Top 10 Nguyên Nhân Gây Ung Thư Cổ Tử Cung Phổ Biến

HPV (Human Papilloma Virus) chính là thủ phạm quan trọng, chiếm 70% trong số nguyên nhân gây bệnh ung thư cổ tử cung. Có hơn 100 chủng loại virus HPV, trong đó 40 loại có thể gây bệnh ở vùng hậu môn, đường sinh dục và 15 loại nguy hiểm nhất với nguy cơ gây ung thư cao. Nhiễm virus HPV lâu dài có thể phá hủy gen ở các tế bào biểu mô cổ tử cung, tạo điều kiện cho sự hình thành bệnh ung thư. Ở Việt Nam, đến 80% phụ nữ có nguy cơ nhiễm virus HPV ít nhất một lần trong đời, với tỷ lệ nhiễm cao nhất ở độ tuổi 20 - 30, lên đến 20 - 25%. Mỗi ngày, có khoảng 14 ca mắc mới, trong đó 7 ca tử vong vì ung thư cổ tử cung. Số ca tử vong này cao gấp 2-3 lần so với biến chứng liên quan tới thai sản. Toàn cầu, tử vong do ung thư cổ tử cung lớn hơn nhiều so với HIV, lao và sốt rét kết hợp lại.

Thuốc lá là một trong những yếu tố hàng đầu gây ra nhiều loại ung thư nguy hiểm cho con người, đặc biệt là ung thư phổi, ung thư vòm họng, ung thư gan… Tuy nhiên, ít ai biết rằng thuốc lá và khói thuốc lá cũng là nguyên nhân có thể làm tăng ba lần nguy cơ ung thư cổ tử cung ở phụ nữ, đặc biệt là những người nhiễm virus HPV. Theo các chuyên gia y tế, hút thuốc lá có mối liên hệ chặt chẽ với ung thư cổ tử cung. Mặc dù virus HPV là nguyên nhân chủ yếu gây ra ung thư cổ tử cung, nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy một số loại HPV có thể tương tác với các chất độc hại gây ung thư trong thuốc lá, tạo điều kiện cho sự phát triển của các tế bào ung thư.

Bên cạnh đó, nguy cơ ung thư cổ tử cung tăng cao hơn ở những người hút thuốc lá thụ động (hít phải khói thuốc từ người khác). Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Y khoa của Hiệp hội Y khoa Mỹ cho thấy hít phải khói thuốc hơn 3 giờ mỗi ngày có thể làm tăng 3 lần nguy cơ ung thư cổ tử cung. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng để ngăn ngừa ung thư cổ tử cung, phụ nữ, đặc biệt là những người nhiễm HPV, nên ngừng hút thuốc lá hoặc bỏ thuốc lá càng sớm càng tốt.

Ung thư cổ tử cung không phải là bệnh truyền nhiễm, vì vậy phụ nữ bị ung thư cổ tử cung không cần phải lo lắng về việc lây lan bệnh. Tuy nhiên, HPV - loại virus có liên quan đến khoảng 99% tất cả các trường hợp ung thư cổ tử cung, là virus truyền nhiễm. Do đó ung thư cổ tử cung không lây truyền khi đã mắc bệnh, nhưng nếu đang là virus HPV thì có thể lây. Virus HPV có thể lây qua bất kỳ loại quan hệ tình dục nào ở cả nam lẫn nữ, nhưng ở nữ, virus gây nên nguy cơ mắc bệnh nhiều hơn hơn. Các chuyên gia cho hay, việc quan hệ tình dục sớm, nhiều bạn tình, vệ sinh sau quan hệ kém, sinh đẻ nhiều, mắc các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục, hút thuốc lá, dùng thuốc tránh thai nhiều, stress... sẽ làm gia tăng khả năng nhiễm HPV.

Quan hệ tình dục không an toàn, quan hệ nhiều bạn tình chính là con đường ngắn nhất để lây truyền các loại virus gây bệnh trong đó có virus HPV từ đó làm tăng khả năng gây ung thư của virus HPV. Những nữ giới có đời sống tình dục phóng khoáng, quan hệ bừa bãi, không sử dụng bao cao su khi quan hệ nằm trong vùng nguy cơ dễ bị ung thư cổ tử cung nhất. Chính vì vậy bạn cần chung thủy một vợ một chồng, dùng biện pháp bảo vệ khi quan hệ, tuyệt đối không tiếp xúc thân mật với những người đang bị bệnh xã hội là cách tốt nhất để bảo vệ chính mình.

