Tổng hợp bài tập Chủ đề 8: Ôn tập về từ

Buzz

Ngày cập nhật gần nhất: 15/4/2026

Nội dung bài viết

Lý thuyết và bài tập về từ

Xem thêm

Đọc tóm tắt

- Lý thuyết về từ trong tiếng Việt bao gồm các loại từ như từ đơn, từ ghép và từ láy.
- Từ đơn là từ hình thành từ một tiếng có nghĩa, trong khi từ ghép gồm hai hoặc nhiều tiếng ghép lại để tạo nên một từ có ý nghĩa mới.
- Từ láy là những từ có tiếng lặp lại hoàn toàn hoặc có sự tương đồng về âm với nhau.
- Cả ba loại từ này đều đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc ngữ pháp và sự phong phú của ngôn ngữ.
- Màu xanh rì: Màu xanh sâu và đồng đều như màu của cây cỏ rậm rạp.
- Màu xanh biếc: Xanh lam đậm và rực rỡ.
- Màu xanh mướt: Tươi mát như lá xanh mơn mởn.
- Căn nhà này có 4 tầng, gia đình tôi có hai bác sĩ.
- Nhà của nhà vật lý Anh đã phát hiện ra lý thuyết hấp dẫn.
- Chỉ vợ tôi năm nay đã 60 tuổi.

Lý thuyết và bài tập về từ

Phần lý thuyết

Từ	Khái niệm	Phân loại
Từ đơn	Là từ do một tiếng có nghĩa tạo nên
Từ phức	Là từ do hai hoặc nhiều tiếng tạo nên. Hiểu một cách đơn giản, từ phức chính là từ ghép. Ghép từ các tiếng giống nhau hoặc khác nhau tạo thành một từ có nghĩa.	Có 2 loại: + Từ ghép: là những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa + Từ láy: là những từ có quan hệ láy âm giữa các tiếng được gọi là từ láy
Từ láy	Là loại từ được tạo thành từ hai tiếng trở lên. Các tiếng có cấu tạo giống nhau hoặc tương tự nhau về vần, tiếng đứng trước hoặc tiếng đứng sau. Trong các tiếng đó có một tiếng có nghĩa hoặc tất cả đề không có nghĩa nhưng ghi chép lại thành một từ có nghĩa	Có 2 loại: + Láy toàn bộ: các tiếng lặp lại nhau hoàn toàn + Láy bộ phận: giữa các tiếng có sự giống nhau về phụ âm đầu hoặc phần vần
Từ ghép	Là từ gồm 2 tiêng ghép lại và có quan hệ về mặt ngữ nghĩa	Có hai loại: + Từ ghép chính phụ: có tiếng chính và tiếng phụ bổ sung nghĩa tiếng chính + Từ ghép đẳng lập: các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp
Từ đồng âm	Là những từ giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì đến nhau
Từ đa nghĩa	Là từ có một nghĩa gốc và một hay một số nghĩa chuyển. Các nghĩa của từ nhiều nghĩa bao giờ cũng có mối liên hệ với nhau	+ Nghĩa gốc: nghĩa xuất hiện từ đầu, làm cơ sở để hình thành các nghĩa khác + Nghĩa chuyển: nghĩa được hình thành trên cơ sở của nghĩa gốc
Từ mượn	Là những từ vay mượn của nước ngoài giúp tạo sự phong phú, đa dạng cho ngôn ngữ Tiếng Việt	Có 3 loại: + Từ mượn tiếng Hán + Từ mượn của một số ngôn ngữ khác như tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Nga… + Từ mượn Việt hóa
Đại từ	Là từ ngữ dùng để trỏ người, sự vật, hoạt động, tính chất… được nói đến trong một ngữ cảnh nhất định của lời nói hoặc dùng để hỏi	Có hai loại: + Đại từ để trỏ: người, sự vật, số lượng, hoạt động, tính chất, sự việc + Đại từ để hỏi: người, sự vật, số lượng, hoạt động, tính chất, sự việc
Danh từ	Là những từ chỉ người, vật, hiện tượng, khái niệm	Có hai loại: + Danh từ chỉ đơn vị: nêu tên đơn vị dùng để tính đếm, đo lường sự vật + Danh từ chỉ sự vật: nêu tên từng loại hoặc từng cá thể người, vật, hiện tượng, khái niệm
Cụm động từ	Là loại tổ hợp từ do động từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành
Cụm tính từ	Là loại tổ hợp từ do tính từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành

Đề bài

I. Trắc nghiệm

Câu 1: Từ phức bao gồm những loại nào sau đây?

