Tổng quan về bệnh viêm loét dạ dày và cách phòng ngừa theo chuẩn y khoa

1. Các yếu tố gia tăng nguy cơ mắc bệnh viêm loét dạ dày

Viêm loét dạ dày xảy ra khi niêm mạc dạ dày bị tổn thương thành các vết loét do nhiều nguyên nhân gây ra. Mặc dù ngày nay các phương pháp chẩn đoán và điều trị đã có nhiều tiến bộ lớn, tuy nhiên vẫn là vấn đề nan giải khi số lượng bệnh nhân mắc bệnh ngày càng gia tăng, có tính chất mạn tính và khả năng biến chứng cao.

Dưới đây là một số yếu tố gây viêm loét dạ dày mà mọi người cần chú ý:

• Tâm lý căng thẳng kéo dài: những người thường xuyên phải đối mặt với trạng thái căng thẳng có nguy cơ cao bị viêm loét dạ dày vì tâm trạng không ổn định sẽ kích thích tiết axit dịch vị, làm trầm trọng hơn các vết loét;

• Viêm loét dạ dày có yếu tố di truyền, khi trong gia đình có người mắc bệnh thì các thành viên khác cũng dễ mắc;

• Thói quen uống nhiều rượu bia, đồ uống có cồn, lạm dụng chất kích thích và hút thuốc lá: theo nghiên cứu có hơn 200 loại chất gây hại trong thuốc lá, đặc biệt là nicotine. Khi tiếp xúc với cơ thể, nicotine kích thích tiết cortisol làm tăng nguy cơ viêm loét dạ dày. Ngoài ra, thuốc lá còn ngăn cản quá trình điều trị và làm chậm quá trình lành vết thương. Tương tự, cồn trong rượu bia cũng gây hại cho niêm mạc dạ dày, làm lan rộng các vết loét hoặc gây thủng thành dạ dày;

• Do chế độ ăn uống và sinh hoạt không lành mạnh: bỏ bữa, ăn không đúng giờ, ăn quá muộn, ít vận động, thức khuya, dậy muộn, ăn nhiều đồ chua, cay nóng, thực phẩm chế biến sẵn, đồ lạnh, khó tiêu,...;

Thói quen ăn nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ là nguyên nhân gây ra viêm loét dạ dày

• Vi khuẩn HP: đây là nhân tố gây ra viêm loét dạ dày, viêm dạ dày mạn tính, cấp tính và ung thư dạ dày;

• Tác dụng phụ từ các loại thuốc kháng viêm, kháng sinh, giảm đau: nguyên nhân này xếp thứ hai sau nhiễm HP và ngày càng phổ biến do thói quen sử dụng các loại thuốc này một cách tràn lan ngay cả khi không có sự chỉ định của bác sĩ. Những loại thuốc này, khi sử dụng trong thời gian dài, sẽ hạn chế tổng hợp prostaglandin - chất bảo vệ niêm mạc dạ dày, dẫn đến hình thành các vết loét.

2. Các triệu chứng của viêm loét dạ dày 

Khi có các triệu chứng tương tự như bệnh viêm loét dạ dày sau đây, bạn nên đi khám để được chẩn đoán chính xác và nhận lời khuyên điều trị từ chuyên gia y tế:

• Đau vùng thượng vị: đau có tính chất âm ỉ, khó chịu, đôi khi cực độ tùy vào vị trí của các vết loét;

• Các triệu chứng như: chán ăn, buồn nôn, nôn, ợ chua, chướng bụng, đầy hơi, cảm giác nóng rát;

• Loét tá tràng: xuất hiện khi đói hoặc 2 - 3 giờ sau khi ăn. Đau dạ dày thường tăng nặng vào ban đêm;

Bệnh viêm loét dạ dày gây khổ sở cho bệnh nhân vì những triệu chứng khó chịu

• Loét dạ dày: đau tùy thuộc vào vị trí và mức độ lan rộng của các vết loét;

• Sụt cân nhẹ khi bị loét. Khi các vết loét được kiểm soát, cân nặng có thể tăng trở lại.