Hệ miễn dịch giống như bức tường thành bảo vệ bạn trước sự tấn công của các mầm bệnh trong đó có các virus gây ra bệnh ung thư cổ tử cung. Nếu hệ miễn dịch quá yếu hoặc vì một lý do nào đó dẫn đến suy giảm miễn dịch thì khả năng mắc ung thư cổ tử cung là rất cao. Nữ giới đang bị nhiễm HIV hoặc sử dụng một số loại thuốc gây ức chế hệ miễn dịch chính là con mồi béo bở của bệnh ung thư cổ tử cung. Hệ miễn dịch cơ thể có vai trò quan trọng trong việc chống lại tác nhân gây bệnh xâm nhập cũng như khả năng tiêu diệt tế bào ung thư, tiền ung thư. Vì thế, bảo vệ sức khỏe và tăng cường hệ miễn dịch là cần thiết để giảm nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung.

Các chuyên gia đã xác định nguyên nhân chủ yếu gây căn bệnh này là virus thể u nhú HPV (Human Papilloma Virus). Có đến 99% trường hợp ung thư cổ tử cung có nhiễm virus này, trong đó HPV type 16 và 18 là phổ biến hơn, chiếm khoảng 70% các trường hợp. Con đường lây lan chủ yếu của virus HPV là qua đường tình dục với nhiều hình thức như: quan hệ qua âm đạo, hậu môn, quan hệ tình dục bằng tay, bằng miệng… Những tiếp xúc trực tiếp da - da cũng có thể gây lây nhiễm virus HPV. Một con số có thể khiến bạn kinh ngạc là khoảng 80% phụ nữ sẽ mắc virus HPV ít nhất một lần trong đời tại một thời điểm nào đó.

Hiện tại, vấn đề này vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, có một số bằng chứng cụ thể chỉ ra rằng nếu trong gia đình bạn có người từng mắc bệnh ung thư cổ tử cung, nguy cơ mắc bệnh này của bạn cũng cao hơn so với những gia đình không có tiền sử bệnh.

Ung thư cổ tử cung thường không được di truyền gen. Nguyên nhân chủ yếu của bệnh là do HPV - một loại virus papillomavirus ở người. Mặc dù vậy, một số nghiên cứu đã gợi ý rằng nếu mẹ mắc bệnh ung thư cổ tử cung, thì khả năng con mắc bệnh cũng cao hơn so với trường hợp bình thường.

Cổ tử cung dài khoảng 5cm, nằm giữa tử cung và âm đạo, là bức tường phòng thủ đầu tiên chống lại các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Đầu mở của cổ tử cung thông với âm đạo, được bao phủ bởi một lớp mô mỏng, lớp mô này được tạo thành từ các tế bào. Ung thư cổ tử cung là một bệnh lý ác tính của tế bào gai hoặc biểu mô tuyến cổ tử cung, hình thành khi các tế bào ở cổ tử cung phát triển bất thường, tạo ra khối u trong cổ tử cung, nhân lên vô kiểm soát và xâm lấn khu vực xung quanh, thậm chí di căn đến các bộ phận khác trong cơ thể.

Những người mắc một số bệnh phụ khoa như viêm cổ tử cung, viêm lộ tuyến cổ tử cung, viêm vùng chậu, viêm âm đạo, bị các bệnh xã hội như lậu, giang mai, sùi mào gà nếu không chữa trị kịp thời có thể chuyển thành mãn tính hoặc di căn thành các tế bào gây ung thư cổ tử cung. Do đó, để bảo vệ sức khỏe và tính mạng, chị em cần tăng cường hiểu biết về cách phòng tránh và điều trị các bệnh phụ khoa hay bệnh xã hội để loại bỏ nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung.

Các nhà khoa học không khẳng định stress gây ung thư. Tuy nhiên, tình trạng căng thẳng kéo dài có thể gây suy yếu hệ miễn dịch, gây ra các tình trạng bệnh lý khác và làm suy giảm sức khỏe, tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người bị stress mãn tính thường gặp vấn đề về tiêu hóa, khả năng sinh sản, tiết niệu và suy yếu hệ thống miễn dịch. Nhóm người này cũng dễ bị nhiễm virus như cúm hoặc đau đầu, khó ngủ, lo âu, trầm cảm... Sự liên hệ giữa căng thẳng tâm lý và bệnh ung thư có thể phát sinh trong một số trường hợp. Ví dụ: Người bị stress thường phát triển những hành vi nhất định như hút thuốc lá, uống rượu bia, ăn quá nhiều, ít vận động... làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư. Bên cạnh đó, nhóm đối tượng này cũng thường có chất lượng cuộc sống kém hơn khi điều trị ung thư.

