1. Pizza
Pizza - một loại bánh dẹt, tròn được làm từ nước, bột mỳ và nấm men, sau khi được ủ ít nhất 24 tiếng và nhào nặn thành hình tròn dẹt, sau đó nướng chín trong lò. Mặc dù pizza hiện có mặt ở khắp nơi trên thế giới, nhưng nó vẫn là biểu tượng ẩm thực Ý, đặc biệt là ở Napoli (pizza napoletana). Thành phần chính của pizza thường bao gồm sốt cà chua và pho mát mozzarella. Một biến thể nổi tiếng là pizza margherita.
Nguồn gốc chính xác của pizza vẫn là một điều gây tranh cãi. Napoli không phải là nơi duy nhất đòi quyền sở hữu món ăn này, và pizza cũng có thể được hiểu rộng rãi là một loại bánh mì hoặc bánh nướng. Có vô số biến thể pizza khác nhau, thay đổi theo vùng miền và có các loại bánh nướng mặn và ngọt, dày và mỏng được gọi là pizza ở một số nơi thuộc vùng Trung Ý.


2. Mì Spaghetti
Spaghetti là một loại mì pasta (hay còn gọi là mỳ Ý) được tạo thành từ sợi tròn nhỏ, là sự hòa quyện của bột mì semolina và nước. Điều đặc biệt nhất, làm cho mì này nổi bật trong ẩm thực Ý, chính là bột mỳ semolina được sản xuất từ loại lúa mỳ cứng nhất và mang màu hổ phách. Có nhiều món ngon được chế biến từ mì spaghetti như spaghetti với phô mai và hạt tiêu hoặc tỏi và dầu; hay món spaghetti với cà chua, thịt và nhiều loại nước sốt khác.
Mì pasta thường có màu vàng, tuy nhiên, cũng có các biến thể màu như xanh, đỏ, đen… Các thành phần phụ thêm vào bột semolina trong quá trình làm mỳ tạo nên những màu sắc đặc trưng này. Màu đỏ của sốt cà chua, màu xanh từ nước ép rau bina, màu vàng sậm từ bột nghệ và màu đen từ mực mực…
Chưa phải tất cả mỳ Ý đều được coi là Spaghetti. Mì Ý hoặc còn được gọi là Pasta, là sự kết hợp của nhiều loại bột mì và nước. Tùy thuộc vào kích thước, hình dạng, thành phần, sốt và cách chế biến, mỗi loại pasta đều có tên gọi riêng biệt. Tuy nhiên, chúng ta có thể nhận diện 4 loại pasta đặc trưng sau:
- Pasta cọng dài như Capellini / Angel Hair – mì sợi nhỏ
- Pasta hình ống (hay còn gọi là nui)
- Pasta có hình dạng đặc biệt
- Pasta có nhân - ravioli


3. Pasta
Pasta là một biểu tượng của ẩm thực truyền thống Ý, xuất hiện lần đầu vào năm 1154. Có hơn 310 loại pasta với 1300 tên gọi, hương vị và hình dạng đa dạng. Từ sợi dài, hình ống đến xoắn ốc, nơ, bướm, vỏ sò… Mặc dù số lượng khổng lồ, nhưng tất cả đều chung thành phần chính là bột mì semolina và nước. Đôi khi, màu sắc khác nhau do thêm các phụ gia như cà chua đỏ, rau bina, nghệ, mực mực… Tính độc đáo đó làm cho cách chế biến và thưởng thức mỗi loại cũng trở nên đặc sắc khác nhau.
Các Loại Pasta:
- Pasta dạng sợi (Spaghetti, Capellini, Fusilli Lunghi…): Bề rộng, xoắn và màu sắc đa dạng, ăn bằng cách xoay nhẹ nĩa để cuộn mỳ. Thường ăn kèm với nước xốt dầu oliu, xốt kem hoặc xốt cà chua.
- Pasta dạng ống (Macaroni, Penne, Rigatoni…): Bề rộng, xoắn và màu sắc đa dạng, có mình trơn hoặc lượn gân, đầu vạt tròn hoặc vạt chéo. Thích hợp cho các món ăn bỏ lò.
- Pasta dạng đặc biệt (Farfalle, Rote, Conchiglie…): Hình dạng phong phú và đặc trưng cho từng vùng. Dùng làm salad, súp hoặc ăn kèm với nước xốt cầu kỳ như bơ, đậu Hà Lan và thịt giăm bông, nước xốt kem và cá hồi, nước xốt pho – mát tinh tế với ít nghệ tây hoặc cà ri. Hoặc đơn giản ăn với nước xốt thịt, xốt đậu…
- Pasta dạng có nhân (Ravioli, Gnocchi, Fattisu…): Hình thức đa dạng, nhân phong phú, phù hợp cho món ăn sôi động.
- Pasta dạng bản lớn (Lagsana, Blecs, Filindeu…): Hiếm gặp ở Việt Nam, thường được sử dụng làm nền cho các món đút lò.


4. Lasagne
Lasagna, hoặc Lasagne, (phát âm là [lazaɲɲa], số nhiều [lazaɲɲe]) là một loại mì phẳng, rất rộng (đôi khi có các cạnh lượn sóng). Món ăn này thường được chế biến dưới dạng xếp lớp chồng lên nhau xen kẽ với phô mai, nước sốt, cùng với các thành phần khác như thịt hoặc rau quả. Như các món ăn Ý khác, Lasagna có nhiều phiên bản khác nhau. Ở một số vùng, đặc biệt là ở các vùng phía nam của Ý, nước sốt có thể là một loại nước sốt cà chua đơn giản và Ragu, trong khi ở các khu vực khác, đặc biệt là ở miền Bắc Ý, món nước sốt Bechamel được sử dụng rộng rãi. Lasagna đã trở thành một món ăn phổ biến ở khắp nơi trên thế giới, từ châu Âu đến châu Mỹ.
Lasagne Verdi có nghĩa là 'màu xanh lá cây lasagne' là mì ống Lasagna kết hợp rau chân vịt nấu chín. Lasagna có vị béo ngậy đặc trưng của các loại phô mai, vị chua dịu của cà chua, vị ngọt của sữa tươi và các loại thịt kết hợp sẽ trở thành món ăn mới lạ, kích thích vị giác. Lasagna có nhiều biến thể khác nhau nhưng phổ biến nhất vẫn là Lasagna với xốt Bolognese.


5. Panna Cotta
Panna Cotta là một món tráng miệng ngọt ngào từ Italia, đã chinh phục vị giác thực khách toàn cầu. Với những người yêu thực phẩm, Panna Cotta không còn xa lạ. Mềm mại, ngọt ngào và hấp dẫn, món ăn này trở thành lựa chọn hoàn hảo cho mọi thời điểm.
Panna Cotta (kem nấu) là một món tráng miệng hấp dẫn được làm từ kem, sữa và đường, đặc biệt với sự thêm vào của gelatin để tạo độ đặc. Ban đầu xuất hiện ở miền Bắc Italia, Panna Cotta được chế biến bằng cách đông kem sữa với xương cá, tạo nên độ ngon và độ đặc đặc trưng. Ngày nay, gelatin thường được sử dụng để tạo nên kết cấu mịn màng, tan nhẹ trong miệng. Bạn có thể tăng thêm hương vị với trái cây và nước sốt để làm cho Panna Cotta trở nên hấp dẫn hơn.
Domenica Marchetti, một tác giả nổi tiếng về ẩm thực Italia, miêu tả Panna Cotta như một kiệt tác tráng miệng: “Với tôi, Panna Cotta là biểu tượng sự tinh tế của ẩm thực Italia. Điều khó nhất là đạt được sự kết hợp hoàn hảo giữa độ mịn màng và độ cấu trúc, như là sự mềm mại nhưng vẫn giữ được độ đứng đắn khi đặt trên đĩa.”
Với sự mềm mại từng miếng, vị ngọt ngào béo ngậy của kem và sữa cùng sự tươi mới của trái cây, Panna Cotta là niềm say mê của những người đã thử qua.


6. Gelato
Gelato (dịch là 'kem' trong tiếng Anh, số nhiều là 'gelati') là một loại tráng miệng lạnh mát nổi tiếng xuất phát từ ẩm thực Ý, chế biến từ sữa 3,25% và đường. Gelato thường có ít chất béo, ít không khí hơn 70% và đa dạng hương vị hơn các loại kem lạnh khác. Điều này tạo ra sự độc đáo và phong phú, phân biệt nó với kem lạnh khác. Tại Mỹ, không có tiêu chuẩn cụ thể cho gelato, nhưng phải chứa ít nhất 10% chất béo từ bơ sữa.
Gelato hiện đại được ghi nhận từ nấu nướng gia người Ý Francesco Procopio dei Coltelli, người vào cuối thế kỷ 17 giới thiệu gelato tại quán cà phê “Café Procope” ở Paris, thu hút sự chú ý đầu tiên ở Paris và sau đó trên toàn Châu Âu. Nhờ gelato, Procopio không chỉ được công dân Pháp mà còn có giấy phép hoàng gia độc quyền từ hoàng đế Louis XIV, trở thành người sản xuất độc nhất vô nhị cho món tráng miệng lạnh này tại Pháp.
Nay, gelato được biết đến toàn cầu, trong khi Ý giữ vững vị thế với gelato thủ công chiếm hơn 55% thị phần, với hơn 5.000 cửa hàng kem hiện đại và hơn 15.000 người lao động.


7. Risotto
Risotto là một món cơm Ý nấu với nước dùng chứa nhiều kem. Nước dùng có thể làm từ thịt, cá hoặc rau củ. Nhiều loại risotto có phô mai Parmesan, bơ và hành tây. Đây là kiểu nấu cơm phổ biến nhất ở Ý. Risotto thường là món khai vị đầu tiên, nhưng loại risotto alla milanese (phát âm là ɾiˈzɔtːo alːa milaˈneːze), thường được ăn với một món chính tên là ossobuco alla milanese (món xương bê hầm kiểu Milan).
Gạo đầu tiên được nấu với một loại hỗn hợp rau củ kiểu Ý (tiếng Ý: soffritto) gồm có hành tây hoặc tỏi, bơ hoặc dầu ô liu để bao hạt gạo trong một màng chất béo, gọi là tostatura; rượu vang trắng hoặc đỏ được thêm vào để hạt gạo ngấm. Khi rượu bốc hơi, lửa sẽ được vặn lớn lên mức vừa và cao, rồi nước dùng rất nóng sẽ được đổ từ từ vào; cùng lúc đó, hỗn hợp sẽ được khuấy nhẹ và liên tục: khuấy sẽ làm cho tinh bột ở vỏ hạt gạo tách ra và hòa vào nước, tạo nên một hỗn hợp mịn như kem. Tại thời điểm này, giảm lửa xuống để cho vào bơ lạnh xắt miếng vuông nhỏ, phô mai Parmigiano-Reggiano bào nhuyễn, cùng lúc cần khuấy mạnh để khiến cho hỗn hợp được mịn. Có thể tắt lửa và để món này tự chín với hơi nóng còn lại trong nồi. Món risotto hải sản thường không bỏ phô mai vào.
Một dĩa risotto đạt chuẩn phải mịn, các nguyên liệu chín và không bị cứng, các hạt gạo tách rời. Theo kiểu truyền thống, món này sẽ hơi lỏng, gọi là all'onda (nghĩa đen là 'gợn sóng'). Món này được ăn trong đĩa trẹt, nên nấu mềm cho đến lúc có thể dễ dàng trải rộng món ăn trên đĩa nhưng cũng không nên có quá nhiều nước dính quanh thành đĩa. Món này phải được ăn ngay khi còn nóng, nếu không thì hơi nóng sẽ khiến cho nó trở nên khô và các hạt gạo quá mềm.


8. Thịt heo nướng sốt cam
Thịt heo nướng sốt cam là một món ngon hấp dẫn tại Italia, được ưa chuộng bởi đơn giản và ngon miệng. Thịt lợn mỏng được tẩm ướp và rán vàng trong dầu oliu, sau đó ướp vị trong nước sốt cam đậm đà. Nước sốt cam có hương vị hòa quyện giữa chua ngọt của cam và béo ngậy của bơ, tạo nên một bữa ăn ngon miệng và đặc sắc.
Để tăng thêm sự hấp dẫn, đĩa thịt heo được trang trí bằng cà rốt, hành tây và miếng cam nhỏ, tạo nên một bức tranh màu sắc hấp dẫn trên đĩa ăn.


9. Cơm Viên Chiên Arancini
Đến với Italia, bạn không thể bỏ qua món cơm viên chiên Arancini – một biểu tượng ẩm thực độc đáo của đất nước này. Arancini là những viên cơm vàng, thơm ngon, và đậm đà, không thể không thưởng thức khi đặt chân đến đây. Vỏ bên ngoài được làm từ gạo Ý pha bột nghệ, nước hầm rau củ, kết hợp với nhân ngon lành như thịt hầm ragu, phô mai Mozzarella, thịt hung khói, và đậu hạt. Mỗi viên cơm được bọc trong lớp lòng đỏ trứng gà và áo từ bột mì, sau đó chiên giòn trong dầu nóng. Hương vị độc đáo của Arancini chắc chắn sẽ làm say đắm thực khách từ lần thưởng thức đầu tiên.
Arancini không chỉ ngon miệng mà còn là một món ăn đường phố phổ biến tại Italia. Bạn có thể dễ dàng tìm thấy nó ở mọi nơi, từ các quán ăn bình dân đến những nhà hàng sang trọng.


10. Bigne’ (Pâte à Choux)
Là loại bánh nhiều lớp, trong tiếng Pháp còn có tên gọi khác là Pâte à Choux. Bánh có nguồn gốc từ câu chuyện khi hoàng hậu Catherine Medici mang theo toàn bộ đoàn tùy tùng sang Pháp vào năm 1533. Bếp trưởng Panterelli, một người trong đoàn, sáng tạo ra món bánh gateaux khô và đặt tên là pâte à Panterelli. Bánh nhiều lớp sau này được biết đến với tên pâte à Popelin và Popelin trở thành tên gọi chính thức cho dạng bánh nhiều lớp suốt thời Trung Cổ. Qua tay của Avice và cuối cùng là Antoine Carême, chiếc bánh nhiều lớp này trở nên hoàn hảo như ngày nay.
Đặc trưng lớn nhất của món bánh là lớp bánh mềm, xốp với nhân Custard bên trong, hình dạng theo hình chóp nón ở phía trên được trang trí bằng chocolate và kem tươi, tạo nên một tác phẩm đẹp mắt và quyến rũ. Bigne’ được đánh giá là một trong những món ngon không nên bỏ qua khi đến Italia.


