Tổng hợp bài tập Chủ đề 5: Ôn tập về từ

Buzz

Ngày cập nhật gần nhất: 15/4/2026

Nội dung bài viết

Lý thuyết và bài tập về từ

Xem thêm

Đọc tóm tắt

- Từ ghép: sừng sững, chung quanh, vững chắc, thanh cao, giản dị, chí khí.
- Từ láy: lủng củng, mộc mạc, nhũn nhặn, cứng cáp, dẻo dai.
- Xanh ngắt: Màu xanh trên diện rộng.
- Xanh tươi: Màu xanh tươi tắn.
- Xanh rì: Màu xanh đậm và đồng đều như màu của cây cỏ phủ kín.
- Xanh biếc: Màu xanh lam đậm và rực rỡ.
- Xanh mướt: Màu xanh tươi mát và bóng lượn.
- Chúng tôi, ai đó.
- ông.
- tôi, nàng.
- Mình.
- chịnh, tấm, con, vò.
- thỏi.
- ông.
- vui mừng.
- rất tận tâm.
- vững vàng như cái cột đình.
- vững và mạnh như cái cột điện.

Lý thuyết và bài tập về từ

Lý thuyết

Từ	Khái niệm	Phân loại
Từ đơn	Là từ do một tiếng có nghĩa tạo nên
Từ phức	Là từ do hai hoặc nhiều tiếng tạo nên. Hiểu một cách đơn giản, từ phức chính là từ ghép. Ghép từ các tiếng giống nhau hoặc khác nhau tạo thành một từ có nghĩa.	Có 2 loại: + Từ ghép: là những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa + Từ láy: là những từ có quan hệ láy âm giữa các tiếng được gọi là từ láy
Từ láy	Là loại từ được tạo thành từ hai tiếng trở lên. Các tiếng có cấu tạo giống nhau hoặc tương tự nhau về vần, tiếng đứng trước hoặc tiếng đứng sau. Trong các tiếng đó có một tiếng có nghĩa hoặc tất cả đề không có nghĩa nhưng ghi chép lại thành một từ có nghĩa	Có 2 loại: + Láy toàn bộ: các tiếng lặp lại nhau hoàn toàn + Láy bộ phận: giữa các tiếng có sự giống nhau về phụ âm đầu hoặc phần vần
Từ ghép	Là từ gồm 2 tiêng ghép lại và có quan hệ về mặt ngữ nghĩa	Có hai loại: + Từ ghép chính phụ: có tiếng chính và tiếng phụ bổ sung nghĩa tiếng chính + Từ ghép đẳng lập: các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp
Từ đồng âm	Là những từ giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì đến nhau
Từ đa nghĩa	Là từ có một nghĩa gốc và một hay một số nghĩa chuyển. Các nghĩa của từ nhiều nghĩa bao giờ cũng có mối liên hệ với nhau	+ Nghĩa gốc: nghĩa xuất hiện từ đầu, làm cơ sở để hình thành các nghĩa khác + Nghĩa chuyển: nghĩa được hình thành trên cơ sở của nghĩa gốc
Từ mượn	Là những từ vay mượn của nước ngoài giúp tạo sự phong phú, đa dạng cho ngôn ngữ Tiếng Việt	Có 3 loại: + Từ mượn tiếng Hán + Từ mượn của một số ngôn ngữ khác như tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Nga… + Từ mượn Việt hóa
Đại từ	Là từ ngữ dùng để trỏ người, sự vật, hoạt động, tính chất… được nói đến trong một ngữ cảnh nhất định của lời nói hoặc dùng để hỏi	Có hai loại: + Đại từ để trỏ: người, sự vật, số lượng, hoạt động, tính chất, sự việc + Đại từ để hỏi: người, sự vật, số lượng, hoạt động, tính chất, sự việc
Danh từ	Là những từ chỉ người, vật, hiện tượng, khái niệm	Có hai loại: + Danh từ chỉ đơn vị: nêu tên đơn vị dùng để tính đếm, đo lường sự vật + Danh từ chỉ sự vật: nêu tên từng loại hoặc từng cá thể người, vật, hiện tượng, khái niệm
Cụm động từ	Là loại tổ hợp từ do động từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành
Cụm tính từ	Là loại tổ hợp từ do tính từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành

Đề bài

I. Trắc nghiệm

Câu 1: Phức từ bao gồm những loại nào sau đây?