Những người phụ nữ thường xuyên sống trong căng thẳng, stress kéo dài, lo âu thấp thỏm cũng dễ bị ung thư cổ tử cung hơn người bình thường. Chính vì vậy bạn cần duy trì tâm trạng lạc quan, yêu đời, tránh lo âu muộn phiền để có cuộc sống tươi vui và không bị ung thư cổ tử cung. Những người phụ nữ làm việc quá nhiều, tần suất căng thẳng triền miên hoặc không có thời gian nghỉ ngơi là nhóm đối tượng dễ bị ung thư cổ tử cung nhất. Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu của Mỹ cũng khẳng định stress làm phát tán tế bào ung thư theo nhiều cách khác. Cụ thể: Các nội tiết tố do stress tạo ra làm bất hoạt quá trình anoikis (quá trình tiêu diệt và ngăn ngừa sự lây lan của tế bào ung thư). Bên cạnh đó, tình trạng căng thẳng mãn tính cũng thúc đẩy sản xuất các yếu tố tăng trưởng làm tăng nguồn cấp máu, làm tăng tốc độ phát triển của khối u ác tính.

Với lối sống hiện đại, việc sinh con ở tuổi sớm đang là mối lo ngại đối với cả bậc phụ huynh và xã hội. Sinh con quá sớm, đặc biệt là trước 17 tuổi khi cơ quan sinh sản chưa phát triển đầy đủ, có thể tăng nguy cơ mắc các vấn đề về sức khỏe phụ nữ, bao gồm cả ung thư cổ tử cung.

Ở độ tuổi dậy thì, cơ thể chưa đủ chuẩn bị cho việc mang thai, đồng thời, phụ nữ trẻ mang thai có thể đối mặt với nhiều khó khăn về sức khỏe và tâm lý. Sinh con sớm cũng tăng nguy cơ mắc các vấn đề nguy hiểm như ung thư cổ tử cung. Do đó, bậc phụ huynh cần chú ý đến con gái, hỗ trợ và giáo dục về các biện pháp tránh thai an toàn để giảm nguy cơ này.

Để tránh những rủi ro không mong muốn khi thực hiện tư duy tình dục mở rộng như hiện nay, việc sử dụng thuốc tránh thai được coi là giải pháp tối ưu nhất, tiết kiệm và hiệu quả nhất. Tuy nhiên, nhiều phụ nữ đã lạm dụng nó mà không tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên nghiệp, không hay biết rằng cách sử dụng sai có thể ẩn chứa nguy cơ gây ung thư cổ tử cung lớn. Có nhiều nghiên cứu khoa học chứng minh rằng virus HPV là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến bệnh ung thư cổ tử cung. Ngoài ra, các chuyên gia cũng cảnh báo về nhiều tác nhân khác có thể làm tăng khả năng mắc bệnh nguy hiểm này, trong đó có việc lạm dụng thuốc tránh thai.

Theo một nghiên cứu của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) ở Lyon, Pháp và tổ chức Nghiên cứu Ung thư Anh, nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung ở những phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai cao hơn 10% nếu sử dụng trong thời gian 5 năm hoặc ít hơn, tăng gấp 60% nếu sử dụng trong 9 năm và gấp đôi nếu sử dụng quá 10 năm. PGS-TS Phạm Duy Hiển - nguyên Phó giám đốc Bệnh viện K Trung ương cũng chia sẻ rằng phụ nữ nhiễm HPV sử dụng thuốc tránh thai trong khoảng 5 đến 9 năm có tỷ lệ mắc bệnh cao gấp 3 lần so với những phụ nữ không sử dụng. Đối với những phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai trên 10 năm, tỷ lệ mắc bệnh gấp 4 lần so với những phụ nữ không sử dụng.

Viêm cổ tử cung mãn tính là một trong những vấn đề phụ khoa khiến cho tỷ lệ mắc bệnh ở phụ nữ Việt Nam tăng đáng kể. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời theo hướng dẫn của các chuyên gia y tế, bệnh có thể dẫn đến tình trạng ung thư cổ tử cung ngày càng cao. Dấu hiệu của viêm cổ tử cung có thể không rõ ràng, giống với các vấn đề phụ khoa khác, nhưng khi bệnh chuyển sang giai đoạn mãn tính, các biểu hiện sẽ trở nên rõ ràng hơn như khí hư bất thường, mùi tanh hôi hoặc thậm chí có máu; vùng kín sưng đau, đỏ; xuất hiện máu ở âm đạo...

Bệnh thường xuất hiện ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nếu để bệnh tiến triển thành giai đoạn mãn tính, nó có thể gây vô sinh, hiếm muộn, thậm chí làm tăng nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung. Việc phát hiện bệnh muộn có thể khiến cho điều trị trở nên khó khăn và tăng nguy cơ chuyển biến thành ung thư cổ tử cung. Vì vậy, phụ nữ nếu có dấu hiệu của viêm cổ tử cung hoặc nghi ngờ mắc bệnh cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra và chữa trị sớm, do các bác sĩ và chuyên gia y tế hàng đầu hướng dẫn, nhằm ngăn chặn các biến chứng nghiêm trọng, thậm chí là tử vong.