuối kỳ của bạn, phải không?
Thật không may, âm nhạc không có sức mạnh như vậy. Nó chủ yếu hỗ trợ theo cách gián tiếp, nhưng những lợi ích đó vẫn có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể.
Âm nhạc giúp giảm căng thẳng và nâng cao tinh thần.
Âm nhạc không chỉ làm cho bạn cảm thấy được truyền cảm hứng. Nó còn có thể giúp giảm căng thẳng và thúc đẩy tư duy tích cực hơn.
Trong một nghiên cứu vào năm 2013, 60 phụ nữ tình nguyện đã tham gia khảo sát về tâm lý căng thẳng trong khi nghe nhạc thư giãn, tiếng sóng biển hoặc không có âm thanh cụ thể nào. Kết quả cho thấy việc nghe nhạc thư giãn tạo ra sự khác biệt về phản ứng thể chất và tinh thần của mọi người khi họ căng thẳng, đặc biệt là về phản ứng hormone. Tuy nhiên, đề tài này rất phức tạp và cần nhiều nghiên cứu hơn.
Trong một nghiên cứu năm 2021, các bệnh nhân trong phòng hồi sức tích cực cho biết họ cảm thấy ít đau và lo lắng hơn sau khi nghe nhạc trong 30 phút so với trước đây.
Nghiên cứu đã chứng minh rằng tâm trạng tích cực thường dẫn đến kết quả học tập tốt hơn. Bạn có thể thành công hơn trong việc nghiên cứu và học tập nếu bạn cảm thấy thoải mái.
Việc học có thể gây căng thẳng, đặc biệt khi bạn gặp khó khăn trong việc hiểu nội dung môn học. Nếu bạn cảm thấy quá tải hoặc không thoải mái, việc nghe nhạc có thể giúp bạn thư giãn và làm việc hiệu quả hơn.

Âm nhạc có thể truyền cảm hứng và động lực cho bạn.
Nếu bạn từng phải vật lộn với đêm dài làm bài tập về nhà mệt mỏi, thì ý chí tiếp tục học của bạn có thể đã suy giảm từ rất lâu trước khi bạn kết thúc.
Có lẽ bạn đã hứa với bản thân mình một phần thưởng để vượt qua buổi học, như là tập mới nhất của chương trình bạn yêu thích hoặc bữa ăn yêu thích mang về.
Nghiên cứu từ năm 2019 chỉ ra rằng âm nhạc có thể kích thích hệ thần kinh thưởng trong não của bạn giống như những thứ bạn thích. Tự thưởng bản nhạc yêu thích có thể tạo ra động lực 'tiếp sức' để bạn khám phá thông tin mới.
Nếu bạn thích nhạc nhưng nó không giúp cho việc học của bạn (xem thêm bên dưới), việc nghe nhạc trong thời gian nghỉ học có thể thúc đẩy bạn học tập chăm chỉ hơn.
Âm nhạc có thể giúp tăng sự tập trung.
Theo một nghiên cứu năm 2007, âm nhạc - đặc biệt là nhạc cổ điển - có thể giúp não bạn tiếp thu và hiểu thông tin mới một cách dễ dàng hơn.
Bộ não của bạn xử lý một lượng lớn thông tin từ thế giới xung quanh bằng cách chia nhỏ nó thành các phần.
Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy bằng chứng cho thấy âm nhạc có thể thu hút sự chú ý của bộ não theo cách giúp rèn luyện nó để tập trung hơn vào các sự kiện và dự đoán những gì có thể xảy ra.
Điều này ảnh hưởng đến việc học của bạn như thế nào? Nếu bạn gặp khó khăn trong việc hiểu tài liệu mới, việc nghe nhạc có thể làm cho quá trình này trở nên dễ dàng hơn.
Bạn cũng có thể kết nối khả năng hiện có của mình để có thể đưa ra dự đoán tốt hơn về các sự kiện cùng với kỹ năng suy luận.
