1. Lắng nghe kiên nhẫn và tránh tranh luận
Khi trẻ bướng bỉnh và không nghe lời, cha mẹ không nên cãi cọ hoặc trừng phạt con. Hãy thể hiện sự lắng nghe và tôn trọng trong giao tiếp. Bố mẹ có thể bắt đầu cuộc trò chuyện bằng cách hỏi những câu hỏi nhẹ nhàng như: Con đang gặp vấn đề gì? Con muốn làm gì lúc này?
Trong quá trình trò chuyện, hãy kiên nhẫn và quan sát nguyên nhân khiến trẻ khó chịu. Hãy giúp trẻ giải quyết mối quan ngại của mình một cách nhẹ nhàng. Phản hồi từ cha mẹ cần lành mạnh, chia nhỏ vấn đề và giải thích cụ thể để trẻ hiểu được hậu quả của hành động của mình.


2. Khen ngợi khi con hành động tích cực
Mối quan hệ giữa cách ứng xử và thái độ của người lớn đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tính cách nghe lời của trẻ. Để thay đổi tinh thần bướng bỉnh của con, cha mẹ cần khuyến khích và khen ngợi khi con thực hiện những công việc tốt, dù là những thành tựu nhỏ. Hãy tập trung vào việc khích lệ con thay vì chỉ trách mắng khi con làm sai, và giải thích cho con hiểu rõ hơn.
Việc động viên con làm tốt sẽ giúp trẻ nhận ra rằng họ thu hút sự chú ý và đánh giá tích cực từ người khác. Đồng thời, để tạo động lực cho con, cha mẹ có thể tặng những phần thưởng nhỏ, khuyến khích con tiếp tục những hành động tích cực. Điều này được coi là một cách hiệu quả để dạy con nghe lời.
Cha mẹ nên thường xuyên sử dụng những từ ngữ cảm thán tích cực như:
- Phấn khích, chúc mừng, thú vị lắm, tuyệt vời, ấn tượng,...
- Cha/mẹ hạnh phúc vì con, con đang làm một công việc ý nghĩa.
- Đánh giá cao những cố gắng của con, con có thể làm được.
- Cha/mẹ tin tưởng vào khả năng của con.
- Cha/mẹ tin rằng con có thể làm tốt hơn, hãy thử làm lại lần nữa, cố gắng thêm chút nữa,...


3. Không áp đặt ý kiến lên con
Trẻ em chưa thể suy nghĩ sâu sắc như người lớn, tuy nhiên, trong một số trường hợp, trẻ nên được khuyến khích tự quyết định. Hãy thúc đẩy trẻ thử nghiệm những điều mới và mở rộng giới hạn an toàn, nhưng tránh áp đặt ý kiến của bạn lên con vì có thể gây phản kháng. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những đứa trẻ có tính cách mạnh mẽ, nhạy cảm với cách bạn đối xử. Khi trò chuyện với trẻ, hãy tránh sử dụng giọng điệu, ngôn ngữ cơ thể hoặc từ ngữ gợi ý áp đặt, ra lệnh.
Đồng thời, xây dựng mối quan hệ mật thiết với con để họ thực sự lắng nghe. Ví dụ, nếu con vẫn chưa muốn đi ngủ dù đã đến giờ, thay vì ép buộc con, hãy ngồi cùng chơi và hỏi con về hoạt động đang thực hiện. Thảo luận về trò chơi của con và dần chuyển sự chú ý đó sang việc đi ngủ. Trẻ sẽ hợp tác hơn khi cảm thấy được tôn trọng và quan tâm thay vì bị áp đặt.


4. Bỏ Qua Những Yêu Cầu Không Hợp Lý của Con
Trong quá trình hướng dẫn con, nhiều bậc phụ huynh thường cảm thấy áp lực khi con luôn phản đối, thể hiện tính bướng bỉnh và không lắng nghe. Đôi khi, việc phản ứng ngay lập tức vào mọi yêu cầu của con có thể làm cho con trở nên bướng bỉnh, khó kiểm soát, và luôn tỏ ra là số 1 trong gia đình. Nếu cha mẹ liên tục đồng ý mọi đòi hỏi của con, khi con không được đáp ứng như mong đợi, con có thể trở nên tức giận và thậm chí la hét.
Vì vậy, việc bỏ qua những yêu cầu không hợp lý của con là một cách giáo dục con trở nên lưu loát, khắc phục tính bướng bỉnh. Trẻ cần hiểu rằng, không phải mọi yêu cầu của họ đều được chấp nhận 100%, và có những giới hạn cụ thể.


