Top 10 sự kiện chính trị toàn cầu đáng chú ý năm 2017

Sự kiện nổi bật nhất trong Top 10 sự kiện chính trị toàn cầu đáng chú ý nhất năm 2017 là việc Donald Trump nhậm chức và quá trình chuyển giao quyền lực tại Mỹ. Từ ngày 20 tháng 01 năm 2017, sau chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2016, Donald Trump chính thức trở thành Tổng thống Mỹ. Chủ trương chính sách của ông như thắt chặt luật nhập cư, xây tường biên giới với Mexico, hủy bỏ Obamacare, rút khỏi TPP và COP, đặt nặng vấn đề thương mại với Trung Quốc... đã tạo ra nhiều thách thức và tranh cãi. Sau thời gian chức năng đầu tiên, Donald Trump đã thực hiện nhiều chính sách gây tranh cãi, như luật trục xuất người nhập cư, rút khỏi các hiệp ước quốc tế và công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.

Là một quốc gia mới nổi lên mạnh mẽ, được mô tả là đối thủ đáng gờm của Mỹ về mặt kinh tế và chính trị, Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 19 với ước mơ trở thành một siêu cường quốc toàn cầu cũng là một trong Top 10 sự kiện chính trị xã hội quốc tế nổi bật nhất trong năm 2017.
Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc thứ 19 diễn ra từ ngày 18 đến 24/10, với Chủ tịch nước Trung Quốc là ông Tập Cận Bình, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ đưa Trung Quốc trở thành 'lãnh đạo mới' của thế giới bằng cách khẳng định họ sẽ là 'một quốc gia lớn có trách nhiệm'. Đại hội lần thứ 19 còn đánh dấu sự thăng tiến mới của ông Tập khi hơn 2.300 đại biểu bỏ phiếu sửa đổi điều lệ đảng, chính thức thêm 'Tư tưởng Tập Cận Bình' vào điều lệ. Học thuyết mới mang tên 'Tư tưởng Tập Cận Bình về chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc thời đại mới' sẽ là hướng dẫn cho đảng Cộng sản Trung Quốc trong thời gian tới. Theo lộ trình mà ông Tập đề ra, đến năm 2020, Trung Quốc sẽ trở thành một quốc gia 'tương đối thịnh vượng'. Ông dự đoán rằng vào năm 2050, đất nước sẽ 'tự hào ngang tầm với các quốc gia trên thế giới' và 'trở thành cường quốc dẫn đầu'. Kế hoạch để đạt được tham vọng này bao gồm việc xây dựng một quân đội 'đẳng cấp thế giới', đủ mạnh mẽ để tham gia và chiến thắng trong các cuộc chiến tranh.