A. Từ đơn và từ ghép

B. Từ đơn và từ láy

C. Từ đơn

D. Từ ghép và từ láy

Câu 2: Định nghĩa chính xác và đầy đủ nhất về từ là gì?

A. Từ là yếu tố ngôn ngữ có ý nghĩa

B. Từ là yếu tố ngôn ngữ nhỏ nhất được sử dụng để tạo câu

C. Từ là yếu tố ngôn ngữ có ý nghĩa, được sử dụng độc lập để tạo câu

D. Từ được tạo thành từ một tiếng

Câu 3: Từ ghép là những từ như thế nào?

A. Hai từ ghép lại với nhau trong đó có một từ chính và một từ phụ

B. Hai từ ghép lại với nhau có mối quan hệ và âm thanh

C. Hai từ trở nên ghép lại với nhau, có mối quan hệ về ý nghĩa

D. Cả ba đáp án trên đều đúng

Câu 4: Từ nào sau đây là từ ghép?

A. Lấp lánh

B. Mênh mông

C. Thường lượng

D. Đỏ rực

Câu 5: Từ láy là gì?

A. Là những từ có các tiếng lặp lại hoàn toàn, trong một số trường hợp tiếng đứng trước biến đổi thanh điệu, giống nhau phần phụ âm đầu hoặc phần nguyên âm

B. Là những từ có các tiếng được ghép lại với nhau tạo thành

C. Là những từ có sự đối xứng âm với nhau

D. Cả ba đáp án trên đều đúng

Câu 6: Cụm danh từ là gì?

A. Còn được gọi là ngữ danh từ, nhóm danh từ, danh ngữ

B. Là một tập hợp do danh từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành

C. Cụm danh từ có ý nghĩa cụ thể, chi tiết hơn, có cấu trúc phức tạp hơn

D. Cả ba đáp án trên

Câu 7: Định danh cụm danh từ đủ cấu trúc ba phần trong các câu sau:

A. Toàn bộ lớp

B. Một em học sinh lớp 6

C. Bầy trâu

D. Cô gái có đôi mắt biếc

Câu 8: Trong cụm động từ, các bổ ngữ ở phần phụ trước không có tác dụng bổ sung cho động từ các ý nghĩa nào?

A. Quan hệ thời gian

B. Chỉ cách thức hành động

C. Sự tiếp diễn tương tự

D. Sự khẳng định hoặc phủ định hành động

Câu 9: Cụm danh từ gồm mấy thành phần?

A. Một tập hợp từ gồm tính từ chính, từ ngữ phụ thuộc đứng trước và đứng sau

B. Gồm 3 phần, bổ ngữ trước, tính từ chính, bổ ngữ sau

C. Tập hợp một số từ, có các từ chỉ mức độ (rất, hơi,...), chỉ sự phủ định (không, chưa, chẳng…)

D. Tất cả đáp án trên

Câu 10: Cụm tính từ thường đảm nhận vai trò gì trong câu?

A. Vị ngữ trong câu

B. Trạng ngữ trong câu

C. Chủ ngữ trong câu

D. Bổ ngữ trong câu

Câu 11: Để hiểu đầy đủ nghĩa của các từ đồng âm, cần thực hiện điều gì?

A. Gặp người nói hoặc người viết

B. Đặt các từ đó vào ngữ cảnh cụ thể

C. Cả hai đáp án trên đều đúng

D. Cả hai đáp án trên đều sai

Câu 12: Chọn đáp án không chứa từ đồng âm

A. Đồng lòng đồng ý

B. Bằng mặt nhưng không bằng lòng

C. Một nghề cho chín con hơn chín nghề

D. Chung lưng đấu tranh

Câu 13: Từ đa nghĩa là gì?

