I. Xét tuyển Đại học là gì?
Các hình thức xét tuyển là hệ thống các căn cứ, quy định được đưa ra theo quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhằm xét tuyển các thí sinh có nhu cầu vào đại học, tạo điều kiện cho thí sinh lựa chọn cơ hội theo đúng nguyện vọng của bản thân.
Hiện nay, có rất nhiều phương thức xét tuyển Đại học được đưa ra. Càng nhiều phương thức xét tuyển, cơ hội bước chân vào đại học càng nhiều. Tuy nhiên, cũng sẽ có nhiều lưu ý hơn dành cho các bạn học sinh, phụ huynh khi lựa chọn.
Theo thông tin về phương thức xét tuyển Đại học năm 2022, Bộ Giáo dục đã ghi nhận có tới hơn 10 hình thức xét tuyển đang được các trường sử dụng. Các hình thức xét tuyển bao gồm: xét tuyển thẳng, xét tuyển ưu tiên theo quy chế của Bộ Giáo dục và quy định của trường, xét tuyển học sinh giỏi, xét tuyển kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT, xét tuyển dựa vào bài thi đánh giá năng lực, tư duy, xét tuyển học bạ, xét tuyển học lực kết hợp phỏng vấn, xét tuyển dựa vào chứng chỉ ngoại ngữ, xét tuyển học bạ kết hợp thi tuyển các môn năng khiếu.
Trong đề án tuyển sinh mới nhất năm 2023, có tới gần 20 hình thức tuyển sinh. Trong đó, nhiều trường hợp sử dụng đồng thời nhiều phương thức xét tuyển để tạo cho thí sinh nhiều cơ hội hơn. Đứng trước nhiều hình thức xét tuyển như vậy, việc hiểu rõ về nội dung xét tuyển cơ chế xét tuyển sẽ giúp các bạn và gia đình chọn được phương thức phù hợp nhất.
II. Các phương thức xét tuyển Đại học phổ biến
Dưới đây là các thông tin chi tiết về các phương thức xét tuyển Đại học phổ biến mà các bạn học sinh và phụ huynh nên hiểu rõ:
1. Các hình thức xét tuyển Đại học bằng điểm thi tốt nghiệp THPT
Phương thức tuyển sinh Đại học được sử dụng phổ biến nhất trong nhiều năm qua là xét tuyển dựa trên kết quả Kỳ thi tốt nghiệp THPT. Thí sinh tham gia kỳ thi này sẽ dùng kết quả để xét tốt nghiệp và đăng ký xét tuyển vào các trường đại học.
Các trường sẽ xét tuyển thí sinh dựa trên tổ hợp môn yêu cầu của từng ngành học, và sẽ đưa ra mức điểm sàn dựa trên quy định và chỉ tiêu ngành. Sau khi đăng ký, nhà trường sẽ xét tuyển từ cao xuống thấp để đủ chỉ tiêu.
Ví dụ, trường Đại học Thương mại xét tuyển ngành Ngôn ngữ Anh theo khối D01, gồm Toán, Văn, Anh, và sử dụng tổng điểm thi tốt nghiệp THPT 3 môn làm căn cứ để tuyển sinh.
Các trường đại học sẽ dựa vào quy định và căn cứ để xác định mức điểm sàn sau khi Bộ GD&ĐT công bố kết quả thi. Thí sinh đáp ứng đủ yêu cầu sẽ tiến hành nộp hồ sơ đăng ký. Mức điểm trúng tuyển sẽ được công bố sau khi đóng cổng đăng ký và phụ thuộc vào chỉ tiêu ngành đã đưa ra. Nhà trường sẽ tiến hành xét tuyển từ thí sinh có điểm cao nhất xuống đến khi đủ chỉ tiêu tuyển sinh.
2. Hình thức xét tuyển Đại học bằng học bạ
Học bạ là một cuốn sổ theo dõi việc học tập, rèn luyện và hạnh kiểm của học sinh từ Tiểu học đến Trung học Phổ thông. Giáo viên chủ nhiệm ghi chép kết quả học tập và hạnh kiểm của học sinh mỗi kỳ học và năm học, cũng như sơ yếu lý lịch của học sinh. Quá trình ghi sổ học bạ tuân theo quy trình nghiêm ngặt để đảm bảo tính chính xác và trung thực. Học bạ được lưu giữ bởi nhà trường và trả lại cho học sinh khi tốt nghiệp, thôi học hoặc chuyển trường.
Theo phương thức xét tuyển Đại học này, trường sử dụng điểm học bạ của thí sinh trong những năm học ở Trung học Phổ thông để lựa chọn sinh viên. Các tiêu chí để xét tuyển học bạ có thể bao gồm điểm học tập từng năm, từng kỳ hoặc hạnh kiểm của học sinh.
Tùy thuộc vào từng trường đại học hoặc cao đẳng, tiêu chí xét tuyển học bạ có thể khác nhau. Tuy nhiên, có hai điều kiện bắt buộc mà thí sinh phải đáp ứng khi đăng ký xét tuyển học bạ theo Thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo như sau:
-
- Điều kiện thứ nhất: Thí sinh phải tốt nghiệp Trung học Phổ thông hoặc sẽ tốt nghiệp Trung học Phổ thông trong năm đăng ký xét tuyển.
