Top 12 Lễ hội xuân không thể bỏ qua trong dịp Tết Nguyên Đán

8. Hội đền Trần

Đền Trần tọa lạc tại đường Trần Thừa, phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định, là nơi thờ các vua Trần và các quan nhân có công phù tá. Xây dựng từ năm 1695, đền Trần bao gồm 3 công trình chính: Thiên Trường, Cố Trạch, và Trùng Hoa. Lễ hội Đền Trần được tổ chức từ ngày 15 đến 20 tháng tám âm lịch hàng năm để tri ân công đức của 14 vị vua Trần.

Lễ hội Đền Trần là dịp lớn, được tổ chức từ năm 2000, kéo dài từ ngày 15 tháng giêng âm lịch. Lễ khai ấn đền Trần diễn ra rạng sáng ngày 15 tháng giêng, là dịp trọng đại thu hút đông đảo người tham gia và du khách. 'Trần miếu tự điển' - chiếc ấn đặc biệt, được sử dụng trong lễ hội, là biểu tượng của sự linh thiêng và truyền thống của dòng họ Trần tại làng Tức Mặc.

Địa điểm: Đường Trần Thừa, phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định.

Lễ Hội Núi Bà Đen hay còn được biết đến với tên gọi Lễ Hội Linh Sơn Thánh Mẫu, diễn ra vào ngày rằm tháng giêng hàng năm. Ngay từ đầu xuân, đám đông tín đồ thập phương đổ về để cầu nguyện, hy vọng Thánh Mẫu sẽ ban phước, mang lại may mắn và bảo vệ khỏi mọi nguy hiểm. Hội Vía chính thức Thánh Mẫu diễn ra vào hai ngày âm lịch 5 và 6 tháng giêng hàng năm. Du khách tới thăm phải vượt qua đoạn đường bộ và leo núi, đến đền Linh Sơn Thánh Mẫu để cầu nguyện và nghỉ ngơi. Những người mạnh mẽ hơn tiếp tục hành trình để lễ chùa. Chuẩn bị cho lễ Vía Bà bắt đầu từ nhiều ngày trước, để kịp thời thực hiện lễ tắm và thay áo cho Bà. Vào đêm mùng 3 và rạng sáng mùng 4/5 âm lịch, lễ tắm Bà và thay áo cho Bà diễn ra. Cửa điện đóng kín, đèn nến giảm sáng chỉ còn lại 6 phụ nữ trung niên, trong đó có 3 ni cô của nhà chùa, thực hiện nghi thức tắm tượng Bà. Mọi người đến thắp nhang, xin phép rồi dùng nước thơm từ lá cây trong rừng để rửa tượng Bà. Sau khi xong, mọi người lau khô tượng Bà và thay cho Bà bộ áo mới bằng những chiếc khăn khô và sạch.

Sau khi tắm và thay áo xong, những người phụ nữ thắp hương một lần nữa và đèn nến sáng sủa, mở rộng cửa điện để chào đón các thiện nam, tín nữ vào thắp hương cầu khấn Bà. Trong suốt ngày mùng 4/5, tại điện Bà diễn ra nhiều nghi thức lễ hội dân gian như hát bóng rối chầu mời, hát chặp bóng tuồng hài 'Địa Nàng', múa dâng bông, dâng mâm ngũ sắc, múa đồ chơi (Múa lu, múa lục bình, múa bông huệ...). Ngày mùng 5/5 là ngày lễ Vía chính thức của Bà, cũng là ngày lễ hội Núi Bà sôi động nhất. Nghi lễ quan trọng nhất trong ngày này là lễ 'Trình thập cúng', trong đó người ta dâng lên Bà 10 món quà như hương, đèn, hoa quả, trà bánh, rượu... Suốt ngày này, các vị sư thay nhau tụng kinh liên tục trước bàn thờ Bà. Ngày mùng 6/5 dành cho việc cúng các cô hồn, uổng tử và chẩn tế cho bá tánh. Các sư sải tham gia đọc kinh sám hối siêu độ cho các oan hồn. Các khách tham dự có thể cầu khấn và dâng hương vào buổi chiều. Buổi chiều sau lễ cúng ngọ, là lễ thí thực cô muối. Ban đêm các nhà sư tiếp tục các chầu kinh siêu độ cho bá tánh... Những ngày tiếp theo, du khách vẫn có thể tiếp tục hành hương và thăm Núi Bà, tham gia lễ hội tại Điện Bà.

Địa chỉ: Thạnh Tân, Tây Ninh, Tây Ninh.

