Tổng hợp các cách mở đầu và kết thúc cho tác phẩm Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu

Khai mạc

MB1

    Thực dân Pháp tạm dừng cuộc xâm lược Việt Nam, văn hóa phương Tây tràn vào áp đảo văn hóa truyền thống. Hán học suy vong, các nhà nho tranh nhau “bỏ bút lông đi” để chuyển sang viết bằng bút chì để kiếm sống. Cuộc thi cử của Nho học trở thành trò cười, hình ảnh các kỳ thi rất đáng thương. Nguyễn Khuyến và Tú Xương đều là những nhà nho tự trọng, họ đều rất đau lòng và chua cay ghi lại điều đó trong một loạt bài thơ - trong đó có Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu của Trần Tế Xương.

MB2

      Tú Xương là một nhà thơ nổi tiếng với những bài thơ châm biếm, hài hước trên diễn đàn thơ ca Việt Nam. Trong sự nghiệp của mình, ông viết đến mười ba bài thơ vừa thơ vừa phú nói về đề tài 'thi cử' với thái độ mỉa mai, phẫn uất với chế độ thi cử đương thời. Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu là một trong số đó. Tú Xương muốn thể hiện sự hỗn loạn, hỗn độn của xã hội nửa thực dân nửa phong kiến qua hình ảnh một kỳ thi Hương quan trọng cũng như nói lên tâm trạng của mình trước tình hình đất nước.

MB3

      Năm Đinh Dậu 1897, tại trường thi Nam Định, vợ chồng Toàn quyền và Công sứ Pháp tham dự lễ xướng danh. Bóng dáng của bọn thực dân phủ lên mọi nơi, thậm chí cả nơi tuyển chọn nhân tài cho nhà nước, điều này là một sự nhục nhã đối với trí thức Việt Nam. Trần Tế Xương, một nhà nho có lòng tự trọng, luôn gìn giữ truyền thống văn hiến của dân tộc, đau lòng và phẫn uất viết bài thơ Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu.

MB4

Tú Xương là một nhà thơ sinh ra và lớn lên trong thời kỳ đau buồn nhất của đất nước - thời kỳ chúng ta bị Pháp xâm chiếm và thống trị. Thơ của ông là một bức tranh thực tế thể hiện sự đau xót của người con Nam bản địa, đồng thời lên án tội ác tăm tối của thực dân. Và Lễ tốt nghiệp Đinh Dậu cũng là một tác phẩm như vậy.

MB5

Trần Tế Xương (1870 - 1907) thường được gọi là Tú Xương vì đi thi Tám khoa mà không thoát khỏi bí mật trường quy nên chỉ đỗ được tài. Tuy nhiên, tài năng thơ ca, đặc biệt là thơ trào phúng đã nâng tên tuổi của ông lên hàng đầu trong văn học cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX. Lễ tốt nghiệp Đinh Dậu là một bài thơ thể hiện thái độ châm biếm và căm phẫn của Tú Xương đối với chế độ thi cử hiện thời và với con đường thi cử gian nan, gian truân của mình. Một số cho rằng Lễ tốt nghiệp Đinh Dậu là tiếng khóc, trong khi có người lại cho rằng đó là tiếng cười mỉa mai sâu lắng của Trần Tế Xương trong bối cảnh lúc đó. Tuy nhiên, cả hai đều đúng.

Kết thúc

KB1

Vì vậy, không có gì là khó hiểu khi có người nói rằng 'thơ của Tú Xương” đi bằng cả hai con đường: Hiện thực và trữ tình, nhưng con đường hiện thực ở Tú Xương chỉ là một bên (Nguyễn Tuân). Trên con đường đó, con đường trữ tình là quan trọng nhất qua bài thơ Lễ tốt nghiệp Đinh Dậu, Tú Xương đã tái hiện lại cảnh trường thi nhỏ nhưng thấu hiểu được bản chất của xã hội Việt Nam.

KB2

Giọng điệu chính của bài thơ là giọng điệu trào phúng, nhưng ở hai câu kết, tác giả đã sử dụng giọng điệu trữ tình. Lễ tốt nghiệp Đinh Dậu là một bài thơ trữ tình - trào phúng điển hình của phong cách thơ trào phúng của Tú Xương: chát chúa, sâu cay và tràn đầy lo âu. Bài thơ thể hiện lòng yêu nước của ông.

KB3

Vịnh thi Hương là một trong những bài thơ nổi bật nhất của Tú Xương, kết hợp giữa hiện thực và trữ tình. Thông qua nó, ông đã thể hiện tài năng của mình, khi chỉ cần miêu tả một cảnh thi Hương, đã lột tả được bản chất của xã hội thời đó.

KB4

Bằng nghệ thuật trào phúng sâu lắng, ngôn ngữ mô tả sắc bén, phép đối tài tình, giọng điệu mỉa mai đan xen trữ tình chua xót, bài thơ Lễ tốt nghiệp Đinh Dậu đã tái hiện một phần thực tế rối ren, không đồng nhất của xã hội thực dân nửa phong kiến đầu tiên ở nước ta, đồng thời tác giả bày tỏ tâm trạng của mình trước tình hình đất nước một cách chua chát.

KB5

Nhiều người đều nhận thấy trong thơ của Trần Tế Xương, sự kết hợp hoàn hảo giữa hiện thực và trữ tình được thể hiện rõ ràng. Bài thơ Lễ tốt nghiệp Đinh Dậu có thể được coi là một minh chứng điển hình. Đằng sau tiếng cười châm biếm mang ý nghĩa xã hội sâu xa là tiếng khóc thầm, tiếc nuối cho nền văn học Hán suy tàn và tất cả những gì từng được xem là báu vật của nó đã bị lùi vào phía sau trước sức mạnh văn hóa phương Tây đang lan rộng vào nước ta theo dấu chân của đội quân xâm lược Pháp.