Buzz
Khi đọc và so sánh các đánh giá về các dòng SSD trên thị trường, chúng ta thường tập trung vào tốc độ đọc và ghi dữ liệu. Nhưng đừng bỏ qua thông số TBW (Tổng Số Byte Đã Ghi), điều này rất quan trọng và ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền của ổ SSD trong nhiều năm sử dụng.
TBW là viết tắt của Total Bytes Written (Tổng Số Byte Đã Ghi).
TBW trên bảng thông số kỹ thuật của một chiếc SSD miêu tả sức mạnh của từng vi mạch NAND, từng ô nhớ NAND giữ dữ liệu. Mọi người đều hiểu rằng với thời gian, mỗi ô nhớ NAND sẽ trở nên kém hiệu suất, không thể giữ mỗi byte dữ liệu như trước. Vì vậy, TBW được áp dụng để đánh giá sức mạnh và tuổi thọ của ổ cứng SSD.
Anh em có thể tự hỏi, tại sao lại là Total Bytes Written chứ không phải Total Bytes Read? Lý do là quá trình ghi và ghi đè dữ liệu lên các ô nhớ NAND trên SSD ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền của ổ cứng, trong khi việc đọc dữ liệu không có ảnh hưởng lớn. Điều này đều phản ánh cách SSD và các ô nhớ NAND bên trong vận hành, giúp hiểu rõ hơn về thông số kỹ thuật này.
Một giới hạn trong hoạt động của SSD là, đọc hoặc ghi dữ liệu diễn ra rất nhanh, nhưng quá trình ghi đè dữ liệu lại tương đối chậm. Lí do là vì SSD có thể đọc và ghi dữ liệu tại tầng page, từng hàng ô nhớ NAND cụ thể, trong khi việc xóa chỉ có thể thực hiện ở tầng block. Việc xóa dữ liệu trên NAND flash đòi hỏi điện áp cao hơn so với việc đọc và ghi.
Việc cập nhật dữ liệu trên SSD chỉ có một cách duy nhất là sao chép toàn bộ block vào bộ nhớ đệm, xóa block đó, sau đó ghi lại dữ liệu của cả block kèm với dữ liệu mới được cập nhật cho page. Khi ổ đĩa đầy, không có page nào trống để ghi dữ liệu, SSD sẽ tìm những block được gắn nhãn xóa nhưng chưa bị xóa, sau đó xóa dữ liệu lưu trữ trong đó và ghi dữ liệu vào các page trống cuối cùng.
Đó là lý do tại sao SSD dùng lâu dài sẽ ảnh hưởng đến tốc độ. Một ổ SSD có nhiều block NAND trống sẽ cho phép ghi dữ liệu rất nhanh, trong khi ổ SSD gần như đầy sẽ phải trải qua quá trình xóa/ghi dữ liệu như mô tả ở trên. Để đảm bảo độ bền cho SSD và giúp công nghệ chip NAND có thể thương mại hóa cả về chi phí lẫn dung lượng lưu trữ, có nhiều giải pháp như wear leveling, garbage collection, v.v…
Cá nhân tôi nghĩ như vậy, với việc SSD ngày càng rẻ và các sản phẩm thương mại sử dụng nhiều công nghệ cell NAND khác nhau để tăng độ bền hoặc dung lượng lưu trữ, như QLC hay TLC, thì vấn đề độ bền trở nên càng quan trọng. TBW là thông số quyết định độ bền của một ổ cứng thể rắn.
Ví dụ cụ thể là thông số kỹ thuật trên trang chủ của Western Digital cho ổ SSD hàng ngày của tôi, được cài đặt cả Windows và game để chơi trên dàn PC cá nhân, là SN850 dung lượng 1TB.
Liên kết tải CrystalDiskInfo:https://crystalmark.info/en/software/crystaldiskinfo/
Một ví dụ khác là ổ SSD mình thường sử dụng để cài game, là WD SN550 dung lượng 500GB giao tiếp PCIe Gen3x4. Với việc dùng nó để cài và gỡ nhiều game, tổng giá trị Total Host Writes cũng tăng gấp đôi so với ổ cài Windows trong máy tính của tôi. Tuy nhiên, trên trang chủ, Western Digital cho biết TBW của mẫu SN550 500GB là 300TB (1TB có độ bền lên tới 600TB), vẫn là con số đủ ổn, so với các sản phẩm khác trên thị trường hiện nay.
Nói một cách ngắn gọn, TBW là một thông số mà anh em cần chú ý trước khi mua SSD và trong quá trình sử dụng. Nhiều mẫu SSD giá rẻ hiện nay có tuổi thọ chỉ khoảng từ 150 đến 200 TB, vì vậy đây cũng là một yếu tố mà anh em nên quan tâm trong trường hợp muốn hiểu rõ lý do tại sao lại có những mẫu SSD giá rẻ như vậy trên thị trường.
Cũng có một điều mà anh em không cần phải lo lắng. Trừ khi sử dụng SSD để cài game nhiều hoặc làm ổ lưu trữ, thì hầu hết người dùng bình thường sẽ không bao giờ đạt tới ngưỡng TBW tối đa mà các hãng ghi trong thông số kỹ thuật cho sản phẩm của họ trên thị trường.
Có một điều đáng chú ý, không phải mẫu SSD nào cũng công bố thông tin TBW. Ví dụ, một trong những mẫu SSD gắn ngoài phổ biến hiện nay là Sandisk Extreme PRO chỉ công bố tốc độ đọc ghi mà không có thông tin về tuổi thọ ghi dữ liệu.
Khi không cần quan tâm đến TBW, có một đơn vị mô tả độ bền của SSD tốt hơn, đó là DWPD, viết tắt của Drive Writes Per Day. Ví dụ, chiếc ổ SN850 1TB có thời gian bảo hành 5 năm.
Anh em có thể sử dụng con số TBW để tính DWPD theo công thức DWPD = TBW / (Dung lượng x thời gian bảo hành (năm) x 365).
Theo công thức đó, ổ cứng của mình mỗi ngày có thể ghi được 328.7 GB trong suốt 5 năm bảo hành. Kết hợp thông tin này với phần mềm CrystalDiskInfo sẽ cho thấy độ bền và tuổi thọ của SSD rất rõ ràng. Dĩ nhiên, mỗi ngày có thể ghi ít hoặc nhiều hơn dung lượng DWPD, ít hơn sẽ làm tăng tuổi thọ của SSD so với thời gian bảo hành, và ngược lại.