5. Giải Thích Rõ Hậu Quả Khi Trẻ Không Nghe Lời, Thiết Lập Quy Tắc và Hình Phạt Rõ Ràng
Mỗi khi con mắc lỗi, ba mẹ cần tỏ ra bình tĩnh và suy nghĩ kỹ về cách hành xử. Điều này giúp kiểm soát cảm xúc để không tỏ ra tức giận khi con phạm lỗi. Trước khi thi hành bất kỳ quy tắc nào, hãy giải thích cho con biết về hậu quả của việc vi phạm.
Ba mẹ nên thảo luận với con về quy định và hình phạt sẽ như thế nào nếu con không tuân theo. Đối với những quy tắc đã đề ra, hãy ghi chú và dán ở những nơi dễ thấy như tủ lạnh, bàn học, hoặc trong phòng ngủ để con có thể xem hàng ngày. Hình phạt cần phải mang tính giáo dục và quan trọng với con để con học được bài học. Đôi khi, một hình phạt có thể phù hợp với một đứa trẻ nhưng không phù hợp với đứa trẻ khác.
Vấn đề làm thế này giúp con hiểu rõ về trách nhiệm của mình và giúp giảm bớt cần phải la mắng hay gặp xung đột.


6. Tạo Cho Trẻ Môi Trường Gia Đình Ấm Cúng và Hạnh Phúc
Cha mẹ thường xuyên bị ám ảnh bởi những ước mơ về thành công tương lai cho con, đôi khi quên rằng con cần được giáo dục không chỉ về sự tự tin, thành tựu học vấn, nghe lời mà còn về hạnh phúc – một nhu cầu cơ bản của con người và là mục tiêu cuối cùng của mỗi người trưởng thành. Trẻ 7 tuổi học hỏi chủ yếu qua các hành vi hàng ngày của người lớn xung quanh. Do đó, nếu chúng thấy cha mẹ thường xuyên cãi nhau hoặc sử dụng ngôn từ không lịch sự, chúng sẽ học theo. Điều này có tác động mạnh mẽ đến tâm lý và hành vi của trẻ sau này.
Tạo cho trẻ một gia đình ấm cúng, hạnh phúc, nơi cha mẹ thể hiện sự nhã nhặn và lắng nghe, hiểu biết lẫn nhau. Trẻ sẽ xem đó như một môi trường lý tưởng để hình thành cư xử. Việc làm cho con nhận ra vai trò quan trọng của mình trong gia đình sẽ thúc đẩy thay đổi tích cực trong cách con hành xử. Mối quan hệ thân thiết giữa cha mẹ và con là không thể thiếu, nhiều bậc phụ huynh quá bận rộn với cuộc sống hàng ngày mà bỏ qua yếu tố này. Vì vậy, ngoài công việc, hãy dành thời gian quý báu cho con. Những khoảnh khắc ấy là dịp để thể hiện tình yêu thương đặc biệt dành cho con.


7. Không Ép Buộc Trẻ Làm Những Điều Chúng Không Thích, Hãy Tạo Quyền Lựa Chọn Cho Trẻ
Mỗi đứa trẻ được sinh ra đều có sở thích, nhu cầu và mong muốn riêng biệt. Cha mẹ không nên áp đặt ý kiến của mình lên chúng, vì điều này có thể khiến chúng không nghe lời và phản kháng trong quá trình lớn lên. Đặc biệt là ở độ tuổi 7, trẻ bắt đầu nhận thức về thế giới xung quanh. Cha mẹ cần phải nhìn nhận và hiểu rõ những yêu cầu có ý nghĩa để đáp ứng đúng cách.
Không ép trẻ phải làm theo ý cha mẹ mọi lúc. Hãy tạo cơ hội cho trẻ được tự do lựa chọn trong một phạm vi nhất định để họ cảm nhận sự tôn trọng từ phía cha mẹ. Ví dụ như khi trẻ muốn học hát thay vì học đàn, hãy cho phép trẻ theo đuổi sở thích của mình để họ cảm thấy được tôn trọng và có quyền tự do lựa chọn.
Hãy đặt cho bé những câu hỏi như: 'Bé muốn thay đồ ngủ trước hay đánh răng trước?' hoặc 'Bé thích đội mũ màu đỏ hay màu xanh?'… Bé sẽ thích thú và tự nguyện thực hiện công việc theo sự lựa chọn của mình. Hầu hết trẻ em đều thích được tự do quyết định, và khi được làm chủ quyết định, bé sẽ quên đi cảm giác phản đối cha mẹ.