A. Là từ có nhiều ý nghĩa

B. Là từ có từ hai nghĩa trở lên

C. Là từ có ít nhất hai nghĩa

D. Là từ chỉ một ý nghĩa nhưng có nhiều cách hiểu

Câu 14: Đại từ “sao, thế nào” được sử dụng như thế nào?

A. Để hỏi

B. Để chỉ số lượng

C. Để hỏi về hoạt động, tính chất, sự việc

D. Để hỏi về người, sự vật

Câu 15: Lý do việc mượn từ là gì?

A. Do có thời gian dài bị nước ngoài đô hộ, áp bức

B. Tiếng Việt cần sự vay mượn để đổi mới

C. Do tiếng Việt chưa có từ để biểu thị, hoặc có từ nhưng biểu thị chưa chính xác

D. Làm tăng sự phong phú của vốn từ tiếng Việt

Câu 1: Sắp xếp các từ phức sau thành hai loại: từ ghép và từ lạy

Từ ghép

Từ láy

Câu 2: Xếp các từ sau vào cột tương ứng: châm choọc, chậm chạp, mê mẩn, mong ngóng, nhỏ nhẹ, mong mỏi, phương hướng, vương vấn, tươi tắn, quần áo

Từ ghép

Từ láy

Câu 3: Phân biệt sắc thái nghĩa của những từ đồng nghĩa trong các dòng thơ sau:

a. Trời thu màu xanh ngắt mấy tầng cao (Nguyễn Khuyến)

b. Tháng Tám mùa thu màu xanh thắm (Tố Hữu)

c. Một vùng cỏ mọc màu xanh rì (Nguyễn Du)

d. Nhớ từ sóng Hạ Long màu xanh biếc (Chế Lan Viên)

e. Suối dài màu xanh mướt nương ngô (Tố Hữu)

Câu 4: Đặt 4 câu có từ nhà mang 4 nghĩa sau:

a) Nơi để ở

b) Gia đình

c) Người làm nghề

d) Chỉ vợ (hoặc chồng) của người nói

Câu 5: Tìm những từ Hán Việt tương ứng với các từ thuần Việt sau:

Từ thuần Việt	Từ Hán Việt
Cha mẹ
Anh em
Thiên
Địa
Trời
Đất
Sông núi
Nhà thơ
Lửa
Gió

Câu 6: Gạch chân vào đại từ trong các câu sau:

a. Mùa hè oi bức, mọi người đều lo lắng.

b. Đã lâu không thấy bác đến nhà.

Trẻ con đi mất khi chợ xa.

c. Em gái tôi tên là Kiều Phương, nhưng tôi thường gọi nó là Mèo vì mặt nó luôn bị chính nó bôi bẩn.

d. Tôi đứng uy nghiêm.

Câu 7: Tìm những danh từ chỉ đơn vị trong các câu sau:

a. Muốn hỏi con gái ta, hãy về sắm đủ một chiếc vàng cỏm, mười tấm lụa đào, mười con lợn béo, mười vò rượu tăm đem sang đây. (Sọ Dừa)

b. Vua vẽ một thỏi vàng, thấy còn nhỏ quá, lại vẽ một thỏi thứ hai lớn hơn. (Cây bút thần)

c. Nhân buổi ế hàng, năm ông thầy bói ngồi chuyện ngẫu với nhau. (Thầy bói xem voi)

Câu 8: Xác định cụm tính từ được sử dụng trong các câu sau:

a. “Xong, cô ấy vui vẻ chạy đi làm những việc bố mẹ tôi phân công, vừa làm vừa hát có vẻ vui lắm.”

b. Hôm nay các nhân viên làm việc rất chuyên cần

c. Cô ấy chân chắc như cái đòn càn

d. Anh ấy kiên định như cái cột đình

Hướng dẫn giải

I. Kiểm tra trắc nghiệm

1 - D	2 - C	3 - C	4 - D	5 - A
6 - D	7 - B	8 - B	9 - B	10 - A
11 - B	12 - D	13 - C	14 - C	15 - C

II. Bài luận

Câu 1:

