Buzz
Trong những năm gần đây, thuật ngữ “lossless” đã trở nên phổ biến và lan rộng trong thế giới phát nhạc trực tuyến. Trước đây, khoảng 10 năm trước, thuật ngữ này chỉ được biết đến trong cộng đồng audiophile, những người đam mê tìm kiếm những file âm thanh chất lượng cao để thưởng thức. Kể từ khi Apple Music cung cấp các bản nhạc lossless miễn phí cho người dùng đăng ký, các dịch vụ nhạc lớn khác như Tidal, Deezer và Qobuz đã phải giảm giá. Vào cuối năm 2023, việc thưởng thức nhạc lossless thông qua phương tiện truyền thông trực tuyến trở nên rẻ và dễ tiếp cận hơn bao giờ hết.
Nhưng thực sự, 'nhạc lossless' là gì? Nó có vượt trội hơn so với những gì bạn đang nghe không? Với đôi tai và thiết bị hiện tại, liệu bạn có thể phân biệt được sự khác biệt không?
'Lossless' Có Ý Nghĩa Gì?
Phần lớn nhạc số bạn tải xuống hoặc nghe trực tuyến thường là 'đã nén', như định dạng MP3 hoặc gần đây hơn là AAC, được sử dụng rộng rãi bởi iTunes Music Store. Đây là những tệp nhỏ gọn được tối ưu hóa để tiết kiệm không gian lưu trữ trên điện thoại hoặc thiết bị phát nhạc số của bạn. Quá trình nén này gây ra 'mất mát'; kết quả là âm thanh thiếu đi chi tiết so với bản gốc, đặc biệt là ở dải tần thấp và cao, dẫn đến trải nghiệm nghe không được tốt.
'Lossless' không đơn thuần là việc không nén, mà đề cập đến một loại tệp âm thanh kỹ thuật số đã được nén bằng các thuật toán tiên tiến mà không làm mất bất kỳ chi tiết nào trong quá trình này. Để so sánh, kích thước trung bình của một tệp âm thanh nén như MP3 hoặc AAC chỉ bằng khoảng 1/4 so với bản gốc. Trong khi đó, kích thước trung bình của các tệp âm thanh 'lossless' như FLAC hoặc ALAC (Apple Lossless) chỉ lớn hơn một chút so với 1/2 kích thước của bản gốc.
Trong thực tế, 'lossless' đơn giản là không có thông tin nào bị mất trong quá trình nén. Do đó, chất lượng của tệp lossless hoàn toàn phụ thuộc vào chất lượng của nguồn gốc ban đầu.
Nói chung, 'lossless' đề cập đến tiêu chuẩn chất lượng tương đương với định dạng CD (16 bit/44.1 kHz). Tuy nhiên, một số dịch vụ streaming lossless cung cấp chất lượng âm thanh cao hơn. Ví dụ, Tidal cho phép người dùng đăng ký HiFi để nghe lossless 24 bit, MQA, Amazon Music HD có âm thanh 'Ultra HD' lên đến 24 bit/192 kHz, trong khi Apple Music có Lossless Hi-Res 24 bit/192 kHz.
Đối với định dạng tệp, chúng ta có các định dạng như FLAC, ALAC, APE với độ phân giải 24/192 hoặc các tệp DSD lớn, tất cả đều cung cấp chất lượng âm thanh vượt trội hơn so với tiêu chuẩn 16 bit/44kHz, với điều kiện là chúng là sản phẩm chính hãng.
Nhạc lossless có thể được coi là phiên bản sao tốt nhất của âm thanh gốc. Tuy nhiên, sự khác biệt này có thể khó nhận biết tùy thuộc vào đôi tai và hệ thống âm thanh của bạn.
Đối với người yêu âm nhạc, có tai nghe chất lượng và hệ thống âm thanh chuyên nghiệp, lossless sẽ mang lại trải nghiệm nghe nhạc tốt hơn, chi tiết hơn. Tuy nhiên, đối với người nghe thông thường, sử dụng tai nghe phổ thông, MP3 có thể là lựa chọn hợp lý vừa tiết kiệm dung lượng vừa đảm bảo chất lượng.Bitrate là gì?
Trong lĩnh vực âm nhạc số, bitrate là tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá chất lượng âm thanh. Nói một cách đơn giản, bitrate của một tệp âm thanh là số lượng dữ liệu được truyền tải mỗi giây. Bitrate càng thấp, càng ít thông tin được truyền tải và chất lượng âm thanh càng kém. Ngược lại, bitrate càng cao, càng nhiều thông tin được truyền tải và chất lượng âm thanh càng tốt (tuy nhiên, bạn cần có thiết bị phù hợp để tận hưởng đầy đủ). Bitrate thường được tính bằng kbps (kilobit mỗi giây), không phải là bitdepth, một thuộc tính khác của âm thanh số, được tính bằng bit (16 bit, 24 bit, 32 bit).Âm thanh lossless có thể truyền qua Bluetooth không?