Tính từ đầu năm đến ngày 15/12, Triều Tiên đã thực hiện một cuộc thử nghiệm bom nhiệt hạch (lần thử hạt nhân thứ sáu) và 23 cuộc thử nghiệm tên lửa, trong đó có ba lần thử nghiệm tên lửa đạn đạo có khả năng tiêu diệt liên lục địa (ICBM). Theo số liệu thống kê, dưới thời Kim Jong Un, Triều Tiên đã thực hiện 89 cuộc thử nghiệm tên lửa, nhiều hơn nhiều so với con số 16 trong thời kỳ Kim Jong Il và 15 trong thời kỳ Kim Nhật Thành. Mới đây nhất, vào ngày 29/11, Triều Tiên đã thử nghiệm thành công tên lửa hạt nhân Hwasong-15 có khả năng bắn xa hơn 13.000 km, có thể đe dọa bất kỳ thành phố nào ở Mỹ và các nước đồng minh. Điều này khiến sự căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên đạt đến đỉnh điểm. Mỹ đã phản ứng với nhiều cuộc tập trận chung với Hàn Quốc hơn, cùng với Liên Hiệp Quốc áp đặt biện pháp trừng phạt toàn diện đối với Triều Tiên. Căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên ngày càng leo thang khi cả Mỹ và Triều Tiên đều không nhượng bộ, chỉ trích hành động của đối phương và sẵn sàng cho một cuộc chiến tranh. Gần đây, vào ngày 22/12, Mỹ đã phóng một đội hạm phi cơ tối tân nhất thế giới mang tên 'Ngày Tận Thế'. 'Ngày Tận Thế' là chiến đấu cơ E-6B tối tân nhất thế giới, được thiết kế để chống lại tác động của vũ khí hạt nhân và có khả năng tấn công mục tiêu bằng đầu đạn tên lửa hạt nhân. Những máy bay mạnh mẽ này có thể làm trung tâm điều phối không quân và được sử dụng trong trường hợp chiến tranh hạt nhân. Chúng có khả năng phóng vũ khí hạt nhân từ mọi nơi trên thế giới. Thử nghiệm thành công tên lửa hạt nhân và căng thẳng cực điểm trên bán đảo Triều Tiên đã đưa thế giới vào tình trạng cảnh báo, khi một cuộc chiến tranh hạt nhân kinh hoàng có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Trong tháng 6 năm 2017, khủng hoảng ngoại giao Qatar chính thức bùng phát khi một loạt các quốc gia vùng vịnh do Ả Rập Saudi lãnh đạo đã chấm dứt mối quan hệ ngoại giao với Qatar. Nhóm quốc gia này bao gồm Ả Rập Saudi, Bahrain, Ai Cập, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, Yemen, Libya, Maldives và Jordan. Nguyên nhân chính của cuộc khủng hoảng ngoại giao Qatar được xem là liên quan đến mối quan hệ giữa Qatar và Iran. Iran, một quốc gia có chương trình phát triển hạt nhân, bị nhiều quốc gia vùng vịnh coi là mối đe dọa khu vực. Việc Qatar duy trì mối quan hệ mật thiết với Iran có thể là nguyên nhân khiến quốc gia này bị các quốc gia khác trong khu vực cô lập. Những quốc gia này buộc tội Qatar hỗ trợ khủng bố, can thiệp vào công việc nội bộ của họ và duy trì mối quan hệ với Iran. Là một trong những quốc gia sở hữu lượng dự trữ dầu mỏ lớn nhất thế giới và cũng là một trong những quốc gia ở vùng vịnh, cuộc khủng hoảng ngoại giao Qatar không chỉ ảnh hưởng đến chính Qatar mà còn có tác động toàn cầu. Đây được xem là một trong những cuộc khủng hoảng ngoại giao tồi tệ nhất khu vực Trung Đông trong nhiều năm, một tình huống 'từ mặt' vô tiền khoáng hậu. Cuộc khủng hoảng ngoại giao Qatar kéo dài suốt nửa năm và không có dấu hiệu chấm dứt.

Vào ngày 06/12 gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và quyết định chuyển đại sứ quán Mỹ từ Israel đến Jerusalem. Quyết định này đã làm căng thẳng leo thang trong tranh chấp Jerusalem. Jerusalem, thánh địa hàng ngàn năm, là tâm điểm của tranh chấp giữa ba đạo lớn trên thế giới là đạo Hồi, đạo Do Thái và đạo Cơ Đốc. Cuộc xung đột Jerusalem từng là nguyên nhân chính gây ra cuộc chiến tranh thời trung cổ tại Châu Âu. Ngày nay, Jerusalem tiếp tục là tâm điểm của cuộc tranh chấp giữa Israel và Palestine, một cuộc xung đột đã chứng kiến nhiều vụ đụng độ đẫm máu trong những năm gần đây. Cộng đồng quốc tế lo lắng rằng quyết định này của Mỹ có thể làm đình trệ tiến trình hòa bình ở Trung Đông. Nhiều người sợ rằng quyết định của Tổng thống Mỹ có thể kích thích bạo lực trong khu vực. Các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là những quốc gia Hồi giáo như Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, Iran, Ả Rập... đều lên tiếng phản đối, trong khi nhiều đồng minh của Mỹ cũng không ủng hộ quyết định này. Từ ngày 06/12 đến nay, các cuộc biểu tình phản đối của người Palestine đã dẫn đến xung đột với lực lượng an ninh Israel gần như hàng ngày. Theo AFP, tình trạng bạo lực đã khiến ít nhất 12 người Palestine thiệt mạng và hơn 3.700 người bị thương.

