Tổng hợp bài tập Chủ đề 6. Ôn tập về văn bản luận, văn bản thông tin

Lý thuyết và bài tập về văn bản luận, văn bản thông tin

Lý thuyết

1. Lý thuyết về văn bản luận, văn bản thông tin

2. Tóm tắt nội dung chính các văn bản

Yêu cầu

Câu 1: Trình bày các đoạn văn thể hiện quan điểm của tác giả về việc học từ thầy, học từ bạn trong văn bản Học thầy, học bạn.

Câu 2: Phân tích lý do, chứng cứ mà tác giả sử dụng để ủng hộ quan điểm của mình và điền vào bảng dưới đây:

Câu 3: Viết đoạn văn khoảng 150 – 200 từ tóm tắt văn bản Chỉ có điều ngọt ngào mới mang lại hạnh phúc?

Câu 4: Tác phẩm giúp bạn hiểu được gì về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên?

Câu 5: Điền vào bảng dưới đây các chi tiết trong đoạn 2 thể hiện sự tiến hóa của sinh vật trên Trái Đất qua thời gian:

Câu 6: Dựa trên văn bản Ngày môi trường thế giới và hành động của thanh niên, viết một đoạn văn về vấn đề ô nhiễm môi trường.

Hướng dẫn giải

Câu 1:

Phương pháp:

Hồi tưởng lại nội dung của văn bản

Giải thích chi tiết:

Các câu văn thể hiện quan điểm của tác giả về việc học từ thầy, học từ bạn là:

- Trong cuộc sống của mỗi người, việc học từ thầy có ý nghĩa quan trọng nhất.

- Bên cạnh khả năng bẩm sinh, không thể không nhắc đến sự hướng dẫn của người thầy.

- Việc học từ bạn bè cũng đặc biệt quan trọng.

- Trong việc học ở bạn, điều thuận lợi nhất là khi bạn có bạn bè cùng trang lứa, cùng sở thích và tinh thần, việc học hỏi và chia sẻ với nhau trở nên dễ dàng và thoải mái hơn.

Câu 2:

Phương thức:

Hồi tưởng lại nội dung của văn bản

Giải thích chi tiết:

Câu 3:

Phương thức:

Hồi tưởng lại nội dung của văn bản

Giải thích chi tiết:

Trong văn bản Phải chăng chỉ có điều ngọt ngào mới mang lại hạnh phúc?, tác giả đã phân tích và lập luận một cách đáng tin cậy về quan điểm về hạnh phúc. Với quan điểm thứ nhất, ngọt ngào được coi là hạnh phúc, tác giả đã đưa ra nhiều lý lẽ như: ngọt ngào mang lại sự thoải mái, sự bình yên, và do đó đó chính là hạnh phúc; cuộc sống dồi dào, sung túc cho phép con người làm những điều mình muốn mà không bị gò ép bởi bất cứ điều gì, điều này cũng tạo ra hạnh phúc, sự sảng khoái. Ở góc độ này, tác giả đã trình bày các chứng cứ như sự quan tâm, tình thương, sự quan tâm ngọt ngào từ phụ huynh dành cho con, từ bạn bè dành cho nhau, tất cả làm cho mọi người cảm thấy vui vẻ và ấm áp. Tỷ phú Bill Gates đã dành 45,68% tài sản của mình để thành lập quỹ từ thiện để giải quyết các vấn đề về sức khỏe và nghèo đói trên toàn cầu. Ngọt ngào này đã mang lại hạnh phúc cho những sinh mạng đang gặp khó khăn, khốn khó trên khắp thế giới. Với quan điểm thứ hai, hạnh phúc không chỉ đến từ những điều ngọt ngào đó, mà còn có thể được tạo ra từ những nỗ lực, cố gắng, thậm chí là nỗi đau, tác giả đã đưa ra lý lẽ như: một người mẹ sinh con, dù đau đớn nhưng vẫn cảm thấy vui sướng, hạnh phúc; một người mắc phải những căn bệnh nguy hiểm, họ vẫn cảm thấy hạnh phúc, bởi vì họ vẫn có thời gian sống, để cống hiến, làm những điều mình muốn. Ở góc độ này, tác giả đã trình bày những chứng cứ như lúc mẹ sinh con đau đớn nhất. Lúc ấy mẹ mới cảm nhận được nỗi đau vượt cạn, đau đến tột cùng, nhưng trong nỗi đau ấy, khi tiếng khóc của con vang lên, mẹ lại cảm thấy hạnh phúc vô cùng. Nhìn thấy con lúc ấy, mẹ mới hiểu được giá trị thực sự của hạnh phúc; Võ Thị Ngọc Nữ, mặc dù đang trong tuổi của những ước mơ, của những hoài bão, một tuổi trẻ nhiệt huyết, đầy đam mê, nhưng Ngọc Nữ lại mắc phải căn bệnh hiểm nghèo. Dù vậy, cô vẫn luôn tươi cười, hạnh phúc, nhất là khi cỏ có thể được múa, được thực hiện điều mình mong muốn. Từ những luận điểm trên, tác giả đã kết luận rằng hạnh phúc luôn hiện diện xung quanh chúng ta.

Câu 4:

Phương pháp:

Hồi tưởng lại nội dung của văn bản

Đây là một câu hỏi mở, học sinh có thể trả lời theo quan điểm của mình.

Giải thích chi tiết:

Văn bản giúp học sinh nhận thức được mối liên hệ chặt chẽ giữa thiên nhiên và con người. Thiên nhiên cung cấp các giá trị vật chất và tinh thần để làm phong phú hơn cuộc sống của con người. Ngược lại, khi con người biết trân trọng và bảo vệ thiên nhiên, họ sẽ nhận được những giá trị tốt đẹp mà thiên nhiên mang lại.

Câu 5:

Phương pháp:

Hồi tưởng lại nội dung của văn bản

Giải thích chi tiết:

Câu 6:

Phương pháp:

Hồi tưởng lại nội dung của văn bản, áp dụng vào bản thân

Giải thích chi tiết:

  Tình trạng ô nhiễm môi trường đang là một trong những vấn đề đau đầu của đất nước chúng ta vào thời điểm hiện tại. Vậy điều gì gây ra tình trạng này? Trước hết, đó là những hành vi không đúng đắn của con người. Mọi người thoải mái vứt rác lung tung vào sông, đường phố. Hơn nữa, chúng ta còn tiếp tục khai thác một cách không kiểm soát, quá mức. Không chỉ dừng lại ở đó, khi đánh bắt cá, nhiều ngư dân còn sử dụng các chất nổ hoặc thả nhiều rác vào biển. Nguyên nhân còn là do một số người dân chưa nhận thức được nguy hiểm của ô nhiễm môi trường. Để giảm bớt tình trạng này, mỗi cá nhân hãy nâng cao nhận thức của mình về môi trường sống. Ngoài ra, hãy không ngừng tuyên truyền và thực hiện các hành động cụ thể để giảm thiểu ô nhiễm như trồng cây tái tạo rừng, xử lý nghiêm hành vi phá hoại môi trường. Hãy cùng nhau hợp tác bảo vệ môi trường, bảo vệ ngôi nhà chung của chúng ta.