Cải thiện kỹ năng suy luận sẽ không giúp bạn giải quyết những câu hỏi bất ngờ trong kỳ thi. Tuy nhiên, bạn có thể nhận ra sự khác biệt trong khả năng suy luận để đưa ra những câu trả lời dựa trên thông tin một cách độc đáo.
Trong một nghiên cứu vào năm 2011, giữa 41 cậu bé được chẩn đoán mắc bệnh ADHD, việc nghe nhạc nền có thể làm mất tập trung của một số cậu bé, nhưng lại có thể giúp những cậu bé khác đạt được thành tích tốt hơn trong lớp học.
Nghe nhạc có thể giúp bạn ghi nhớ thông tin mới.
Theo một nghiên cứu vào năm 2014, nghe nhạc cổ điển dường như giúp người lớn tuổi thực hiện công việc và ghi nhớ tốt hơn.
Những phát hiện này cho thấy một số thể loại nhạc nhất định có thể giúp tăng cường khả năng ghi nhớ và các chức năng nhận thức khác.
Âm nhạc kích thích trí não của bạn, giống như cách tập thể dục kích thích cơ thể.
Khi bạn tập luyện cơ bắp thì chúng trở nên mạnh mẽ hơn, phải không? Vì vậy, việc huấn luyện bộ não của bạn về tính nhận thức có thể củng cố nó theo cách tương tự.

Âm nhạc có thể gây ra ảnh hưởng tiêu cực cho bạn như thế nào?
Không phải mọi người đều cho rằng âm nhạc có ích cho các công việc đòi hỏi sự tập trung.
Âm nhạc có thể tạo ra sự phân tâm
Một phần quan trọng của tác động của âm nhạc nằm ở khả năng làm bạn mất tập trung.
Khi bạn cảm thấy buồn hoặc căng thẳng, việc phát nhạc yêu thích có thể giúp nâng cao tinh thần của bạn bằng cách đánh lạc hướng bản thân.
Tuy nhiên, việc phân tâm có thể không phải là điều bạn muốn khi bạn cần đọc sách.
Nếu bạn đang cố gắng diễn đạt quan điểm của mình trong một bài luận cuối kỳ hoặc giải một bài toán khó, thì âm nhạc quá to hoặc nhanh có thể làm gián đoạn suy nghĩ của bạn và làm trở ngại cho quá trình tập trung.
Âm nhạc có thể ảnh hưởng tiêu cực đến trí nhớ làm việc.
Trí nhớ làm việc là thông tin mà bạn sử dụng để giải quyết vấn đề, học tập và thực hiện các nhiệm vụ yêu cầu khả năng nhận thức khác nhau.
Bạn sử dụng trí nhớ làm việc khi cố gắng ghi nhớ:
Những vật trong một danh sách
Các bước để giải một bài toán
Một chuỗi sự kiện
Hầu hết mọi người có thể làm việc với một số thông tin cùng một lúc. Có một trí nhớ làm việc cao có nghĩa là bạn có thể xử lý nhiều tài liệu hơn.
Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra rằng nghe nhạc có thể làm giảm khả năng hoạt động của trí nhớ làm việc.
Nếu bạn gặp khó khăn trong việc xử lý nhiều thông tin, việc nghe nhạc có thể làm cho quá trình này trở nên khó khăn hơn.
Âm nhạc có thể làm giảm khả năng đọc hiểu.
Một số loại nhạc cụ thể - bao gồm cả nhạc có lời và nhạc không lời nhanh và to - có thể khiến bạn khó hiểu và khó tiếp thu tài liệu đọc hơn.
Ví dụ, nếu bạn chuẩn bị một buổi đọc sách văn học thời Victoria hoặc sách giáo khoa sinh học, một bản nhạc cổ điển nhẹ nhàng với nhịp độ chậm có thể là lựa chọn tốt nhất.

Loại nhạc nào giúp bạn tốt nhất?
Nghe nhạc trong khi học hoặc làm việc không phải lúc nào cũng làm cho bạn làm việc kém hiệu quả hoặc không sản xuất.
