Buzz
Bắt đầu
MB1
Thực dân Pháp đã tạm thời chiếm được Việt Nam, và văn hóa phương Tây tràn ngập, lấn át văn hóa truyền thống. Các nhà hán học suy vong, các nhà nho từ bỏ bút lông và chuyển sang sử dụng bút chì để kiếm sống. Cảnh thi cử trở nên cẩu thả, cảnh tượng bi kịch. Nguyễn Khuyến và Trần Tế Xương, hai nhà thơ có lòng tự trọng, đã cay đắng ghi lại điều đó trong loạt bài thơ, trong đó có Vịnh khoa thi Hương của Trần Tế Xương.
MB2
Tú Xương là một nhà thơ được biết đến với những bài thơ châm biếm, hài hước về tình hình xã hội Việt Nam trong thời kỳ đó. Trong sự nghiệp của mình, ông đã viết không ít những bài thơ châm biếm về thi cử, bày tỏ sự phẫn nộ và châm chọc đối với hệ thống thi cử thời bấy giờ. 'Vịnh khoa thi Hương' là một trong số những bài thơ đó. Qua bài thơ này, Tú Xương muốn phản ánh một cách sống động, trực tiếp về hiện thực rối ren, phức tạp của xã hội Việt Nam, nơi mà thực dân và phong kiến cùng tồn tại, và đồng thời, ông cũng muốn thể hiện tâm trạng của mình trước tình hình đất nước lúc bấy giờ.
MB3
Năm Đinh Dậu 1897, tại trường thi Nam Định, quan chức Pháp cùng chính quyền Việt Nam tổ chức lễ xướng danh. Sự hiện diện của họ đã làm mất đi sự trang nghiêm của cuộc thi, điều này khiến cho cộng đồng tri thức Việt Nam cảm thấy xấu hổ. Là một nhà văn có tinh thần tự trọng, Trần Tế Xương, luôn kính trọng truyền thống văn hoá của dân tộc, đã viết bài thơ Vịnh khoa thi Hương với lòng bi thương và phẫn uất.
MB4
Tú Xương sinh ra và lớn lên trong một thời kỳ đầy bi kịch của đất nước, khi Việt Nam đang chịu sự thống trị của Pháp. Thơ của ông không chỉ là một phản ánh chân thực về nỗi đau của người dân Nam bộ, mà còn là lời kết án sự tàn bạo của thực dân Pháp. Và 'Vịnh khoa thi hương' cũng là một tác phẩm như vậy.
MB5
Trần Tế Xương (1870 – 1907), hay còn gọi là Tú Xương, do bị trượt Tám khoa nên chỉ đỗ Tú tài. Tuy nhiên, tài năng thơ ca của ông, đặc biệt là thơ trào phúng, đã làm cho ông trở thành một trong những nhà thơ hàng đầu trong thời kỳ văn học cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX. Vịnh khoa thi Hương là một bản thơ thể hiện sự căm phẫn, mỉa mai của Tú Xương đối với hệ thống thi cử thời đó và những khó khăn, bất công mà ông phải đối mặt. Một số người cho rằng 'Vịnh khoa thi Hương' là tiếng khóc, nhưng cũng có người nói rằng đó là tiếng cười châm biếm sâu sắc của Trần Tế Xương trước tình thế bất công lúc bấy giờ. Tuy vậy, cả hai nhận định đều đúng.
Kết bài
KB1
Vì vậy, không có gì là khó hiểu khi có người cho rằng 'thơ Tú Xương” đi bằng cả hai chân: Hiện thực và trữ tình, mà cái chân hiện thực ở người Tú Xương chỉ là một cẳng chân trái (Nguyễn Tuân). Trên đôi chân đó, mà cái chân trữ tình là chủ yếu qua bài thơ 'Vịnh khoa thi Hương', Tú Xương đã vẽ lại cái cảnh trường thi nhỏ thôi mà bộc lộ được bản chất của cả xã hội Việt Nam.
KB2
Giọng điệu chính của bài thơ là giọng điệu trào phúng, nhưng ở hai câu kết, tác giả đã dùng giọng điệu trữ tình. Vịnh khoa thi Hương là bài thơ trữ tình – trào phúng tiêu biểu cho phong cách thơ trào phúng Tú Xương: chua chát, sâu cay và đầy trăn trở. Bài thơ thể hiện tấm lòng của ông đối với dân tộc.
KB3
Vịnh khoa thi Hương là một trong những bài thơ đặc sắc nhất của Tú Xương vừa hiện thực lại vừa trữ tình. Qua đó khẳng định được tài năng của ông, khi chỉ cần vẽ lên một khung cảnh một kì thi Hương mà đã nói lên được cả cái bản chất của xã hội lúc bấy giờ.
KB4
Bằng nghệ thuật trào phúng sắc sảo, lối diễn đạt tinh tế, sức hút của từ ngữ, và tâm trạng bi thương, bài thơ Vịnh khoa thi Hương đã phản ánh một phần thực tại đầy rẽ ràng, phức tạp của xã hội thực dân kết hợp với phong kiến đầu tiên tại nước ta, đồng thời tác giả đã thổ lộ tâm tư cay đắng trước tình hình đất nước.
KB5
Nhiều người nhận định rằng trong thơ của Trần Tế Xương, sự kết hợp hài hòa giữa hiện thực và tình cảm trữ tình được thể hiện rõ ràng. Bài thơ Vịnh khoa thi Hương là một ví dụ điển hình. Đằng sau tiếng cười châm biếm về xã hội là tiếng khóc của sự tiếc nuối, xót xa cho sự suy vong của học thuật Hán và tất cả những gì từng được coi là cao quý của nó, bị đánh đổi trước sự lan tràn của văn hoá phương Tây theo dấu chân của quân đội thực dân Pháp.