8. Hãy Tự Do Trẻ Chơi Mà Không Can Thiệp Trừ Khi Cần Thiết
Nếu trẻ không yêu cầu, hãy quan sát cuộc chơi của trẻ mà không can thiệp, không bênh vực, chỉ đứng ra làm trọng tài khi cần thiết. Thay vì bênh vực hay chỉ trích con trẻ, cha mẹ hãy nhìn nhận vấn đề một cách khách quan.
Sau khi trẻ tự mình giải quyết vấn đề, hãy từ tốn chỉ ra cho con thấy rằng đâu là đúng, đâu là sai và cách giải quyết cho lần sau nếu gặp lại tình huống tương tự. Thay vì phạt trẻ, bạn hãy quan tâm, yêu thương và trở thành những tấm gương để chúng noi theo. Đó chính là bí quyết dạy con nghe lời hiệu quả nhất.
Trẻ 7 tuổi cần phát triển kỹ năng tự lập trong nhiều lĩnh vực, trong đó có khả năng tự mình giải quyết vấn đề, xử lý mâu thuẫn. Những mâu thuẫn này là cơ hội để trẻ học cách đối diện, ứng phó, và giải quyết vấn đề trong cuộc sống.


9. Đừng bao bọc trẻ quá mức
Sự lo sợ về an toàn của con không nên dẫn đến việc bao bọc trẻ quá mức, với ý đồ bảo vệ chúng khỏi mọi thách thức. Thực tế, việc bao bọc trẻ đến mức chúng không tiếp xúc với thế giới bên ngoài sẽ làm cho chúng trở nên yếu đuối hơn.
Bao bọc trẻ quá mức xảy ra khi cha mẹ luôn cố gắng bảo vệ con khỏi mọi khó khăn trong cuộc sống hàng ngày. Dù trẻ ở độ tuổi nào, cha mẹ cũng cần khuyến khích chúng tự lập từ những việc nhỏ nhất như tự mặc quần áo, tự vệ sinh cá nhân, và tự ăn. Việc này giúp trẻ có những trải nghiệm và khả năng tự giải quyết vấn đề của mình.
Cha mẹ nên dạy con biết làm việc, từ những công việc nhỏ nhất như vệ sinh cá nhân, tự mặc quần áo. Việc này sẽ giúp trẻ phát triển trách nhiệm, tự chủ hơn trong cuộc sống, và sẵn sàng đối mặt với khó khăn mà không cần sự giúp đỡ của cha mẹ. Hãy tạo cơ hội cho con trải nghiệm và học hỏi từ những thách thức của cuộc sống.


10. Trở thành tấm gương để con noi theo
Giáo dục trẻ luôn đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường. Các bài học đầu đời của con thường xuất phát từ sự hướng dẫn của cha mẹ. Trẻ thường học hỏi và bắt chước những điều quen thuộc nhất với họ, và cha mẹ chính là tấm gương mà con trẻ lấy làm mẫu.
Chúng ta thường mô tả trẻ như tờ giấy trắng, là tấm gương phản ánh hành động của cha mẹ. Vì vậy, cha mẹ hãy nhớ rằng họ đang đảm nhận vai trò quan trọng làm tấm gương mẫu mực cho con noi theo. Những quy tắc mà cha mẹ đề ra không chỉ dành cho con thực hiện, mà còn phải được áp dụng đồng đều với tất cả thành viên trong gia đình.
Cha mẹ cần trở thành hình mẫu trong việc thực hiện những quy tắc đã đề ra để con noi theo. Nếu cha mẹ thường xuyên mắc phải lỗi lầm, trẻ sẽ không chịu nghe lời và không học được những phẩm chất tích cực từ cha mẹ. Hơn nữa, tránh tình trạng xung đột, cãi vã trước mặt con giúp quá trình giáo dục trở nên hiệu quả hơn.