Nếu bạn thích học bằng âm nhạc thì không cần phải từ bỏ sở thích đó. Ghi nhớ những lời khuyên này có thể giúp bạn tìm thấy âm nhạc hữu ích nhất cho công việc và học tập:
Tránh nghe nhạc có lời. Bất kỳ bản nhạc nào có lời bằng ngôn ngữ mà bạn hiểu có thể sẽ gây mất tập trung hơn là hữu ích.
Chọn nhạc không lời chậm rãi. Nghiên cứu thường tập trung vào âm nhạc cổ điển, nhưng nếu không thích thể loại này, bạn cũng có thể xem xét nhạc điện tử nhẹ, không gian hoặc môi trường xung quanh — loại bạn có thể nghe thấy ở spa hoặc khi đi mát-xa.
Tránh âm nhạc gây choáng hoặc thử nghiệm. Âm nhạc thay đổi đột ngột hoặc thiếu nhịp điệu cố định có thể khiến bạn phải đoán xem điều gì sẽ xảy ra. Điều này có thể làm nao bạn mất tập trung và không thể tập trung vào công việc.
Hãy để âm lượng ở mức thấp. Nhạc khi đang học nên ở mức âm lượng nền. Nếu âm lượng quá lớn, nó có thể làm gián đoạn quá trình suy nghĩ của bạn.
Hãy tập trung vào những bài hát mà bạn không có cảm xúc mạnh mẽ. Nghe nhạc mà bạn yêu thích hoặc ghét có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung của bạn.
Chọn nhạc không có tính chất thương mại nếu có thể. Hãy tưởng tượng điều này: Bạn đang nghe đài Pandora bằng trạm radio của mình thì một quảng cáo giấy vệ sinh xen vào, khiến bạn khó chịu và làm chệch hướng dòng suy nghĩ của bạn. Nói thế là đủ rồi nhỉ?
Các câu hỏi thường gặp
Âm nhạc có tốt khi học không?
Một số nghiên cứu cho thấy rằng âm nhạc có thể giúp giảm căng thẳng trong quá trình học tập và nó có thể giúp cải thiện trí nhớ cũng như khả năng xử lý trong các nhiệm vụ đòi hỏi phải suy nghĩ. Tuy nhiên, điều này có thể phụ thuộc vào thể loại nhạc và mỗi cá nhân.

Thể loại nhạc nào hợp cho việc học tập nhất?
Loại tốt nhất sẽ phụ thuộc vào từng người. Có bằng chứng cho thấy các bản giao hưởng cổ điển hoặc âm nhạc thư giãn là lựa chọn tốt để kiểm soát căng thẳng, nhưng âm nhạc sôi động cũng có thể thúc đẩy quá trình suy nghĩ của một người. Nhạc không lời có thể phù hợp hơn những bài hát có lời vì lời bài hát có thể gây mất tập trung.
Khi nào nghe nhạc khi học lại có hại?
Mỗi người có thể quyết định xem việc nghe nhạc khi học có phù hợp với mình hay không và loại nhạc nào là tốt nhất. Các loại nhạc có thể không hữu ích bao gồm các bài hát, nhạc nhanh và ồn ào và nhạc khơi gợi cảm xúc mạnh mẽ ở người nghe.
Những điểm mấu chốt:
Âm nhạc có thể cải thiện tâm trạng của bạn và giúp bạn cảm thấy có động lực hơn để giải quyết các nhiệm vụ quan trọng, nhưng không phải lúc nào nó cũng có tác dụng như một công cụ học tập.
Ngay cả những người yêu thích âm nhạc cũng có thể thấy nó không hữu ích khi cố gắng tập trung.
Lựa chọn âm nhạc một cách tỉ mỉ có thể giúp bạn tối ưu hóa hiệu quả của nó. Tuy nhiên, nếu bạn vẫn gặp khó khăn trong việc tập trung, thay vào đó, bạn có thể xem xét sử dụng tiếng ồn trắng hoặc các loại âm thanh khác.