Trong những năm gần đây, sự kiện Brexit - Anh rời khỏi Liên minh Châu Âu EU, đã trở thành một trong những sự kiện chính trị nổi bật nhất. Năm 2016, sau cuộc trưng cầu dân ý, Vương quốc Anh đã quyết định rời khỏi EU theo điều 50 của hiệp ước. Tiến trình này gặp nhiều khó khăn vì hai bên không đạt được thỏa thuận. Tuy nhiên, vào ngày 08/12/2017 vừa qua, Anh và EU đã đạt được thỏa thuận lịch sử về Brexit. Thỏa thuận này bao gồm việc Anh chi trả khoảng 45-55 tỷ euro cho Brexit và đảm bảo quyền lợi cho khoảng ba triệu người châu Âu đang sống và làm việc tại Anh. Thỏa thuận này được xem là một bước quan trọng trong tiến trình Brexit, và quá trình thực hiện sẽ hoàn tất vào ngày 29/03/2018, đồng thời có ảnh hưởng lớn đến tương lai của cả nước Anh và EU.

Bên cạnh những sự kiện thế giới lo lắng, trong Top 10 sự kiện chính trị xã hội toàn cầu năm 2017, đáng chú ý là IS bị diệt trừ tại các đồn cư cuối cùng ở Raqqa và Mosul. Ngày 06/12, Bộ Quốc phòng Nga thông báo rằng sau 6 năm chiến tranh gay cấn, Syria đã hoàn toàn vượt qua IS. Sự hỗ trợ từ Lực lượng Đối lập Syria (SDF) được Mỹ hậu thuẫn đã đưa đến việc tiêu diệt IS tại Raqqa - thành phố lớn nhất của IS vào tháng 10. Đến tháng 12, cũng nhờ sự hỗ trợ của Nga, Syria cũng đã đánh bại IS tại đồn cư cuối cùng Mosul. Thắng lợi này là một bước quan trọng trong cuộc chiến chống lại Chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan và khủng bố. Tuy nhiên, cả Nga và Mỹ đều cảnh báo vẫn còn thách thức khi nhiều tay súng IS có thể chạy trốn và tổ chức có thể tái xuất ở các quốc gia Hồi giáo ở Đông Nam Á.

Sau những vụ tấn công khủng bố kinh hoàng tại Châu Âu vào năm 2015, 2016, trong năm 2017, tình hình khủng bố tiếp tục gia tăng tại Mỹ và Châu Âu.Ngày 1/1/2017, một tay súng người Uzbekistan có liên kết với nhóm khủng bố đã thảm sát 39 khách du lịch, chủ yếu từ khu vực Ả-rập, ngay ngày đầu năm mới trong hộp đêm Reina, thành phố Istanbu, Thổ Nhĩ Kỳ.Ngày 22/3/2017, năm người đã thiệt mạng sau khi một người đàn ông lái xe đâm vào người đi bộ trên cầu Westminster, London, Anh. Kẻ này đã đâm chết một sĩ quan cảnh sát bên ngoài tòa nhà quốc hội trước khi bị cảnh sát dùng súng tiêu diệt.Ngày 3/4/2017, nhóm nghi phạm liên quan tới al-Qaeda đã đặt bom tàu điện ngầm tại thành phố Saint Petersburg, Nga. Vụ tấn công đã khiến 5 người thiệt mạng.Ngày 7/4/2017, một kẻ khủng bố đã lái chiếc xe tải bị đánh cắp đâm vào nhóm người đang mua sắm tại khu siêu thị sầm uất ở thành phố Stockholm, Thụy Điển, khiến 5 người thiệt mạng. Hung thủ là một người gốc Uzbekistan, kẻ đã thực hiện tấn công sau khi bị chính quyền từ chối cấp giấy phép cư trú. Ngày 22/5/2017, vụ đánh bom tại buổi hòa nhạc của ngôi sao ca nhạc người Mỹ Ariana Grande tại thành phố Manchester, Anh đã khiến 22 người thiệt mạng. IS đã nhận trách nhiệm đứng sau vụ tấn công này.Ngày 3/6/2017, IS tiếp tục tấn công khủng bố khi một xe ô tô đâm vào đám đông trên cầu London, Anh. Sau đó, 3 tên khủng bố đã nhảy từ trên xe xuống dùng dao tấn công người đi bộ. 8 người đã thiệt mạng cùng 50 người bị thương sau vụ khủng bố này. Hung thủ đã bị cảnh sát bắn chết.Ngày 31/10/2017 tại Manhattan, New York, Hoa Kỳ, một xe bán tải đã đâm vào người đi đường khiến 8 người chết, 10 người bị thương.Ngày 11/12/2017, một vụ nổ bom tiếp tục diễn ra tại trạm dừng tàu điện ngầm ở New York, may thay cảnh sát đã bắt được nghi phạm và vụ nổ đã không gây thương vong nào về người.