Mỗi năm, vào mồng 10 tháng Giêng Âm lịch, tại xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế, người dân lại nghe tiếng trống vang lên, cờ hoa tung bay, báo hiệu 'Hội Vật làng sình' lại diễn ra, sự kiện văn hóa truyền thống được duy trì và phát triển suốt 400 năm qua kể từ thời chúa Nguyễn. Đầu xuân mới, cùng với các lễ hội khác, hội làng sình tổ chức các tiết mục biểu diễn nghệ thuật và các môn thể thao dân gian như thi kéo co, chọi gà, chọi trâu, thả diều, đá cầu, cờ người, vật... thu hút sự chú ý của khán giả trên khắp cả nước. Đấu vật, một trong những môn thể thao được ưa chuộng, trở thành một phần không thể thiếu trong lễ hội đầu năm. Sự kiện này được tổ chức vào ngày 10 tháng Giêng âm lịch hàng năm, là hoạt động văn hoá mang đậm tinh thần thượng võ của người dân xứ Huế, đồng thời duy trì những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Hội vật làng Sình áp dụng nguyên tắc luật đấu vật dân tộc, với điều kiện để giành chiến thắng, đô vật phải đánh bại 3 đối thủ, làm cho đối phương 'lấm lưng, trắng bụng' (tức là một phần hoặc cả hai phần lưng của đối phương phải chạm đất, bụng hướng lên trời). Vượt qua vòng đấu loại, đô vật tiếp tục vào vòng bán kết, nơi họ phải vượt qua thêm 1 đối thủ để vào chung kết. Hội vật Làng Sình không chỉ mang yếu tố tâm linh, mong muốn cho sức khỏe cộng đồng và hòa bình cho làng quê, mà còn là hoạt động vui tươi, khỏe mạnh, kích thích tinh thần rèn luyện sức khỏe, lòng dũng cảm, lòng tự tin và trí tuệ cho giới trẻ. Lễ hội trở nên ý nghĩa hơn khi đình làng Sình được xếp hạng là di tích lịch sử do Uỷ ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế trao tặng.

Địa điểm: Đình làng Lại Ân, xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, Huế.

Lễ hội làm chay hay Lễ hội làm trai là một lễ hội tập tục địa phương hàng năm của nhân dân thị trấn Tầm Vu (Châu Thành, Long An) tổ chức lễ hội làm chay vào thời điểm trung tuần tháng Giêng âm lịch (diễn ra từ 14-16/1 âm lịch). Từ làm chay xuất phát từ chữ đọc trại của từ làm trai đàn do người miền Nam phát âm sai chữ tr và ch mà ra. Thực Dân Pháp đàn áp thành công cuộc khởi nghĩa của hai ông Đỗ Tường Phong và Đỗ Tường Tự vào năm 1878. Ngày 26/4/1878. Pháp xử bắn ông Đỗ Tường Tự, lãnh đạo nghĩa quân tại chợ Tầm Vu xưa. Người dân mai táng ông Đỗ Tường Tự bên con đường mòn cạnh pháp trường phía sau đình Dương Xuân, theo di huấn của ông. Ngày 29/4/1878, Pháp xử chém ông Đỗ Tường Phong tại nghĩa địa Tân An (nay thuộc ấp Bình Nam, Thị xã Tân An). Nhân sự kiện dịch bệnh hoành hành mùa màng cùng thời điểm, nhân dân thị trấn Tầm Vu mượn cơ hội làm trai đàn để xua đuổi côn trùng phá hoại mùa màng, vừa làm lễ trai đàn cho các chí sĩ yêu nước. Lâu ngày, lễ hội đã trở thành truyền thống hàng năm.

Mục đích chính của lễ hội là khôi phục các giá trị truyền thống dân gian, cầu mong mưa thuận gió hoà, nhân dân sống trong cảnh thái bình, an tâm lao động sản xuất đạt vụ mùa bội thu. Lễ hội diễn ra từ ngày 14 đến ngày 16 tháng Giêng (âm lịch) hằng năm, tại Đình Tân Xuân, Linh Phước Tự, Chùa Ông và Chợ Tầm Vu. Ngày 14/1, người dân tiến hành kiểm tra Ông Tiêu bằng giấy, bầu ban trị sự lễ hội và tiến hành cúng và các nghi lễ liên quan, bầu ban thỉnh kinh và phân công nhiệm vụ. Các ban lễ hội và các ban trị sự và các thành viên được phân công nhiệm vụ rõ rang. Một ban tổ chức lễ hội làm chay được thành lập gồm 10 thành viên. Nguồn tài chính do các thành viên vận động bà con xa gần đóng góp. Các thành viên không ai nhận thù lao, tham gia lễ hội chủ yếu nhằm duy trì tập tục và tạo điều kiện cho nhân dân địa phương vui chơi. Tiến hành đưa các vật lễ cúng kiến của tất cả nhân dân đóng góp, đưa Ông Tiêu về lễ đài chính. Xây dựng khu hành chính lễ chính và xây dựng Bến Phóng Đăng. Kiểm tra xe đăng và tiến hành các khâu cuối cùng cho lễ hội.