- Điều kiện thứ hai: Điểm của từng môn trong tổ hợp xét tuyển phải đạt tối thiểu 6.0 điểm trở lên.
Hiện nay, có khá nhiều trường sử dụng phương thức xét tuyển Đại học kết hợp xét tuyển học bạ với chứng chỉ quốc tế, hoặc các điểm của các kỳ thi riêng, cụ thể, có 5 cách thức phổ biến nhất đó là:
-
- Xét tuyển theo điểm trung bình môn của lớp 12.
- Xét tuyển dựa theo tổng điểm trung bình của 3 môn trong tổ hợp xét tuyển.
- Xét tuyển điểm tổng kết trung bình môn của 6 học kỳ từ lớp 10 đến lớp 12.
- Xét tuyển điểm tổng kết trung bình của 5 học kỳ: 2 học kỳ lớp 10, 2 học kỳ lớp 11 và học kỳ 1 lớp 12.
- Xét tuyển dựa theo điểm trung bình từng môn, theo tổ hợp xét tuyển.
Việc đăng ký xét tuyển học bạ không ảnh hưởng đến việc đặt nguyện vọng khi xét tuyển bằng điểm tốt nghiệp.
3. Phương thức xét tuyển Đại học bằng bài thi Đánh giá năng lực
Một số trường đại học sẽ có các bài thi riêng để đánh giá năng lực thí sinh, cụ thể như: kỳ thi đánh giá năng lực (đại học Quốc gia TPHCM, đại học Quốc gia Hà Nội); kỳ thi đánh giá tư duy của trường đại học Bách khoa Hà Nội, kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt của đại học Sư phạm TPHCM.
-
- Kỳ thi đánh giá năng lực của trường Đại học Quốc gia Hà Nội được tổ chức hằng năm, với mục tiêu không chỉ tuyển sinh vào các khoa của trường ĐHQG Hà Nội mà còn là căn cứ để nhiều trường đại học khác lấy kết quả đánh giá năng lực mở rộng tuyển sinh của mình. Cụ thể, danh sách một số trường xét tuyển bằng bài thi đánh giá năng lực của ĐHQG Hà Nội đó là:
-
- Kỳ thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TPHCM là kỳ thi riêng, do Đại học Quốc gia TPHCM tổ chức. Kết quả kỳ thi được một số trường đại học ở phía Nam sử dụng làm căn cứ để xét tuyển thí sinh:
Kỳ thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM là một kỳ thi riêng do Đại học này tổ chức. Kết quả của kỳ thi này được nhiều trường đại học phía Nam sử dụng làm tiêu chuẩn trong các phương thức xét tuyển Đại học.
-
- Bài thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội được dùng làm căn cứ xét tuyển đại học của nhiều trường trên toàn quốc. Danh sách một số trường dùng điểm của bài thi đánh giá tư duy xét tuyển cụ thể như:
-
- Kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt của đại học Sư phạm TPHCM: kỳ thi này được tổ chức lần đầu vào năm 2021, và năm 2023, tiếp tục áp dụng phương thức tuyển sinh này. Kỳ thi được tổ chức có 6 bài thi tương ứng các môn học: toán học, vật lý học, hóa học, sinh học, ngữ văn và tiếng Anh.
Khám phá thêm về kỳ thi đánh giá năng lực tại:
Toàn bộ chi tiết về kỳ thi đánh giá năng lực 2023
4. Phương thức xét tuyển thẳng và ưu tiên
Bộ Giáo dục và một số trường có quy định về xét tuyển thẳng và ưu tiên riêng. Dưới đây là những nhóm đối tượng được ưu tiên xét tuyển đặc biệt:
4.1. Xét tuyển thẳng
-
- Các thí sinh triệu tập tham gia dự thi kỳ thi chọn đội tuyển quốc gia Olympic quốc tế, đội tuyển quốc gia dự thi cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc tế, đã tốt nghiệp THPT.
- Thí sinh đã tốt nghiệp THPT, đoạt giải Nhất, Nhì, Ba các môn văn hoá trong kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia.
- Các thí sinh đoạt giải Nhất, Nhì, Ba trong các cuộc thi Khoa học, Kỹ thuật cấp quốc gia.
- Các thí sinh nằm trong quy định xét tuyển thẳng của Bộ Giáo dục và Đào tạo:
Anh hùng lao động, anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, chiến sĩ thi đua toàn quốc đã tốt nghiệp cấp 3;
Thí sinh được nhận vào các trường nhưng đã có lệnh đi nghĩa vụ quân sự, hoặc là thanh niên xung phong, nay đã hoàn thành nghĩa vụ, được cấp trung đoàn giới thiệu, đáp ứng đủ tiêu chí sức khỏe thì sẽ được xem xét vào trường.