A. Từ đơn và từ ghép

B. Từ đơn và từ phản lại

C. Từ đơn

D. Từ ghép và từ phản lại

Câu 2: Khái niệm chính xác và đầy đủ nhất về từ là gì?

A. Từ là yếu tố ngôn ngữ có nghĩa

B. Từ là yếu tố ngôn ngữ nhỏ nhất được sử dụng để tạo câu

C. Từ là yếu tố ngôn ngữ có nghĩa, được sử dụng độc lập, để tạo câu

D. Từ được tạo thành từ một tiếng

Câu 3: Từ ghép là những từ như thế nào?

A. Hai từ ghép lại với nhau trong đó có một từ chính và một từ phụ

B. Hai từ ghép lại với nhau có quan hệ và âm thanh

C. Hai tiếng trở nên ghép lại với nhau, có quan hệ với nhau về mặt ý nghĩa

D. Cả ba đáp án trên đều đúng

Câu 4: Từ nào dưới đây là từ ghép?

A. Lấp lánh

B. Mênh mông

C. Thường lướng

D. Đỏ áu

Câu 5: Từ láy là gì?

A. Là những từ có các tiếng lặp lại hoàn toàn, một số trường hợp tiếng đứng trước biến đổi thanh điệu, giống nhau phần phụ âm đầu hoặc phần vần

B. Là những từ có các tiếng được ghép lại với nhau tạo thành

C. Là những từ có sự đối xứng âm với nhau

D. Cả ba đáp án trên đều đúng

Câu 6: Cụm danh từ là gì?

A. Còn được gọi là ngữ danh từ, nhóm danh từ, danh ngữ

B. Là một tập hợp do danh từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành

C. Cụm danh từ có ý nghĩa cụ thể, chi tiết hơn, có cấu tạo phức tạp hơn

D. Cả ba đáp án trên

Câu 7: Tìm cụm danh từ đủ cấu trúc ba phần trong các câu sau:

A. Tất cả lớp

B. Một em học sinh lớp 6

C. Con trâu

D. Cô gái mắt biếc

Câu 8: Trong cụm động từ, các phụ ngữ ở phần phụ trước không có tác dụng bổ sung cho động từ các ý nghĩa nào?

A. Quan hệ thời gian

B. Chỉ cách thức hành động

C. Sự tiếp diễn tương tự

D. Sự khẳng định hoặc phủ định hành động

Câu 9: Cụm danh từ gồm mấy thành phần?

A. Một tập hợp từ gồm tính từ chính, từ ngữ phụ thuộc đứng trước và đứng sau

B. Gồm 3 phần, phụ ngữ trước, tính từ chính, phụ ngữ sau

C. Tập hợp một số từ, có các từ chỉ mức độ (rất, hơi,…), chỉ sự phủ định (không, chưa, chẳng…)

D. Tất cả đáp án trên

Câu 10: Cụm tính từ thường đảm nhận chức vụ gì trong câu?

A. Vị ngữ trong câu

B. Trạng ngữ trong câu

C. Chủ ngữ trong câu

D. Bổ ngữ trong câu

Câu 11: Muốn hiểu nghĩa đầy đủ của các từ đồng âm, cần làm gì?

A. Tìm gặp người nói hoặc người viết

B. Đặt các từ đó vào lời nói hoặc câu văn cụ thể

C. Các đáp án trên đều đúng

D. Các đáp án trên đều sai

Câu 12: Khoanh vào đáp án không chứa từ đồng âm

A. Đồng lòng đồng ý

B. Bằng mặt nhưng không bằng lòng

C. Một nghề cho chín còn hơn chín nghề

D. Chung lưng đấu tranh

Câu 13: Từ đa nghĩa là gì?