Ngắn gọn thì không thể. Để thưởng thức âm thanh lossless, bạn có hai lựa chọn chính. Bạn có thể sử dụng kết nối analog, ví dụ như cắm tai nghe dây vào điện thoại hoặc máy tính của bạn. Hoặc bạn có thể truyền âm thanh lossless qua Wi-Fi, thông qua cặp loa chủ động như Devialet Mania, Phantom series hoặc hệ thống loa đa phòng như Sonos.Vì Sao Bluetooth Không Thể Truyền Phát Âm Thanh Lossless?
Bluetooth là một công nghệ truyền dữ liệu không dây tiêu chuẩn, được thiết kế để truyền dữ liệu với tốc độ thấp, khoảng 1 Mbps. Tốc độ này không đủ cao để truyền phát âm thanh lossless, có bitrate trung bình là 1,411 kbps. Để truyền phát âm thanh lossless qua Bluetooth, cần sử dụng một công nghệ nén mới, hiệu quả hơn. Một số công nghệ như LDAC và aptX Adaptive đã đạt được tiến bộ đáng kể trong việc truyền phát âm thanh bitrate cao qua Bluetooth. Tuy nhiên, chúng vẫn chưa thể đạt được chất lượng âm thanh của âm thanh lossless.Loa Không Dây Có Thể Phát Âm Thanh Lossless Không?
Tin vui là hầu hết loa không dây có thể phát trực tuyến các bản nhạc lossless qua Wi-Fi! Tuy nhiên, độ chi tiết của âm thanh phụ thuộc vào từng loại loa. Ví dụ, tất cả các loa Sonos đều hỗ trợ các bản nhạc lossless lên đến 24-bit/48kHz. Cả HomePod và HomePod mini của Apple cũng tương tự, có thể xử lý các bản nhạc lossless lên đến 24-bit/48kHz.Dolby Atmos Có Tương Tự Với Lossless Không?
'Dolby Atmos' và 'lossless' đều là những thuật ngữ hot trong thế giới phát nhạc hiện nay, tuy nhiên, chúng có sự khác biệt hoàn toàn.- Lossless: Thuật ngữ này chỉ đến độ phân giải của tệp âm thanh kỹ thuật số và lượng dữ liệu không bị mất trong quá trình nén. Nói cách khác, lossless đảm bảo chất lượng âm thanh gốc được giữ nguyên vẹn, không bị mất chất lượng do nén.
- Dolby Atmos: Đây là công nghệ âm thanh vòm 3D đưa bạn vào một trải nghiệm âm thanh ấn tượng. Khi một bản nhạc được xử lý với Dolby Atmos và phát qua loa (soundbar hoặc hệ thống âm thanh vòm), công nghệ này tạo ra hiệu ứng âm thanh đa chiều, tạo cảm giác âm thanh đến từ mọi hướng xung quanh.
Có Nên Đăng Ký Dịch Vụ Streaming Lossless Không?
Chỉ khi bạn thực sự cảm nhận được sự khác biệt thì mới nên. Hầu hết các dịch vụ cho bạn thử nghiệm miễn phí trong tháng đầu, nếu không hài lòng, đừng quên hủy đăng ký để tránh bị trừ tiền. Cá nhân tôi, tôi ưa thích Apple Music và Tidal. Thực tế là, phần lớn mọi người không thực sự phân biệt được sự khác biệt giữa một file MP3 thông thường và một file FLAC hoặc ALAC lossless. Hơn nữa, để thưởng thức chất lượng âm thanh tốt hơn mà một bản nhạc lossless mang lại, bạn cần phải có các thiết bị tương thích như loa, tai nghe, DAC và thiết bị streaming thích hợp. Để tận hưởng tối đa dịch vụ streaming lossless, bạn cần sử dụng từ một thiết bị hỗ trợ các bản nhạc lossless của dịch vụ đó. Ví dụ, nếu bạn dùng iPhone hoặc Mac, chỉ có một vài dịch vụ streaming hỗ trợ ALAC (codec lossless của Apple), như Tidal HiFi và Qobuz (và sẽ có thêm Apple Music trong tương lai). Ngoài ra, nếu bạn thường nghe nhạc bằng tai nghe/earphone không dây như AirPods (không hỗ trợ phát lossless), thì có khả năng bạn sẽ không thể trải nghiệm toàn bộ chất lượng của dịch vụ streaming lossless. Tóm lại:- Trước khi đăng ký dịch vụ lossless, hãy chắc chắn bạn có thể nghe thấy sự khác biệt.
- Đảm bảo bạn sở hữu thiết bị phù hợp để tận hưởng chất lượng âm thanh cao hơn.
- Chọn dịch vụ streaming phù hợp với thiết bị của bạn.
- Kết nối Bluetooth không thích hợp để trải nghiệm toàn bộ âm thanh lossless.