3. Các biến chứng có thể xảy ra khi mắc viêm loét dạ dày

Nếu không được điều trị kịp thời, viêm loét dạ dày có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm sau đây:

• Hẹp môn vị: thường do các ổ loét ở hành tá tràng gây ra, thường đi kèm đau vùng thượng vị, nôn mửa thức ăn cũ, và cảm giác nặng vùng thượng vị;

• Xuất huyết đường tiêu hóa: xảy ra khi các vết loét chảy máu, khoảng từ 15 - 20% ca bệnh có triệu chứng này ít nhất một lần. Người cao tuổi có nguy cơ xuất huyết nhiều và nghiêm trọng hơn so với người trẻ. Đây có thể là dấu hiệu đầu tiên hoặc phát sinh trong quá trình tiến triển viêm loét;

• Dò hoặc thủng ổ loét: biến chứng thường xảy ra ngay sau xuất huyết, đi kèm đau bụng cấp tính nghiêm trọng;

• Tiến triển thành ung thư: tỷ lệ người mắc viêm loét dạ dày tiến triển thành ung thư dao động từ 5 - 10%, thời gian có thể kéo dài hơn 10 năm.

4. Cách phòng ngừa viêm loét dạ dày

Do rủi ro biến chứng từ viêm loét dạ dày khá cao, mỗi người nên tự bảo vệ sức khỏe bằng cách thay đổi lối sống và chế độ ăn uống hợp lý hơn, tránh các tác nhân có hại cho dạ dày và giúp điều trị hiệu quả hơn.

Các lưu ý quan trọng giúp phòng ngừa bệnh hiệu quả bao gồm:

• Bổ sung thêm các loại vitamin A, B12, D, K và khoáng chất như canxi, axit folic, sắt, kẽm,... Những chất dinh dưỡng này phong phú trong trứng, sữa, thịt, cá;

• Thực hiện một lịch trình và thói quen ăn uống lành mạnh cho sức khỏe dạ dày như: ăn từ từ, nhai kỹ, không nên nói chuyện khi ăn, ăn đúng giờ và đúng bữa, đặc biệt là không bỏ bữa sáng. Không ăn quá muộn vào buổi tối (sau 8h tối). Đồ ăn nên vừa đủ, không để dạ dày quá rỗng hoặc quá no. Chọn lựa thực phẩm: tránh đồ cay nóng, chua, lạnh hoặc quá khô, hạn chế đồ đóng hộp và thực phẩm nhiều dầu mỡ,...;

• Tránh uống quá nhiều rượu bia và không sử dụng các chất kích thích;

• Chỉ sử dụng các loại thuốc như kháng sinh, chống viêm, giảm đau theo chỉ dẫn của bác sĩ và tuyệt đối không tự ý dùng thuốc, tự điều chỉnh liều lượng hay thay thế thuốc khi chưa có đơn kê của bác sĩ;

• Có đủ giấc ngủ và thời gian nghỉ ngơi hợp lý;

• Giữ tâm lý luôn thư giãn, thoải mái, hạn chế căng thẳng;

• Vận động và tập thể dục điều độ, hợp lý. Nên duy trì thói quen này ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày một tuần để cơ thể khỏe mạnh và tinh thần sảng khoái;

• Đi khám lại theo đúng lịch hẹn và mang theo sổ y bạ cũng như tên các loại thuốc đang sử dụng.

Người bệnh nên ăn các món dễ tiêu để không làm nghiêm trọng hơn các vết viêm loét

Bạn có thể thực hiện khám và chữa viêm loét dạ dày tại Bệnh viện Đa khoa Mytour nếu bạn không chắc liệu các triệu chứng bạn đang gặp có phải là dấu hiệu của bệnh. Mytour có đội ngũ y bác sĩ tận tâm và giàu kinh nghiệm sẵn sàng tư vấn cho bạn những giải pháp hữu ích cho tình trạng sức khỏe hiện tại.  Bên cạnh đó, Bệnh viện còn trang bị đầy đủ các thiết bị hiện đại như siêu âm, nội soi, CT, X-quang, MRI và kỹ thuật xét nghiệm đạt chuẩn quốc tế ISO 15189:2012 và CAP để đảm bảo kết quả khám chính xác.