Đúng với cái tên của mình “Vụ nổ”, Sét Đạn đã tạo ra sự chú ý ngay từ những ngày đầu được giới thiệu, không chỉ bởi giải pháp sáng tạo mà còn với mô hình airdrop gây tiếng vang. Dự án đã chính thức mainnet vào ngày 29/02 vừa qua, trong bài viết hôm nay chúng ta sẽ cùng khám phá hệ sinh thái đặc biệt này.
Tổng quan về hệ sinh thái Sét Đạn những ngày đầu ra mắt mainnetMở màn
Sét Đạn là một giải pháp mở rộng trên Ethereum theo hướng Layer 2 Optimistic Rollup và hoàn toàn tương thích với EVM. Điểm khác biệt quan trọng nhất mà Sét Đạn mang lại so với các dự án khác là khả năng cung cấp cho người dùng một lợi suất dựa trên số tiền họ nạp vào mạng lưới.
Theo tên gọi của nó “Vụ nổ”, Sét Đạn đã tạo ra tiếng vang từ ngày đầu tiên ra mắt, không chỉ với giải pháp sáng tạo mà còn với mô hình airdrop nổi tiếng. Tuy nhiên, dù với bất kỳ lý do nào, cho đến thời điểm hiện tại Sét Đạn vẫn là giao thức Layer 2 có tổng giá trị khoá (TVL) tăng trưởng ấn tượng nhất. Chỉ trong vòng 3 tháng, TVL của Sét Đạn tăng từ 0 lên 2,2 tỷ USD, trong khi dự án vẫn chưa mainnet.
Tổng giá trị khoá (TVL) của Sét Đạn trước khi mainnet. Nguồn: Defillama ngày 06/03/2024Tổng quan về Sét Đạn
Lý luận của Sét Đạn là tất cả các Layer 2 khác đều đang lãng phí một nguồn lực lớn là số tiền mà người dùng khoá vào các cầu nối. Số tiền này đang bị “đóng băng” trong các hợp đồng thông minh và sẽ mất giá theo thời gian, vì vậy Sét Đạn quyết định mở khoá lợi suất cho số tiền này.
Đối với các Layer 2 thông thường, khi người dùng muốn sử dụng giao thức, họ phải gửi tiền vào một hợp đồng thông minh của dự án trên Layer 1 - Ethereum, sau đó ở Layer 2, một lượng token tương ứng sẽ được tạo ra đại diện cho số tiền đã khoá. Người dùng sử dụng token mới này cho các hoạt động trên Layer 2, và khi không còn cần thiết, họ có thể rút tiền về Layer 1 thông qua hợp đồng cầu nối. Số tiền mà người dùng gửi vào sẽ bị khoá trong hợp đồng thông minh cho đến khi có yêu cầu rút.
Với Sét Đạn thì khác, thay vì khóa số tiền của người dùng trong hợp đồng thông minh thì dự án sử dụng số tiền này để tham gia vào các hoạt động sinh lợi trên không gian DeFi. Cụ thể, Sét Đạn tìm kiếm lợi suất từ hai nguồn chính:
- Staking L1: ETH từ người dùng tự động được staking trên giao thức Lido để kiếm lợi nhuận từ việc vận hành mạng lưới Ethereum.
- T-Bill Yield: Nếu người dùng gửi stablecoin qua cầu nối, số này cũng tự động được gửi vào giao thức T-Bill của MakerDAO để kiếm lợi nhuận từ trái phiếu chính phủ Mỹ.
Lợi nhuận thu được này sẽ được phân phối lại cho người dùng thông qua cơ chế rebasing trên Sét Đạn (tức số dư tự tăng lên trong ví mà người dùng không cần claim hay làm gì khác).
Bên cạnh các khoản lợi suất sinh ra từ chính tài sản người dùng deposit vào mạng lưới Sét Đạn, có cơ chế cho phép nhà phát triển DApp giữ lại hoặc chia sẻ doanh thu từ phí gas tới người dùng cuối. Theo tài liệu Sét Đạn, nguồn lợi suất mà người dùng có thể kiếm được khoảng 4% với ETH và 5% cho Stablecoin.

Như vậy có thể thấy rằng mô hình hạ tầng của Sét Đạn tập trung hoàn toàn vào từ khóa “lợi nhuận”, và ở các phần tiếp theo bạn cũng có thể thấy Sét Đạn xây dựng hệ sinh thái của mình xung quanh từ khóa này.
Ưu điểm của mô hình này là giúp mở khóa lợi suất cho toàn bộ dòng tiền trên Layer 2, giúp người dùng kiếm thêm lợi nhuận chống lạm phát và cũng giúp Layer 2 có thêm nguồn thu để phát triển hệ sinh thái.
Tuy nhiên, điều đánh đổi là tính bảo mật. Blast phải hy sinh sự bảo mật để đổi lấy nguồn yield này. Mặc dù dự án chọn staking trên Lido và mua trái phiếu kho bạc Mỹ tại MakerDAO là những lựa chọn có tính an toàn cao, nhưng nếu có lỗi phát sinh từ các đơn vị đối tác thì sẽ ảnh hưởng tới tài sản của người dùng.
Nhìn chung, về mặt công nghệ, Blast không có sự khác biệt so với nhóm Layer 2 Optimistic Rollup ngoại trừ việc cho phép người dùng kiếm yield.
Trong phần tiếp theo dưới đây, chúng ta sẽ khám phá các mảnh ghép bên trong hệ sinh thái này.
Hệ sinh thái Blast và các mảnh ghép
Blast đã chính thức ra mắt phiên bản mainnet vào ngày cuối cùng của tháng 2 vừa qua, với TVL đạt 2.4 tỷ USD chỉ sau 4 ngày ra mắt, đánh dấu cho sự tăng trưởng tiềm năng của hệ sinh thái.
Trước đó, dự án đã tổ chức sự kiện Big Bang Competition nhằm thu hút nhà phát triển, với hơn 3000 đội tham gia và chọn lựa được 47 dự án chiến thắng ở 8 danh mục khác nhau.

Sàn Giao Dịch Trực Tuyến
- Big Bang Winner
Thruster: Là một trong những sàn DEX hàng đầu trên Blast với mục tiêu tối ưu hóa lợi ích của Blast. Dành cho các nhà phát triển, Thruster cung cấp một công cụ khởi đầu công bằng và cung cấp thanh khoản. Đối với người dùng, Thruster cung cấp cơ hội đào LP, phân tích và tối ưu hóa trải nghiệm người dùng.
Ambient Finance: Là một AMM kết hợp giữa thanh khoản tập trung, các token LP xyk toàn phạm vi có thể hoán đổi, và các đơn đặt hàng on-chain. Ambient hỗ trợ hooks, phí linh hoạt, tự động tích lũy và tiết kiệm gas.
Bebop: Bao gồm ứng dụng và bộ API cung cấp khả năng giao dịch spot trơn tru, hiệu quả.
Mangrove: Là sàn giao dịch orderbook nơi LP có thể restake thanh khoản đang tồn đọng trên các giao thức khác. Mangrove cho phép tổng hợp thanh khoản trong toàn hệ sinh thái Blast để tăng hiệu suất.
Ring Protocol: Là sàn Dex cho phép người cung cấp thanh khoản kiếm swap fee và lợi nhuận từ tài sản cơ bản hoặc RWA.
- Các dự án khác
Bladeswap, Blaster Swap, MonoSwap.
Perp DEX
- Big Bang Winner
100x Finance: Là sàn giao dịch CLOB (Central Limit Order Book) với độ trễ thấp trên Blast. 100x Finance tập trung vào mở rộng, hiệu quả vốn và thanh khoản. Người dùng có thể giao dịch cả tài sản chưa ra mắt (pre-launch) với đòn bẩy lên tới 100x.
Blast Futures Exchange (BFX): Là sàn order book perp dex cho phép người dùng kiếm native yield. Tầm nhìn của BFX là cung cấp trọn bộ công cụ giao dịch xuyên chuỗi.
Blitz: Là sàn phi tập trung hỗ trợ cả spot và hợp đồng tương lai với mục tiêu mang lại trải nghiệm tương tự Cex.
Bloom: Là sàn giao dịch hợp đồng tương lai hướng tới trải nghiệm mượt mà, không phí gas. Bloom cung cấp đòn bẩy lên tới 50x và có cơ chế phân phối yield cho người dùng.
InfinityPools.finance: Là sàn perp dex cung cấp đòn bẩy không giới hạn đối với mọi loại tài sản.
SynFutures: Là sàn perp dex hỗ trợ đòn bẩy 100x kèm theo native yield trên Blast. Sàn sử dụng mô hình Oyster AMM là sự kết hợp giữa Concentrated Liquidity và Limit order.
- Các dự án khác
Aark, DTX, HMX, Opyn.
Giao thức cho vay
- Big Bang Winner
Fragment: Là giao thức vay và cho vay phi tập trung tối ưu hoá cho các tài sản sinh lợi (yield-bearing assets). Fragment hướng cung cấp phương thức hiệu quả để tìm kiếm lợi suất từ LRTs, LPTs và các tài sản khác.
Juice Finance: Là giao thức cho phép người dùng tận dụng đòn bẩy để tham gia vào các giao thức yield farming, trading trên hệ sinh thái Blast.
MetaStreet: Giao thức cung cấp cơ sở hạ tầng cho việc khai thác lợi suất.
Orbit Lending: Giao thức cung cấp giải pháp vay và cho vay trên Blast.
Pac Finance: Giao thức hybrid lending, cung cấp giải pháp cho vay hàng hàng và vay từ pool thanh khoản. Nó cho phép người dùng chủ động vay - trả, giao dịch đòn bẩy chỉ với một lần nhấp chuột, vay tức thì và nhiều tính năng khác.
Particle: Giao thức không cần cấp phép, không oracle giúp người dùng giao dịch bất kỳ token ERC-20 nào với đòn bẩy.
Blume: Giao thức cho vay với tài sản thế chấp chéo trên Blast.
Curvance: Giao thức cho vay xuyên chuỗi dành cho các yield-bering token.
- Các dự án khác
Abracadabra Money, Fortunafi / Reservoir, INFINIT, Seismic Finance.
SocialFi
- Big Bang Winner
BetBIG, Trò chơi Phân quyền, IKB, Insrt, Trò chơi YOLO, Dòng Lưu lượng.
- Những dự án khác
Nổ bóng, Vẽ biểu đồ, FlashBit, MTRIX3D.
Cơ sở hạ tầng
- Người chiến thắng Big Bang
Giao thức Baseline: là nền tảng cơ sở cho các hoạt động kinh tế với token ERC-20. Sử dụng mô hình cung cấp động và các chiến lược tạo lập thị trường, nó đem lại tính thanh khoản liên tục trên chuỗi.
Bão Tornado: Là nền tảng bot giao dịch trên Blast tập trung vào cung cấp các chiến lược cho người dùng.
Blast An Toàn: nền tảng quản lý tài sản và ví đa chữ ký trên Blast, hỗ trợ lợi suất và thu gas từ Blast.
Brahma: cung cấp môi trường thực thi nhanh chóng và an toàn cho các ứng dụng DeFi trên Blast.
Gelato: Nền tảng đám mây Web3 cung cấp giải pháp Rollup-as-a-Services.
RedStone Oracles: giải pháp oracles trên Blast.
Hyperlock Finance: Được hỗ trợ bởi Aura, Hyperlock, là giao thức tăng cường lợi suất xây dựng trên Thruster.
Voyager: công cụ khám phá khối trên Blast.
Zap: nền tảng phát triển trên Blast giúp người dùng và nhà đầu tư đạt được mục tiêu của họ.
Súng Chuối: Bot giao dịch trên Telegram cho Ethereum, Solana và hiện tại mở rộng sang Blast.
- Những Dự Án Khác
API3 DAO, Biconomy, Mạng Lưới UNCX.
Danh Mục Khác
- Người Chiến Thắng Big Bang
Sấm: được mô tả là giao thức môi giới on-chain trên Blast. Nó được thiết kế để trừu tượng hóa và tổng hợp thanh khoản từ tất cả các chain, dex và loại tài sản, giúp người dùng giao dịch bất cứ loại tài sản ở bất cứ chain nào với trải nghiệm tương tự Cex.
- Những Dự Án Khác
BlastOff, Ulti-pilot, WenExchange.
Kết Luận
Blast là một hệ sinh thái khá độc đáo với mô hình hoạt động gắn liền với từ khóa lợi suất, không chỉ thế cộng đồng còn gán thêm cái mác layer 2 ponzinomics bởi cơ chế airdrop ở những ngày đầu. Bằng sự thu hút ấn tượng cả TVL và sự chú ý của cộng đồng, Blast hứa hẹn là một hệ sinh thái có tiềm năng bùng nổ mạnh mẽ trong thời gian tới.
Dưới Đây Là Toàn Bộ Các Thông Tin Về Layer 2 Blast Cùng Các Dự Án Nổi Bật, Hy Vọng Giúp Ích Cho Bạn Trong Quá Trình Nghiên Cứu.
Kudō