Địa điểm: Thị trấn Tầm Vu, Châu Thành, Long An.

Mảnh đất võ Bình Định không chỉ được biết đến những bãi biển đẹp mê hồn mà còn nổi tiếng với Lễ hội Đống Đa Tây Sơn Bình Định được tổ chức thường niên vào dịp đầu xuân. Đây là lễ hội mang rất nhiều ý nghĩa, ngoài ý nghĩa tưởng nhớ đến công lao to lớn của vua Quang Trung - Nguyễn Huệ với trận Ngọc Hồi Đống Đa lừng lẫy một thời, lễ hội còn có ý nghĩa gìn giữ nét đẹp truyền thống để cho thế hệ nay và mai sau hiểu được và ghi nhớ về tổ tiên với những công lao hiển hách, để thêm yêu quý và tự hào về quê hương, đất nước mình. Cứ dịp Tết đến Xuân về là người ta lại nô nức, hào hứng kéo nhau đi trẩy hội. Theo thống kê của Bộ VH, TT & DL thì nước ta hiện nay có tới hơn 8.000 lễ hội diễn ra trong năm nhưng Lễ hội Đống Đa Tây Sơn ở Bình Định được coi là một trong những lễ hội lớn nhất nhì cả nước vào những ngày đầu xuân mới. Được tổ chức thường niên vào các ngày mùng 4 và mùng 5 Âm lịch hàng năm tại Bảo tàng Quang Trung thuộc địa phận thôn Kiên Mỹ, thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, lễ hội thu hút đông đảo người dân cả nước tụ họp về đây hay cả những du khách nước ngoài đang du lịch tại mảnh đất này cũng háo hức với lễ hội đặc sắc mà không thể tìm thấy ở quốc gia của mình.

Để tưởng niệm và ghi nhớ công lao trời biển của người anh hùng Nguyễn Huệ - vua Quang Trung, thì cứ vào ngày mùng 4, mùng 5 Âm lịch, lễ hội Đống Đa ở Bình Định lại được diễn ra với rất nhiều nghi thức truyền thống cũng như các trò chơi dân gian hấp dẫn. Lễ tế được tổ chức ở chính điện Tây Sơn với nghi thức đọc sớ tế, dâng hương, dâng hoa trước đông đảo sự chứng kiến của người dân thập phương, nghi thức càng long trọng hơn bởi được phụ hoa thêm từ những dàn kèn trống âm vang, nền nhạc hiện đại mang âm hưởng hào hùng, cờ lọng, ghi trượng treo ngập tràn khắp mọi nơi như gọi hồn khí thiêng sông núi, tất cả người dân đều mang cảm giác phấn chấn như được hòa nhập cùng với mảnh đất nhuốm đầy hào khí non sông và địa linh nhân kiệt ở nơi đây. Đấy mới chỉ là phần lễ, còn phần hội được diễn ra mới thú vị hơn cả. Du khách thập phương sẽ được chứng kiến những màn múa nhạc võ Tây Sơn hoành tráng tại lễ hội Tây Sơn ở Bình Định, những tiết mục võ thuật vô cùng đặc sắc đều được biểu diễn bởi các võ sư, võ sĩ, nghệ nhân có tên tuổi hàng đầu của đất võ với những bài quyền truyền thống hết sức nổi tiếng của nhà Tây Sơn như Lão mai độc thọ, Hùng kê quyền, Ngọc trản quyền hay các bài võ sử dụng binh khí như Song phượng kiếm, Lôi long đao, Lôi phong tùy hình kiếm, Tuyết hoa song kiếm… hoặc các bài roi như Roi Hắc đảnh Ô Sơn, Roi Thái Sơn… đều được người xem thích thú bằng những tràng pháo tay ròn rã, tiếng hú hét, tán dương nhiệt liệt.

Địa điểm: Bảo tàng Quang Trung, thôn Kiên Mỹ, thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn.