1. Cháo lươn
Cháo lươn Nghệ An mang hương vị đậm đà, miếng lươn thơm ngon kết hợp với gia vị tinh tế. Món cháo này là điểm đặc sắc trong ẩm thực Nghệ An, với thịt lươn mềm ngon, hòa quyện với vị ngọt của nghệ và hương thơm của rau sống. Mùa đông, thưởng thức bát cháo nóng hổi là một trải nghiệm tuyệt vời.
Nguyên liệu:
- 500g lươn đồng.
- 100g gạo nếp, 100g gạo tẻ.
- Rau sống: hành tăm, rau răm, hành lá.
- 2 củ nghệ tươi.
- 1 trái ớt sừng.
- Hạt nêm, bột ngọt, muối, dầu ăn, ớt bột.
Cách làm Cháo lươn:
- Bước 1: Lươn được ướp gia vị và luộc chín, sau đó tách thịt lươn. Nước lọc từ việc ninh xương lươn sẽ làm nên nền cháo đậm đà.
- Bước 2: Gạo nếp và gạo tẻ rang lên để tạo mùi thơm, sau đó hâm nóng cùng nước lọc từ xương lươn.
- Bước 3: Nấu sôi với lửa nhỏ, sau đó vớt bọt và thêm gia vị theo khẩu vị cá nhân.
- Bước 4: Xào thịt lươn với các gia vị khác, sau đó cho vào nồi cháo đun sôi. Khi cháo đã nhừ, thêm rau sống và thưởng thức nóng hổi.


2. Bánh Xèo
Bánh xèo là một món ngon quen thuộc với người Việt. Ở TP. Vinh, Nghệ An, bánh xèo được làm hấp dẫn với nhân đậu xanh, tôm, mực và được ăn kèm với bánh tráng và rau sống. Vị giòn tan của bánh xèo cùng hương vị độc đáo khiến bạn không thể cưỡng lại.
Nguyên liệu:
- 200g bột gạo, 50ml nước cốt dừa, 1/2 muỗng muối
- 1 muỗng bột nghệ, 1 muỗng mè trắng.
- 200g tôm tươi, 200g thịt ba chỉ, 200g mực ống.
- 1 củ hành tây, 100g giá đỗ, 100g hành lá.
Cách làm:
- Bước 1: Chuẩn bị nhân với tôm, thịt ba chỉ, mực và gia vị phong phú. Xào chín từng nguyên liệu, nêm nếm theo khẩu vị.
- Bước 2: Pha hỗn hợp bột gạo, nước cốt dừa, muối, nghệ và mè trắng. Khuấy đều để có hỗn hợp bánh xèo.
- Bước 3: Chiên bánh xèo trên chảo cho đến khi giòn vàng. Sau đó, ăn kèm với rau sống và nước mắm chua ngọt.
- Bước 4: Thưởng thức món Bánh Xèo đặc trưng của Nghệ An.


3. Bánh bèo
Bánh bèo là một món ăn vặt phổ biến ở Nghệ An. Khác với bánh bèo Huế, bánh bèo Nghệ An được làm từ bột lọc, nhân gồm tôm, thịt heo và được ướp gia vị độc đáo. Điểm đặc biệt của món ăn này chính là nước chấm từ quả me, tạo nên hương vị đặc trưng hấp dẫn.
Nguyên liệu:
- Bột gạo: 200g.
- Tôm đồng tươi nhỏ: 200g.
- Thịt heo: 100g.
- Hành khô 1 củ, tỏi 1 củ, chanh 1 quả, ớt 1 quả.
- Rau sống: Mùi, hành lá và húng quế.
- Gia vị đầy đủ: Muối, nước mắm, hạt nêm và đường.
Cách làm:
- Bước 1: Làm vỏ bánh bèo bằng cách nhào bột gạo, bột lọc, muối và nước nóng để tạo thành bột mịn, dẻo. Sau đó, véo thành từng miếng và xếp vào mâm.
- Bước 2: Chuẩn bị nhân bánh bèo với tôm, thịt heo xào chín. Xếp nhân lên từng miếng bánh và gấp đôi để tạo hình bánh bèo.
- Bước 3: Luộc bánh bèo cho đến khi chín, nổi lên và có màu trắng. Vớt ra đĩa và thưởng thức cùng nước chấm me thơm ngon.


4. Tương Nam Đàn
Trong vùng Xứ Nghệ, người dân đã trở nên quen thuộc với hương vị đặc trưng của Tương Nam Đàn. Được chế biến từ hạt đậu tương, nếp và ngô, tương này mang đến hương vị mặn, ngọt độc đáo. Quy trình chế biến kỹ thuật, đặc biệt là công đoạn ủ mốc, tạo ra sản phẩm có hạt đậu nguyên vẹn và hương thơm bùi.
Nguyên liệu:
- Đậu nành.
- Nếp/ngô dùng làm mốc.
- Muối.
- Nước.
Cách làm Tương Nam Đàn:
- Bước 1: Làm mốc tương bằng cách ủ nếp đã nấu và phơi, sau đó trải lớp tương lá và đậy kín trong buồng ủ. Việc thăm và đào mốc được thực hiện hàng ngày để đảm bảo chất lượng.
- Bước 2: Chuẩn bị đậu nành bằng cách vò, phơi khô và rang. Đậu nành được xay vỡ và nấu trong khoảng 10-12 giờ.
- Bước 3: Ngả tương vào đêm khuya bằng cách trộn mốc, muối vào nước đậu đã phơi. Sau 1-2 tháng, chum tương sẽ có mùi thơm đặc trưng, sẵn sàng sử dụng.


5. Bánh mướt
Bánh mướt có vẻ giống bánh cuốn Bắc, nhưng lại mang hương vị riêng của Xứ Nghệ. Bánh dài như ngón tay trỏ, cuộn tròn, mềm, mịn, trắng trong. Phủ lên bề mặt là lớp hành phi vàng giòn, thơm nức. Kèm theo nước mắm chanh, tí đường, và ớt cay cay.
Nguyên liệu:
- Gạo tẻ: 200gr (hoặc bột gạo tẻ)
- Hành lá: 2, 3 cụm
- Hành khô : 7, 8 củ (càng nhiều hành thì bánh càng thơm ngon).
Cách làm bánh mướt:
- Bước 1: Chuẩn bị bột tráng bánh
- Gạo tẻ sau khi ngâm lâu được xay thành bột nước và để lắng.
- Bột sau khi xay cần lắng thêm 2 giờ nữa. Nhờ đó, khi tráng, bánh mới phồng lên mịn màng.
- Bước 2: Tráng bánh
- Hành lá băm nhỏ và chuẩn bị nước tráng bánh. Nước sôi, đưa bột lên lớp vải mịn rồi cán mỏng, rắc hành lá lên và cuốn bánh.
- Bước 3: Pha nước chấm theo tỉ lệ 1:1:1:5 (nước mắm, đường, nước cốt chanh, nước lọc). Thêm tỏi ớt băm nhỏ.
- Bước 4: Rắc hành khô đã phi lên bánh và thưởng thức.


6. Bánh Khô mè đen
Bánh khô mè đen (hay còn gọi là Bánh Đa). Khác biệt với bánh đa ở nơi khác, đây là phiên bản đặc trưng với nhiều vừng đen (mè đen), tạo hương vị thơm ngon, bùi béo và dinh dưỡng. Đặc biệt, chiếc bánh còn hòa quyện vị cay nồng của tỏi và tiêu, hấp dẫn khó cưỡng. Ai đã thưởng thức món đặc sản này chắc chắn sẽ ghi nhớ mãi.
Nguyên liệu:
- Gạo nếp, Mè
- Đường
- Gừng
Cách làm Bánh khô mè đen:
- Bước 1: Gạo nếp sau khi vo sạch, xay thành bột và trộn nước để tạo độ dẻo.
- Bước 2: Rây bột gạo nếp vào khuôn có ô vuông, hấp khoảng 5 phút.
- Bước 3: Sử dụng lò nấu và than cháy, nướng bánh hai lần, mỗi lần 10 phút, để bánh giòn và xốp hơn.
- Bước 4: Nấu nước đường với gừng tươi giã nhuyễn, sau đó thắng lên bánh và tẩm mè rang quanh bánh. Bánh khô mè thơm ngon, giòn tan và béo bùi.


7. Nhút Thanh Chương
Đồng hành với Tương Nam Đàn, không thể không nhắc đến Nhút Thanh Chương. Món ăn này mang đặc trưng dân dụ của đồng bào nơi đây. Thanh Chương nổi tiếng với giống mít ngon của Nghệ An, tạo ra những sợi nhút thơm ngon, đậm đà, và được sử dụng quanh năm, biến tấu theo từng mùa.
Nguyên liệu:
- 1 quả mít non
- Muối
- Nước sôi để nguội
Cách làm Nhút Thanh Chương:
- Bước 1: Gọt vỏ và thái mít thành từng miếng, ngâm trong nước.
- Bước 2: Nạo mít theo chiều dài để có sợi mít mỏng như bún. Trộn mít với muối, ước lượng sao cho vừa ăn.
- Bước 3: Đặt mít trong vại, đổ nước sôi để nguội, đặt hòn đá lớn để mít chìm dưới nước. Cũng có thể sử dụng bình muối dưa.
- Bước 4: Ủ từ 5 – 7 ngày. Nhút có thể ăn sống hoặc chế biến thành nhiều món như nộm, nhút xào với thịt ba chỉ...


8. Mực nhảy
Mực nhảy, hay còn được biết đến với tên gọi mực nháy, là thuật ngữ dành cho những con mực vừa mới được ngư dân bắt lên từ biển, giữ nguyên độ tươi ngon và được chế biến ngay tại bờ để thưởng thức. Đây là một đặc sản của miền Trung Việt Nam như Nghệ An, Hà Tĩnh, Quy Nhơn. Mực nhảy được nướng ngay khi còn tươi, tạo nên hương vị ngọt ngào và đậm đà trong từng sợi thịt.
Với mực nhảy, bạn có thể chế biến nhiều món hấp dẫn như: Mực chiên nước mắm, mực xào sa tế, mực nhồi thịt chiên, mực xào chua, hấp xả, chiên bơ... Trong số đó, chúng tôi xin giới thiệu cách làm món mực chiên bơ.
Nguyên liệu:
- Mực trứng tươi: 500g – Bơ: 1 hộp nhỏ – Bột chiên xù, bột chiên giòn, bột ngô – Trứng gà: 2 quả – Dầu ăn, gia vị – Xà lách và ớt chuông, tỏi.
Cách làm:
- Mực trứng sau khi làm sạch xắt thành miếng 3 x 3 cm. Hành tỏi sau khi băm nhỏ đem cho vào ướp với mực cùng gia vị, mì chính, hạt tiêu. Trứng gà sau khi bỏ lòng trắng cũng cho vào bát mực trộn đều cùng bột ngô và bột chiên giòn nữa.
- Khi thấy miếng mực được ngâm trong hỗn hợp sền sệt thì bạn gắp ra từng miếng và lần lượt thả vào bát bột chiên xù, lật đi, lật lại để miếng mực thấm hút hạt bột chiên xù bám đều trên thân miếng mực đó, gắp để riêng ra 1 chiếc đĩa khác. Làm như vậy cho đến khi hết những miếng mực đã tẩm ướp trước đó.
- Bắc chảo lên bếp, chờ cho dầu nóng già. Chiên vàng rồi vớt ra cho ráo mỡ. Cho bơ vào 1 chảσ khác, đun nóng, thả tỏi đập nhỏ vào, phi cho thơm và có màu vàng thì tắt lửa, dùng thìa múc nước bơ đó rưới lên các miếng mực và gắp ra đĩa, thưởng thức món Mực Nhảy nào!


9. Cam Xã Đoài
Cam Xã Đoài không chỉ nổi tiếng với thương hiệu cam Vinh mà còn là đặc sản quý của xứ Nghệ. Với hương thơm ngon, vị ngọt lịm, cam Xã Đoài trở thành biểu tượng văn hóa của địa phương. Những quả cam được mô tả như giọt vàng mật ong, bổ sung năng lượng cho cả gia đình. Điều này còn được thể hiện trong những câu thơ tình yêu với hương vị độc đáo của cam Xã Đoài.
Cam Xã Đoài, sản phẩm đặc biệt của xã Nghi Diên, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, thường được thu hoạch gần Tết và được đặt mua từ vườn ngay từ những tháng trước. Đây không chỉ là loại cam giống quả nhót mà còn có loại cam bầu, hình dáng độc đáo như quả bầu.


10. Khoai Xéo
Khoái Xéo là một món ăn truyền thống gắn liền với cuộc sống nơi đây. Từ những ngày khó khăn, người dân đã chia sẻ món Khoái Xéo như một phần quan trọng của bữa cơm hàng ngày. Ngày nay, mặc dù cuộc sống đã khá giả, nhưng hương vị thơm ngon của Khoái Xéo vẫn giữ vị trí đặc biệt trong trái tim mọi người. Dưới đây là cách làm Khoái Xéo theo phong cách Nghệ An!
Nguyên liệu:
- 400g khoai khô.
- 150g đậu đỏ.
- 100g lạc nhân (đậu phộng đã bóc vỏ).
- 100g gạo nếp.
- 100g đường.
- 1 nhánh gừng tươi.
- 1/4 muỗng muối.
Cách làm Khoai xéo:
- Bước 1: Đem gạo nếp ngâm vào nước ấm trong 3 tiếng, đậu ngâm riêng ở tô khác trong vài giờ. Sau đó, cho đậu vào nồi nấu vừa chín tới, hạt nguyên không nát.
- Bước 2: Chuẩn bị nồi lớn, để các nguyên liệu đã sơ chế gồm khoai khô, gạo nếp, đậu luộc vào nấu với lượng nước xâm xấp. Lưu ý nêm thêm 1/4 muỗng cà phê muối để món xôi thêm đậm đà.
- Bước 3: Bật lửa ninh đến khi tất cả đều chín nhừ, đồng thời nước cạn thì dùng đũa xới khoai cho thật tơi. Tùy khẩu vị của mỗi người, nếu muốn ăn ngọt, chị em có thể thêm đường vào lúc khoai gần chín. Món khoai xéo nóng hổi đã hoàn thành, chỉ cần cho ra đĩa là có thể mời mọi người thưởng thức ngay.