A. Là từ có nhiều nghĩa trái ngược nhau

B. Là từ có từ hai nghĩa trở lên

C. Là từ có ít nhất hai nghĩa trở lên

D. Là từ có một nghĩa nhưng nhiều cách hiểu

Câu 14: Đại từ “sao, thế nào” là đại từ dùng làm gì?

A. Để hỏi

B. Để chỉ số lượng

C. Để hỏi về hoạt động, tính chất, sự việc

D. Để hỏi về người, sự vật

Câu 15: Lý do của việc mượn từ là gì?

A. Do có thời gian dài bị nước ngoài đô hộ, áp bức

B. Tiếng Việt cần sự vay mượn để đổi mới

C. Do tiếng Việt chưa có từ để biểu thị, hoặc có từ nhưng biểu thị chưa chính xác

D. Làm tăng sự phong phú của vốn từ tiếng Việt

Câu 1: Hãy phân loại các từ phức sau thành hai loại: từ ghép và từ láy

Từ ghép

Từ láy

Câu 2: Xếp các từ sau vào cột tương ứng: châm chọc, chậm chạp, mê mẩn, mong ngóng, nhỏ nhẹ, mong mỏi, phương hướng, vương vấn, tươi tắn, quần áo

Từ ghép

Từ láy

Câu 3: Phân biệt sắc thái nghĩa của những từ đồng nghĩa trong các dòng thơ sau:

a. Trời thu màu xanh ngắt mấy tầng cao (Nguyễn Khuyến)

b. Tháng Tám mùa thu màu xanh thắm (Tố Hữu)

c. Một vùng cỏ mọc màu xanh rì (Nguyễn Du)

d. Nhớ từ sóng Hạ Long màu xanh biếc (Chế Lan Viên)

e. Suối dài màu xanh mướt nương ngô (Tố Hữu)

Câu 4: Đặt 4 câu có tiếng nhà mang 4 nghĩa sau:

a) Nơi ở

b) Gia đình

c) Người hành nghề

d) Chỉ vợ (hoặc chồng) của người nói

Câu 5: Tìm các từ Hán Việt tương đương với các từ thuần Việt sau:

Từ thuần Việt	Từ Hán Việt
Cha mẹ
Anh em
Thiên
Địa
Trời
Đất
Sông núi
Nhà thơ
Lửa
Gió

Câu 6: Gạch chân vào đại từ trong các câu sau:

a. Chúng tôi thấy mùa hè nắng nóng, ai cũng sợ.

b. Đã từ lâu ba tới nhà

Trẻ thơ đi vắng, chợ xa

c. Em gái tôi tên là Kiều Phương, nhưng tôi quen gọi nó là Meo vì mặt nó luôn bị nó tự bôi bẩn.

d. Tôi đứng vững vẫn

Câu 7: Tìm những danh từ chỉ đơn vị trong các câu sau:

a. Muốn hỏi con gái ta, hãy về sắm đủ một chiếc vàng cỏm, mười tấm lụa đào, mười con lợn béo, mười vò rượu tăm đem sang đây. (Sọ Dứa)

b. Vua vẽ một thỏi vàng, thấy còn nhỏ quá, lại vẽ một thỏi thứ hai lớn hơn. (Cây bút thần)

c. Nhân buổi ế hàng, năm ông thầy bói ngồi chuyện ngẫu với nhau. (Thầy bói xem voi)

Câu 8: Xác định cụm tính từ được sử dụng trong các câu sau:

a. “Xong, nàng vui vẻ chạy đi làm những việc bố mẹ tôi phân công, vừa làm vừa hát có vẻ vui lắm.”

b. Hôm nay các nhân viên làm việc rất chuyên cần

c. Nàng chần chừ như cái đòn càn

d. Nàng sững sờ như cái cột đình

Hướng dẫn giải

I. Bài kiểm tra trắc nghiệm

1 - D	2 - C	3 - C	4 - D	5 - A
6 - D	7 - B	8 - B	9 - B	10 - A
11 - B	12 - D	13 - C	14 - C	15 - C

II. Bài luận

Câu 1:

Hãy sắp xếp các từ phức sau thành hai loại: từ ghép và từ láy

sừng sững, chung quanh, lủng củng, hung dữ, mộc mạc, nhũn nhặn, cứng cáp, dẻo dai, vững chắc, thanh cao, giản dị, chí khí

Phương pháp:

Ôn tập về kiến thức liên quan đến từ ghép và từ láy

Giải thích chi tiết:

Từ ghép	chung quanh, hung dữ, vững chắc, thanh cao, giản dị, chí khí
Từ láy	sừng sững, lủng củng, mộc mạc, nhũn nhặn, cứng cáp, dẻo dai

Câu 2:

Xếp các từ sau vào cột tương ứng: châm chọc, chậm chạp, mê mẩn, mong ngóng, nhỏ nhẹ, mong mỏi, phương hướng, vương vấn, tươi tắn, quần áo

Phương pháp:

Ôn tập về kiến thức liên quan đến từ láy và từ ghép

Giải thích chi tiết:

Từ ghép	chậm chạp, mê mẩn, nhỏ nhẹ, mong mỏi, tươi tắn, vương vấn
Từ láy	châm chọc, mong ngóng, phương hướng, quần áo

Câu 3:

Phân biệt sắc thái nghĩa của những từ đồng nghĩa trong các dòng thơ sau:

a. Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao (Nguyễn Khuyến)

b. Tháng Tám mùa thu xanh thắm (Tố Hữu)

c. Một vùng cỏ mọc xanh rì (Nguyễn Du)

d. Nhớ từ sóng Hạ Long xanh biếc (Chế Lan Viên)

e. Suối dài xanh mướt nương ngô (Tố Hữu)

Phương pháp:

Ôn tập về kiến thức liên quan đến từ đồng âm

Giải thích chi tiết:

a. Xanh ngắt: Màu xanh trên diện rộng.

b. Xanh tươi: Màu xanh tươi tắn.

c. Xanh rì: Màu xanh đậm và đồng đều như màu của cây cỏ phủ kín.

d. Xanh biếc: Màu xanh lam đậm và rực rỡ.

e. Xanh mướt: Màu xanh tươi mát và bóng lượn.

Câu 4:

Đặt 4 câu có tiếng nhà mang 4 nghĩa sau:

a) Nơi để ở

b) Gia đình

c) Người làm nghề

d) Chỉ vợ (hoặc chồng) của người nói

Kiểu:

Tư duy về các từ đa nghĩa

Giải thích chi tiết:

a. Cái ngôi này có 4 tầng.

b. Nhà tôi có hai người làm bác sĩ

c. Nhà bác học Anh-xanh đã tìm ra lý thuyết vạn vật hấp dẫn

d. Ông nhà tôi năm nay đã 60 tuổi

Câu 5:

Tìm những từ Hán Việt tương ứng với các từ thuần Việt sau:

Từ thuần Việt	Từ Hán Việt
Cha mẹ
Anh em
Thiên
Địa
Trời
Đất
Sông núi
Nhà thơ
Lửa
Gió

Phương pháp:

Ôn tập về từ mượn

Giải thích chi tiết:

Từ thuần Việt	Từ Hán Việt
Cha mẹ
Anh em
Thiên
Địa
Trời
Đất
Sông núi
Nhà thơ
Lửa
Gió

Câu 6:

Xác định đại từ trong các câu sau:

a. Chúng tôi thấy mùa hè nắng nóng, ai cũng sợ.

b. Đã bấy lâu nay bác tới nhà

Trẻ thời đi vắng chợ thời xa

c. Em gái tôi tên là Kiều Phươ

ng, nhưng tôi quen gọi nó là Mèo bởi vì mặt nó luôn bị chính nó bôi bẩn.

d. Tôi đứng oai vệ

Phương pháp:

Ôn lại kiến thức về đại từ

Giải thích chi tiết:

a. Chúng tôi, ai đó

b. ông

c. tôi, nàng

d. Mình

Câu 7:

Tìm các danh từ chỉ đơn vị trong các câu sau:

a. Muốn hỏi con gái ta, hãy về sắm đủ một chĩnh vàng cốm, mười tấm lụa đào, mười con lợn béo, mười vò rượu tăm đem sang đây. (Sọ Dừa)

b. Vua vẽ một thỏi vàng, thấy

còn nhỏ quá, lại vẽ một thỏi thứ hai lớn hơn. (Cây bút thần)

c. Nhân buổi ế hàng, năm ông thầy bói ngồi chuyện ngẫu với nhau. (Thầy bói xem voi)

Phương pháp:

Ôn tập về danh từ

Lời giải chi tiết:

a. chịnh, tấm, con, vò

b. thỏi

c. ông

Câu 8:

Xác định cụm tính từ được sử dụng trong các câu sau:

a. “Xong, nó vui vẻ chạy đi làm những việc bố mẹ tôi phân công, vừa làm vừa hát có vẻ vui lắm.”

b. Hôm nay các nhân viên làm việc rất chuyên cần

c. Nó chần chẫn như cái đòn càn

d. Nó sừng sững như cái cột đình

Phương pháp:

Ôn tập kiến thức về cụm từ tính từ

Lời giải chi tiết:

a. vui mừng

b. rất tận tâm

c. vững vàng như cái cột đình

d. vững và mạnh như cái cột điện

Các câu hỏi thường gặp

Từ phức là gì và có những loại nào?

Từ phức là từ được hình thành từ hai hay nhiều tiếng. Có hai loại chính là từ ghép và từ láy. Từ ghép được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ về nghĩa, trong khi từ láy là những từ có âm thanh tương tự nhau.

Tại sao chúng ta cần sử dụng từ mượn trong tiếng Việt?

Sử dụng từ mượn giúp phong phú hóa ngôn ngữ tiếng Việt. Từ mượn có thể từ tiếng Hán, Pháp, Anh, và các ngôn ngữ khác, giúp biểu đạt chính xác hơn các khái niệm hiện đại.

Danh từ có những loại nào và chức năng của chúng ra sao?

Danh từ gồm hai loại: danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật. Chúng có vai trò quan trọng trong câu, thường là chủ ngữ hoặc tân ngữ.

Cụm động từ là gì và có cấu tạo như thế nào?

Cụm động từ là tổ hợp từ do động từ kết hợp với một số từ ngữ phụ thuộc. Chúng thường dùng để thể hiện các hành động và trạng thái.

Cách phân loại từ đồng âm và từ đa nghĩa như thế nào?

Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm thanh nhưng khác nghĩa, còn từ đa nghĩa có một nghĩa gốc và nhiều nghĩa chuyển, có mối liên hệ với nhau.

Đại từ có vai trò gì trong câu và có những loại nào?

Đại từ là từ ngữ dùng để chỉ người, sự vật, hoặc hành động trong một ngữ cảnh nhất định. Có hai loại đại từ: đại từ chỉ và đại từ hỏi.

Làm thế nào để nhận biết cụm danh từ trong câu?

Cụm danh từ thường bao gồm một danh từ chính và các từ ngữ phụ thuộc, có thể đứng trước hoặc sau danh từ, giúp làm rõ ý nghĩa trong câu.

Từ láy có đặc điểm gì và phân loại ra sao?

Từ láy là loại từ được tạo thành từ hai tiếng trở lên có cấu tạo giống nhau hoặc tương tự. Có hai loại: láy toàn bộ và láy bộ phận.

Nội dung từ Mytour nhằm chăm sóc khách hàng và khuyến khích du lịch, chúng tôi không chịu trách nhiệm và không áp dụng cho mục đích khác.

Nếu bài viết sai sót hoặc không phù hợp, vui lòng liên hệ qua Zalo: 0978812412 hoặc Email: [email protected]