Thí sinh có hộ khẩu thường trú từ 3 năm trở lên, học 3 năm và tốt nghiệp cấp 3 tại các huyện nghèo (học sinh học phổ thông dân tộc nội trú tính theo hộ khẩu thường trú), tính đến ngày nộp hồ sơ ĐKXT theo quy định tại Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP ngày 27 tháng 12 năm 2008 của Chính phủ về Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo và Quyết định số 275/QĐ-TTg ngày 07 tháng 03 năm 2018 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt danh sách các huyện nghèo và huyện thoát nghèo giai đoạn 2018-2020.
Thí sinh là người dân tộc thiểu số rất ít người theo quy định của Chính phủ và thí sinh 20 huyện nghèo biên giới, hải đảo thuộc khu vực Tây Nam Bộ.
Thí sinh là người khuyết tật đặc biệt nặng có giấy xác nhận khuyết tật của cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định.
4.2. Xét tuyển ưu tiên
Những thí sinh thuộc diện được ưu tiên xét tuyển phải tốt nghiệp THPT, đáp ứng các tiêu chí ĐBCLĐV do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định và đạt giải kỳ thi chọn Học sinh giỏi quốc gia và cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia không sử dụng quyền xét tuyển thẳng, sẽ được ưu tiên cộng thêm điểm vào tổng điểm xét tuyển của tổ hợp đăng ký xét tuyển. Cụ thể như sau:
-
- Giải Nhất được cộng 2 điểm
- Giải Nhì được cộng 1,5 điểm
- Giải Ba được cộng 1,0 điểm
- Giải Khuyến khích được cộng 0,5 điểm
5. Xét tuyển học lực kết hợp với phỏng vấn
Đây là hình thức xét tuyển các thí sinh có thành tích học lực khá, giỏi và đủ điều kiện tham gia buổi phỏng vấn của trường tổ chức. Hiện nay, một số trường áp dụng hình thức xét tuyển này như Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học Bách Khoa - ĐH Quốc gia TP.HCM, Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Đại học Ngân hàng TP.HCM, …
8. Xét tuyển kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế và kết quả thi tốt nghiệp THPT
Với các ứng viên có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS, TOEIC, TOEFL, … và điểm tốt nghiệp đủ yêu cầu của trường, sẽ đồng thời xét tuyển theo phương thức kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế và kết quả thi tốt nghiệp.
Một số trường áp dụng hình thức xét tuyển này là:
9. Hình thức xét tuyển Đại học dựa trên kết quả các kỳ thi quốc tế
Đối với các ứng viên tham gia các kỳ thi quốc tế như Olympic Khoa học trẻ quốc tế, Advanced Placement, Olympic quốc tế và khu vực, Olympic Toán Quốc tế, Olympic Tin học Quốc tế và đạt thành tích, sẽ được xét tuyển vào một số trường đại học. Cụ thể, các trường đại học xét tuyển như Đại học Ngoại thương, Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học Kinh tế TPHCM, … và nhiều trường khác ở miền Bắc và miền Nam.
10. Hình thức xét tuyển kết hợp kết quả thi THPT, học bạ và môn năng khiếu
Các thí sinh đăng ký hình thức xét tuyển này sẽ phải kết hợp kết quả thi THPT, điểm học bạ và vượt qua bài thi môn năng khiếu. Một số trường tổ chức bài thi năng khiếu và áp dụng hình thức xét tuyển này như Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Đại học Kiến trúc, …
Lựa chọn đúng phương thức xét tuyển Đại học phù hợp sẽ mở ra cơ hội cho các bạn bước vào cánh cổng của những trường đại học mơ ước. Hãy cân nhắc kỹ khi đăng ký các phương án xét tuyển nhé!
III. Những lưu ý khi lựa chọn phương thức xét tuyển Đại học
Dưới đây là một số lưu ý quan trọng khi chọn phương thức xét tuyển Đại học mà bạn nên biết!
1. Nghiên cứu kỹ về các hình thức xét tuyển
Trong vô vàn hình thức xét tuyển đại học như vậy, các bạn thí sinh cũng như phụ huynh cần suy nghĩ cân nhắc, tìm hiểu kỹ khi lựa chọn phương thức xét tuyển. Mỗi phương thức sẽ có ngưỡng chất lượng, yêu cầu và phương pháp khác nhau. Bạn cần hiểu rõ những yêu cầu, tiêu chí, chỉ tiêu tuyển sinh của từng phương thức. Hãy dành thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng và tự đánh giá khả năng thực hiện khi chọn phương thức xét tuyển để đảm bảo kết quả tốt nhất và tránh những lựa chọn không đáng kỳ vọng.
2. Sử dụng triệt để những lợi thế cá nhân
Dựa trên thành tích học tập, các chứng chỉ có được và những điểm mạnh của mình, hãy lựa chọn phương thức xét tuyển phù hợp nhất. Điều quan trọng là chọn cách phù hợp và có cơ hội cao để đậu vào ngành và trường mà bạn ước mong.
Việc lựa chọn đúng phương thức xét tuyển là yếu tố then chốt để mở ra cánh cửa thành công vào đại học. Mytour hi vọng rằng những thông tin về các phương thức xét tuyển Đại học này sẽ hữu ích cho các bạn và phụ huynh.