Từ năm 2016, Venezuela đã bắt đầu chìm đắm trong khủng hoảng và tình hình kinh tế chính trị cực khốc liệt tại Venezuela ngày càng trở nên nặng nề trong năm 2017, khi Venezuela chính thức đối diện với vấn đề nợ nần. S&P Global Ratings thông báo thời hạn trả nợ của Venezuela đã kết thúc vào tháng 10. Thông báo về nợ nần đến từ S&P sau cuộc họp mới đây của quan chức chính phủ Venezuela với các nhà đầu tư tại thủ đô Caracas. Đồng bolivar của Venezuela đang giảm giá nhanh chóng, với 1 USD đổi được 55.200 bolivar. Con số này tăng đáng kể so với đầu năm chỉ là 3.200 bolivar. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng dự báo lạm phát tại đây sẽ lên đến 650% trong năm nay và 2.300% trong năm 2018. Cuộc khủng hoảng kinh tế đang đưa nhiều gia đình, từ nghèo đến giàu, đối mặt với sự khó khăn hàng ngày, khiến họ trải qua những thời điểm đầy lo sợ. Là quốc gia xuất khẩu dầu mỏ hàng đầu thế giới, tình hình khủng hoảng kinh tế chính trị tại Venezuela cũng tạo ra làn sóng sốc mạnh mẽ cho nền kinh tế toàn cầu.

Cuối cùng trong danh sách Top 10 sự kiện chính trị xã hội tiêu biểu nhất năm 2017 là một sự kiện kinh tế. Trong năm 2017, Bitcoin đã tạo nên cơn sốt với sự tăng giá ấn tượng, lên đến 20 lần trong vòng một năm, liên tục thiết lập kỷ lục mới. Được tạo ra một cách ẩn danh trên Internet từ năm 2009, Bitcoin đã chứng kiến sự bùng nổ đáng kể trong năm nay. Tính từ tháng 4, Bitcoin đã đón nhận một đòn đau lớn khi Nhật Bản công nhận nó là công cụ thanh toán. Thông tin này đã đẩy giá của Bitcoin lên cao và liên tục lập kỷ lục mới. Từ giữa tháng 11, giá Bitcoin bắt đầu tăng mạnh, đặc biệt trong giai đoạn nghỉ lễ Tạ ơn và Black Friday. Giá Bitcoin đã vượt qua các mốc 9.000 USD, 10.000 USD, 11.000 USD và 12.000 USD chỉ trong hơn một tuần. Bắt đầu từ mức gần 1.000 USD vào ngày 1/1, giá của đồng tiền số này đã lên đến gần 20.000 USD tại một thời điểm. Nhiều người trở thành triệu phú, thậm chí tỷ phú trong năm nay, nhờ sở hữu Bitcoin. Điều này đã tạo ra một làn sóng cơn sốt tiền ảo Bitcoin trong cộng đồng kinh doanh và đầu tư toàn cầu. Tuy nhiên, nhiều người cũng bày tỏ lo ngại về rủi ro khi đầu tư vào Bitcoin. Grant Sabatier, một triệu phú Bitcoin, cảnh báo rằng cơn sốt tiền ảo Bitcoin đang tạo ra một bong bóng. Ngay khi giá Bitcoin đang tăng, ông khuyên người ta không nên đầu tư quá 1% tài sản vào Bitcoin. Ngay cuối tháng 11 và đầu tháng 12, hai sàn giao dịch lớn nhất của Bitcoin, Coinbase và Gemini, đã gặp sự cố, mở đầu cho sự suy giảm đột ngột của đồng tiền ảo Bitcoin. Bitcoin đã liên tục giảm giá, thậm chí mất hàng nghìn USD mỗi giờ. Sau khi đạt đỉnh gần 20.000 USD vào ngày 17/12, giá trị của Bitcoin giảm xuống còn 10.400 USD vào ngày 22/12, giảm hơn 44% so với đỉnh điểm một tuần trước đó. Trong vòng một năm, giá trị của Bitcoin đã tăng hơn 1000%. Sự giảm giá mạnh mẽ vào cuối năm 2017 có thể khiến nhiều nhà đầu tư phải nghiêm túc xem xét về rủi ro của Bitcoin cũng như các đồng tiền ảo khác.