Tổng hợp những thắc mắc phổ biến về nội soi phế quản

1. Nội soi phế quản là gì?

Đây là một phương pháp nội soi giúp quan sát bên trong đường hô hấp. Sử dụng các dụng cụ nội soi như ống nội soi kèm camera và đèn, hệ thống dây dẫn giữa ống và màn hình, hệ thống điều chỉnh máy và màn hình hiển thị. Hình ảnh nội soi rõ ràng, phản ánh tình trạng niêm mạc đường hô hấp, phế quản, giúp bác sĩ đánh giá tình trạng khí quản, phế quản và các vùng lân cận.

Hình ảnh các bác sỹ thực hiện nội soi phế quản cho bệnh nhân

2. Nội soi phế quản ống cứng, ống mềm là gì?

Kỹ thuật nội soi phế quản được phân loại thành 2 dạng:

Nội soi ống cứng: Sử dụng ống nội soi nhựa cứng đưa vào phế quản, thường áp dụng trong trường hợp cầm máu, lấy dị vật.

Nội soi ống mềm: Sử dụng ống nội soi mềm và nhỏ, dễ điều khiển, thường áp dụng để chẩn đoán tổn thương phổi và các bệnh hô hấp, mang lại hình ảnh tốt và ít gây khó chịu cho bệnh nhân.

3. Khi nào cần thực hiện nội soi phế quản?

Cần thăm khám và thực hiện nội soi ở phế quản trong các trường hợp sau:

• Bị hóc dị vật trong đường hô hấp dẫn đến khó thở, nghẹt thở.

• Tai nạn, va chạm gây tổn thương ở phế quản, phổi.

• Nghi ngờ có khối u bên trong phổi.

• Khó thở, tức ngực, đau vùng ngực.

• Ho kéo dài, ho ra máu.

• Siêu âm hoặc chụp X - quang phổi không cho thấy rõ vị trí tổn thương.

Nên thực hiện nội soi phế quản khi gặp tình trạng ho ra máu

4. Nội soi phế quản có khám được gì?

Nội soi có thể phát hiện và điều trị một số bệnh đường hô hấp như:

• Lấy dị vật đường thở khi bị hóc dị vật, giúp thông thoáng đường thở.

• Quan sát tổn thương niêm mạc khí quản, phế quản bên trong.

• Phát hiện nguyên nhân của các triệu chứng ho kéo dài, ho ra máu, khó thở, thở dốc.

• Quan sát, kiểm tra sự tồn tại của các khối u trong thanh quản, khí quản, phế quản làm hẹp đường thở.

• Chẩn đoán các bệnh về phổi như viêm phổi cấp tính và mãn tính, ung thư phổi, viêm phế quản,…

• Đánh giá tiến triển của ung thư phổi.

• Thực hiện sinh thiết, lấy mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm khi cần thiết.

• Áp dụng phương pháp xạ trị bên trong để điều trị ung thư phổi, ung thư phế quản.

• Điều trị các khối u và các vấn đề hẹp đường hô hấp.

Nội soi có vai trò quan trọng trong chẩn đoán các bệnh liên quan đến đường hô hấp. Vì vậy, nếu bạn có dấu hiệu bất thường về hô hấp, hãy thăm khám và thực hiện nội soi phế quản.

5. Nội soi phế quản có đau không?

Quá trình nội soi chủ yếu là đưa ống nội soi vào phế quản. Vì ống nội soi là dị vật, nên có thể gây ra cảm giác khó chịu, đau đớn, buồn nôn. Tuy nhiên, bệnh nhân không cần lo lắng quá, thường bác sĩ sẽ kê một liều thuốc an thần, giảm đau (atropin hoặc morphin). Điều này giúp bệnh nhân yên tâm hơn, giảm đau và khó chịu, đồng thời giảm tiết dịch đường hô hấp, thuận lợi cho việc quan sát bên trong phế quản.

Nếu dùng thuốc an thần, giảm đau mà vẫn cảm thấy đau, hãy nói với bác sĩ để được xử lý kịp thời.

6. Trước và sau khi nội soi phế quản cần chú ý điều gì?

Trước khi thực hiện nội soi, không cần quá lo lắng, chỉ cần tự do tinh thần, không căng thẳng để nội soi diễn ra dễ dàng nhất.

Sau khi nội soi, bác sĩ sẽ thông báo kết quả và tình trạng sức khỏe của bạn. Sau nội soi, cần lưu ý những điều sau:

• Không ăn uống trong 2 giờ sau khi thực hiện thủ thuật. 

• Không lái xe trong 8 giờ sau khi thực hiện thủ thuật.

• Không hút thuốc sau 24 giờ thực hiện.

Sau khi nội soi xong, thuốc an thần vẫn còn tác dụng nên bạn nên tránh lái xe để tránh nguy cơ tai nạn. Đồng thời, niêm mạc đường hô hấp sau nội soi vẫn bị kích thích, nên việc hút thuốc lá có thể gây hại cho hệ thống hô hấp. Hãy chú ý tuân thủ 3 quy tắc trên sau khi nội soi ở phế quản.

Không hút thuốc sau nội soi trong 24 giờ

7. Quy trình nội soi bao gồm những bước nào?

Quy trình thực hiện nội soi phế quản gồm 5 bước:

Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ và địa điểm nội soi

- Dụng cụ nội soi cần được khử trùng và đảm bảo hoạt động bình thường.

- Địa điểm nội soi cần đủ thiết bị và nhân lực để có thể cấp cứu khi cần thiết.

Bước 2: Bệnh nhân được uống thuốc an thần, giảm đau.

Bước 3: Tiêm tê vùng thanh quản để tránh phản xạ khi đưa ống nội soi vào.

Bước 4: Đưa từ từ ống nội soi qua từng phần của hệ thống hô hấp, từ trên xuống dưới. Quan sát kỹ và lấy mẫu bệnh phẩm nếu cần.

Bước 5: Kết thúc nội soi, rút ống nội soi ra từ từ. Bệnh nhân được ổn định tinh thần để nghe thông báo kết quả.

Cần thực hiện nội soi ở nơi có đầy đủ thiết bị và nhân lực

8. Nội soi phế quản có nguy hiểm không?

Mọi thủ thuật đều có rủi ro riêng. Trong quá trình nội soi ở phế quản, bệnh nhân có thể gặp phải các biến chứng và nguy cơ sau: 

• Tổn thương đường hô hấp gây đau, chảy máu, phù nề niêm mạc đường hô hấp.

• Co thắt khí quản làm ngạt thở.

• Rối loạn hô hấp, tuần hoàn.

• Hiện tượng dị ứng với thuốc.

• Một số trường hợp có thể dẫn đến viêm phổi nhưng có thể điều trị.

• Rất hiếm nhưng vẫn có trường hợp bị tràn khí màng phổi.

Vì những nguy cơ và biến chứng trên, trước khi thực hiện nội soi, bệnh nhân thường được bác sĩ tư vấn về rủi ro và cân nhắc liệu nên tiến hành nội soi hay không.