Hãy sắp xếp các từ phức sau thành hai loại: từ ghép và từ láy

sừng sững, chung quanh, lủng củng, hung dữ, mộc mạc, nhũn nhặn, cứng cáp, dẻo dai, vững chắc, thanh cao, giản dị, chí khí

Phương pháp:

Học lại kiến thức về từ ghép và từ láy

Giải thích chi tiết:

Từ ghép	chung quanh, hung dữ, vững chắc, thanh cao, giản dị, chí khí
Từ láy	sừng sững, lủng củng, mộc mạc, nhũn nhặn, cứng cáp, dẻo dai

Câu 2:

Xếp các từ sau vào cột tương ứng: châm chọc, chậm chạp, mê mẩn, mong ngóng, nhỏ nhẹ, mong mỏi, phương hướng, vương vấn, tươi tắn, quần áo

Phương pháp:

Ôn lại kiến thức về từ láy và từ ghép

Giải thích chi tiết:

Từ ghép	chậm chạp, mê mẩn, nhỏ nhẹ, mong mỏi, tươi tắn, vương vấn
Từ láy	châm chọc, mong ngóng, phương hướng, quần áo

Câu 3:

Phân biệt sắc thái nghĩa của những từ đồng nghĩa trong các dòng thơ sau:

a. Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao (Nguyễn Khuyến)

b. Tháng Tám mùa thu xanh thắm (Tố Hữu)

c. Một vùng cỏ mọc xanh rì (Nguyễn Du)

d. Nhớ từ sóng Hạ Long xanh biếc (Chế Lan Viên)

e. Suối dài xanh mướt nương ngô (Tố Hữu)

Phương pháp:

Ôn lại kiến thức về từ đồng âm

Giải thích chi tiết:

a. Màu xanh ngắt: Một màu xanh trên diện rộng.

b. Màu xanh tươi: Xanh tươi và tươi đẹp.

c. Màu xanh rì: Màu xanh đậm và đều như màu của cây cỏ rậm rạp.

d. Màu xanh biếc: Màu xanh lam đậm và tươi sáng lên.

e. Màu xanh mướt: Xanh tươi mát mẻ.

Câu 4:

Đặt 4 câu có tiếng nhà mang 4 nghĩa sau:

a) Nơi để ở

b) Gia đình

c) Người làm nghề

d) Chỉ vợ (hoặc chồng) của người nói

Phương pháp:

Ôn tập về các từ có nhiều nghĩa

Lời giải chi tiết:

a. Căn nhà này có 4 tầng.

b. Nhà tôi có hai người làm bác sĩ

c. Nhà của bác học Anh-xtanh đã tìm ra thuyết vạn vật hấp dẫn

d. Ông nhà tôi năm nay đã 60 tuổi

Câu 5:

Tìm những từ Hán Việt tương ứng với các từ thuần Việt sau:

Từ thuần Việt	Từ Hán Việt
Cha mẹ
Anh em
Thiên
Địa
Trời
Đất
Sông núi
Nhà thơ
Lửa
Gió

Phương pháp:

Ôn tập về từ mượn

Lời giải chi tiết:

Từ thuần Việt	Từ Hán Việt
Cha mẹ
Anh em
Thiên
Địa
Trời
Đất
Sông núi
Nhà thơ
Lửa
Gió

Câu 6:

Xác định đại từ trong các câu sau:

a. Chúng tôi thấy mùa hè nắng nóng, ai cũng sợ.

b. Đã bấy lâu nay bác tới nhà

Trẻ thời đi vắng chợ thời xa

c. Em gái tôi tên là Kiều Phương, nhưng tôi quen gọi nó là Mèo bởi vì mặt nó luôn bị chính nó bôi bẩn.

d. Tôi đứng oai vệ

Phương pháp:

Ôn lại kiến thức về đại từ

Lời giải chi tiết:

a. Chúng tôi, ai

b. Ông

c. Tôi, nó

d. Tôi

Câu 7:

Tìm các danh từ chỉ đơn vị trong các câu sau:

a. Muốn hỏi con gái ta, hãy về sắm đủ một chĩnh vàng cốm, mười tấm lụa đào, mười con lợn béo, mười vò rượu tăm đem sang đây. (Sọ Dừa)

b. Vua vẽ một thỏi vàng, thấy còn nhỏ quá, lại vẽ một thỏi thứ hai lớn hơn. (Cây bút thần)

c. Nhân buổi ế hàng, năm ông thầy bói ngồi chuyện ngẫu với nhau. (Thầy bói xem voi)

Phương pháp:

Ôn tập về danh từ

Lời giải chi tiết:

a. chĩnh, tấm, con, vò

b. thỏi

c. ông

Câu 8:

Xác định cụm tính từ được sử dụng trong các câu sau:

a. “Xong, nó vui vẻ chạy đi làm những việc bố mẹ tôi phân công, vừa làm vừa hát có vẻ vui lắm.”

b. Hôm nay các nhân viên làm việc rất chuyên cần

c. Nó chần chẫn như cái đòn càn

d. Nó sừng sững như cái cột đình

Phương pháp:

Ôn lại kiến thức về cụm từ tính từ

Lời giải chi tiết:

a. vui biết bao

b. rất tự tin

c. vững vàng như tảng đá

d. mạnh mẽ như cột thép

Các câu hỏi thường gặp

Các loại từ phức được phân loại như thế nào trong tiếng Việt?

Từ phức được chia thành hai loại chính: từ ghép và từ láy. Từ ghép là sự kết hợp của hai hoặc nhiều tiếng có quan hệ về nghĩa, trong khi từ láy được hình thành từ các tiếng có cấu trúc âm thanh giống nhau.

Đặc điểm chính của từ láy là gì trong ngữ pháp tiếng Việt?

Từ láy là loại từ được tạo thành từ hai tiếng trở lên, với các tiếng có cấu trúc tương tự nhau về âm hoặc vần, tạo ra một từ có nghĩa hoặc không có nghĩa nhưng được ghi lại.

Có bao nhiêu loại từ mượn trong tiếng Việt và chúng là gì?

Trong tiếng Việt, có ba loại từ mượn: từ mượn tiếng Hán, từ mượn từ các ngôn ngữ khác như tiếng Pháp hay tiếng Anh, và từ mượn được Việt hóa để phù hợp với ngữ cảnh sử dụng.

Từ đồng âm được định nghĩa như thế nào trong ngôn ngữ học?

Từ đồng âm là những từ có âm thanh giống nhau nhưng mang ý nghĩa khác nhau và không liên quan đến nhau. Điều này có thể dẫn đến hiểu nhầm trong giao tiếp.

Cách phân biệt từ đa nghĩa và từ đồng nghĩa trong tiếng Việt?

Từ đa nghĩa là từ có một nghĩa gốc và nhiều nghĩa chuyển, trong khi từ đồng nghĩa là những từ khác nhau nhưng có ý nghĩa tương tự nhau. Cả hai loại từ này cần được hiểu trong ngữ cảnh.

Làm thế nào để nhận biết cụm danh từ trong câu tiếng Việt?

Cụm danh từ thường bao gồm một danh từ chính và các từ ngữ phụ thuộc vào nó, giúp làm rõ nghĩa và thường được sử dụng để chỉ sự vật hoặc khái niệm trong câu.

Đại từ được sử dụng như thế nào trong câu tiếng Việt?

Đại từ là từ ngữ được dùng để chỉ người, sự vật, hoặc hoạt động trong một ngữ cảnh cụ thể. Chúng có thể là đại từ chỉ định, đại từ nhân xưng, hoặc đại từ nghi vấn.

Nội dung từ Mytour nhằm chăm sóc khách hàng và khuyến khích du lịch, chúng tôi không chịu trách nhiệm và không áp dụng cho mục đích khác.

Nếu bài viết sai sót hoặc không phù hợp, vui lòng liên hệ qua Zalo: 0978812412 hoặc Email: [email protected]